Prenumerata

Focus Ekstra 4/19

CO KRYJĄ GENY?

FOCUS EKSTRA 4/19

Pewnego chłodnego dnia w lutym 1953 roku do pubu „Eagle” w Cambridge weszło dwóch gentlemanów. Mimo pory lunchu, najwyraźniej zamierzali coś świętować. Trzeba przyznać, że mieli dobry powód. „Odkryliśmy tajemnicę życia” – oświadczyli. I rzeczywiście Jamesowi Watsonowi i Francisowi Crickowi udało się rozszyfrować strukturę DNA i wyjaśnić w jaki sposób wszystkie żywe stworzenia budują swoje organizmy, rozwijają się oraz przekazują swoje cechy kolejnym generacjom. Dziś, blisko 70 lat później, wiemy, że sukces badaczy otworzył drzwi do nieznanego dotąd świata i spowodował powstanie całkiem nowych dziedzin nauki. Nie tylko analizujemy samą budowę DNA, ale sprawdzamy jak wyglądały geny naszych przodków i wymarłych gatunków.

W tym wydaniu „Focusa Ekstra” sprawdzamy na co i w jaki sposób wpływają informacje zapisane w genomie każdego z nas. To już nie czysto akademickie rozważania naukowców z Cambridge – te dane realnie pomagają w profilaktyce i leczeniu chorób, czy nawet tak przyziemnych sprawach, jak dobór właściwej diety. Opisujemy również kontrowersyjne próby modyfikacji ludzkich genów, które w przyszłości mogą doprowadzić do powstania nowego, „lepszego” gatunku człowieka – inteligentniejszego, silniejszego i bardziej odpornego niż my. Czy to jeszcze nauka, czy już science fiction? Biorąc pod uwagę tempo, w jakim przez ostatnie dekady rozwijała się genomika, nie ma rzeczy niemożliwych.

Piotr Kościelniak, redaktor naczelny

 

SPIS TREŚCI

s. 6 KALEJDOSKOP
W jaki sposób dziedziczą się różne cechy? Skąd badacze wiedzą, jak wyglądali praprzodkowie Homo sapiens?

s. 8 CO WARTO SPRAWDZIĆ W SWOIM DNA?
Testy genetyczne stają się coraz tańsze, ale nie zawsze są dla nas użyteczne.

s. 14 GENY PODPOWIADAJĄ JAK LECZYĆ
Polska firma na tropie nowych metod diagnozowania i terapii chorób.

s. 16 GEN POLAKA?
W naszym DNA są zapisane ślady pradawnych migracji na terenie Europy.

s. 24 JESTEŚMY NEANDERTALCZYKAMI!
Geny odziedziczone po pradawnych krewnych pomogły Homo sapiens przystosować się do nowych warunków.

s. 30 7 „ZDROWYCH” CHORÓB
Dzięki genetyce i ewolucjonizmowi medycyna potrafi wyjaśnić, skąd się wzięły powszechne schorzenia takie jak cukrzyca.

s. 34 POKAŻ MI DNA, A POWIEM CI ,CO JEŚĆ
Wywiad ze specjalistą od badań genetycznych w dietetyce.

s. 38 GENIUSZ Z PROBÓWKI
Czy z DNA można odczytać iloraz inteligencji? Lepiej zrobić klasyczny test – radzą eksperci.

s. 40 WYTRENUJ DNA
Możemy wpływać na aktywność własnych genów, zmieniając styl życia.

s. 46 PŁCIOWA UKŁADANKA
Biologiczne mechanizmy odpowiedzialne za płeć są bardzo złożone.

s. 48 MEGAKARIERA MIKROCZĄSTECZEK
miRNA kiedyś uznawano za genetyczne „śmieci”. Dziś rewolucjonizują one leczenie wielu schorzeń.

s. 52 BIOLOGICZNA AWARIA ZASILANIA
Mutacje w mitochondrialnym DNA mogą doprowadzić do niebezpiecznych zaburzeń.

s. 56 CZŁOWIEK EPOKI OCIEPLENIA
Jeśli mamy przetrwać katastrofę klimatyczną, musimy przebudować swój genom.

s. 62 BZDURASSIC PARK
Klonowanie dinozaurów fascynuje filmowców, ale z naukowego punktu widzenia nie jest możliwe

s. 64 BOHATEROWIE LABORATORIÓW
Które zwierzęta i rośliny są najczęściej wykorzystywane przez genetyków?

s. 68 HYBRYDY ATAKUJĄ
Krzyżowanie się różnych gatunków zmienia przyrodę – także w Polsce.

s. 72 PO CO NAM „ŚMIECIOWY” DNA?
Duża część naszego genomu nie zawiera genów. Jednak nawet te „śmieci” są potrzebne.

Kup e-wydanie

Publio
Nexto
E-kiosk
E-gazety