W „Pieśni o Rolandzie” tytułowy bohater zostaje wciągnięty przez Saracenów w zasadzkę w wąwozie Roncevaux w Pirenejach. Unosząc się rycerskim honorem, Roland woli zginąć w walce, niż wezwać towarzyszy na pomoc... Ten utwór z XI wieku – historycznie osadzony w czasach Karola Wielkiego – należy dziś do klasyki. Nie mówi jednak prawdy. Owszem: odwaga, honor i wiara odgrywały w etosie rycerskim kluczową rolę. Mimo to rycerze grzeszyli na całego: zabijali niewinnych, sprzedawali swoje umiejętności za pieniądze, nie gardzili intrygami, a swe życie bardzo cenili. Poza tym wojska Karola Wielkiego, które stoczyły w Hiszpanii bitwę w wąwozie Roncevaux (778 r.), walczyły nie z muzułmańskimi wojownikami, ale z Baskami! Legenda Rolanda jednak żyje, podobnie jak wyidealizowana legenda średniowiecznego rycerstwa. W sumie nic dziwnego, bo przygody rycerzy działają na wyobraźnię nawet po upływie wieków. Ich umiejętności decydowały o wyniku niezliczonych wojen, o losach państw i dynastii. Rycerze stworzyli wokół siebie specyficzną kulturę, która także dziś jest pociągająca. Może nie chcielibyśmy przenieść się w mroki średniowiecza, ale posłuchać o nich – bardzo chętnie!

4 Skąd przybywacie, rycerze? / Marcin Szymaniak
12 Władca w labiryncie / Michael Morys-Twarowski
18 Karol: człowiek, który został cesarzem / Marcin Szymaniak
24 Komandosi Krzyżaków / Marcin Sałański
28 Pies wojny Zawisza Czarny / Marcin Szymaniak
34 Pięciu rycerzy wszech czasów
38 Żelazna dama XII wieku / Anna Pomierny-Wąsińska
44 Król lew / Wojciech Lorek
50 Średniowieczna telenowela / Dariusz Piwowarczyk
54 Templariusz na czele katalońskich diabłów / Michał Kowalski
58 Leksykon grunwaldzki / Paweł Pizuński
66 Mężczyźni świętej Joanny / Kazimierz Pytko
72 Tron dla bękarta / Konrad Bielecki