To druga odsłona akcji społecznej „Strefa zagrożenia” magazynu „Coaching”. Chcemy nagłośnić negatywne zjawiska, które kłócą się z ideą rozwoju zawodowego, takie jak wyzysk, dyskryminacja, przemoc psychiczna. Zależy nam na pomocy pokrzywdzonym osobom oraz zmianach w organizacji pracy. Partnerami naszej akcji są: Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego i Forum Odpowiedzialnego Biznesu, we współpracy z Polskim Towarzystwem Psychiatrycznym.


1. Unikaj pracy w firmach, w których panują niejasne zasady i chaos kompetencyjny oraz w takich, które są znane z ogromnej presji wywieranej na pracowników – takie sytuacje sprzyjają powstaniu zjawiska mobbingu.

2. Podejmując pracę, dbaj o to, by mieć dokładnie zdefiniowany zakres obowiązków.
Jeśli później dostajesz nowe obowiązki drogą ustną, spisz je, wyślij notatkę do przełożonego i poproś o ich potwierdzenie. Jeśli ktoś domaga się od ciebie spełniania obowiązków, na które się wcześniej nie umawialiście, masz prawo odmówić albo negocjować zakres twoich zadań.

3. Jeśli z doświadczenia wiesz, że w relacji z autorytetem czujesz się niepewnie, jesteś skłonny brać winę zawsze na siebie, nie potrafisz odmawiać – warto odbyć terapię. Poczujesz się pewniej w relacji z przełożonym i będziesz lepiej potrafił bronić swoich praw.

4. Bycie wzorowym pracownikiem nie chroni przed mobbingiem. Większą ochronę da ci zdrowa samoocena.
Szybciej zauważysz i nazwiesz po imieniu to, że ktoś przekracza twoje granice i łamie zasady, na jakich zgodziłeś się podjąć pracę.

5. Zauważając pierwsze oznaki ignorowania cię, podważania twoich kompetencji – sprawdzaj, czy były zamierzone, czy nie.
Zobacz, jak zareaguje druga strona, gdy zaprotestujesz czy poprosisz o wyjaśnienie. Potrafi przeprosić? Zmienia zachowanie? Czy mówi ci, co dokładnie jest nie tak, czy zostawia cię z niczym albo rzuca np.: „już ty doskonale wiesz, o co chodzi”. Jak reaguje, gdy prosisz o precyzyjną informację, co masz robić inaczej?

6. Powiedz „nie zgadzam się, żebyś tak do mnie mówił / tak mnie traktował” – jeśli ktoś próbuje cię poniżyć czy ośmieszyć.
Pokaż, że są granice, których nie pozwolisz przekraczać. Zadbaj o siebie.

7. Jeśli w pracy czujesz się źle, ale nie wiesz do końca, co powinieneś myśleć o pewnych zachowaniach wobec ciebie, porozmawiaj o tym z kimś bliskim. Jego ocena może pomóc ci szybciej zakończyć chorą sytuację.

8. Jeśli zrobiłeś wszystko, co mogłeś, a wciąż jesteś szykanowany – odejdź.
Wywiązujesz się ze swoich zadań, dbasz o właściwą komunikację, nie dajesz się wciągać w osobiste rozgrywki, a mimo to sytuacja się nie zmienia lub wręcz pogarsza – złóż wymówienie. Lepiej mieć krótką przerwę w zatrudnieniu, niż pozwolić, by ktoś rujnował twoje zdrowie, poczucie własnej wartości i relacje z bliskimi – a tak właśnie wpływa mobbing.

9. Nie daj się zastraszyć, że jeśli odejdziesz z tej pracy, na pewno nie znajdziesz nowej.
Z każdej sytuacji jest jakieś wyjście. Jeśli sam go nie widzisz, porozmawiaj z przyjaciółmi lub specjalistą.

10. Nie zgadzaj się na to, by w twojej obecności poniżano innych.
Brak reakcji jest cichym przyzwoleniem na słowną i psychiczną przemoc.

Przygotowała coach Anna Witkiewicz.

Więcej w najnowszym wydaniu magazynu Coaching (4/2017).