Wydaje się również, że rzetelność jest częścią życia społecznego naczelnych. Badacze Sarah Brosnan, Frans de Waal i Hillary Schiff odkryli to, co nazywają „awersją wobec nieuczciwości”, u kapucynek, bardzo społecznego gatunku małp o wysoko rozwiniętej kooperacji, u których dzielenie się żywnością jest powszechne. Te małpy, w szczególności samice, starannie monitorują słuszność i traktowanie fair wśród pobratymców. Osobniki, które oszukuje się podczas transakcji wymiennych, oferując im mniej atrakcyjny kąsek, odmawiają współpracy z badaczami. Krótko rzecz ujmując, kapucynki oczekują, że będą traktowane fair.

CZUJĘ TO, CO TY

Wiele zwierząt ma zdolność do empatii. Postrzegają i czują stany emocjonalne swoich pobratymców, zwłaszcza swojego gatunku, i reagują na nie odpowiednio. Badania przeprowadzone przez Hala Markowitza nad przebywającymi w niewoli koczkodanami Diany zdecydowanie sugerują, że posiadają one zdolność do empatii, o której od dawna sądzono, że jest wyjątkową cechą ludzi. W jednym z jego badań pojedyncze koczkodany uczono wkładana żetonu do otworu w celu otrzymania pożywienia. Starsza samica w grupie nie nauczyła się tej sztuczki. Jej partner przyglądał się podejmowanym przez nią nieskutecznym próbom i trzykrotnie podszedł do niej, wziął żetony, które upuściła, włożył je do maszyny, a następnie pozwolił jej zabrać pożywienie.

Samiec najwyraźniej ocenił sytuację i jak się wydaje zrozumiał, że samica chce jeść, ale nie może zdobyć pożywienia na własną rękę. Mógł zjeść kąsek, ale tego nie zrobił. Nic nie wskazywało, że zachowanie samca było wyrachowane. Podobnie Felix Warneken i Michael Tomasello z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka w Lipsku w Niemczech odkryli, że przebywające w niewoli szympansy pomagają innym zdobywać pożywienie. Kiedy szympans widział, że inny osobnik nie może dosięgnąć pożywienia, otworzył jego klatkę, tak że zwierzę mogło się do niego dostać.

Hałaśliwie na scenę wkraczają nawet słonie. Joyce Poole, która przez dekady badała słonie afrykańskie, opowiada historię nastoletniej samicy cierpiącej z powodu zranionej nogi, na której nie mogła opierać ciężaru ciała. Kiedy młody samiec z innej grupy zaczął atakować ranną słonicę, duża dorosła samica odpędziła atakującego napastnika, wróciła do młodej samicy i dotknęła jej okaleczonej nogi trąbą. Poole jest przekonana, że dorosła samica okazała empatię. Istnieją świadectwa empatii nawet u szczurów i myszy.

POMÓŻ MI, A JA POMOGĘ TOBIE

Zachowania altruistyczne i kooperacyjne są również powszechne u innych gatunków zwierząt. Jedno z klasycznych studiów altruizmu powstało opierając się na prowadzonych przez Gerry’ego Wilkinsona badaniach nietoperzy. Nietoperze wampiry, którym udało się pożywić krwią spijaną z hodowlanego bydła, podzielą
się swoim posiłkiem z nietoperzami, którym się to nie udało. I jest bardziej prawdopodobne, że podzielą się krwią z tymi nietoperzami, które wcześniej podzieliły się posiłkiem z nimi.