Prenumerata

Focus Historia Ekstra 05/18

Drogi do Wolności

Focus Historia Ekstra

„Należy stworzyć niezawisłe państwo polskie, które powinno obejmować terytoria zamieszkane przez ludność bezsprzecznie polską (...)” – na te słowa zawarte w przedostatnim
punkcie planu pokojowego prezydenta USA Woodrow Wilsona czekały cztery pokolenia Polaków. 123 lata i 18 dni. Dokładnie tyle czasu nie było niepodległej Polski na mapie Europy. Nie znaczy to oczywiście, że zniknęli sami Polacy. Wprost przeciwnie – dwoili się i troili, by tę niepodległość odzyskać. Walczyli zbrojnie – „o wolność naszą i waszą” – i słownie. Cynicznie wykorzystywani, m.in. przez uwielbianego do dziś Napoleona, chwytali się każdej szansy, by uzyskać choć namiastkę ojczyzny. Mimo usilnych prób nie udało się Rosjanom, Prusakom i Austriakom Polaków wynarodowić. Choć trzeba przyznać, że pod koniec XIX wieku chłop w Galicji wolał niemieckojęzycznego cesarza czy urzędnika od sąsiada szlachcica-Polaka. Dlaczego? Bo dawna Polska nie wszystkim kojarzyła się pozytywnie. Chłopi pamiętali wyzysk i upokorzenia. Dlatego nie witali żołnierzy z orzełkiem na czapkach pod dowództwem Piłsudskiego z radością. Szybko się to jednak zmieniło. Wraz z odzyskaniem niepodległości rozpoczęła się bowiem mozolna budowa nowego państwa. Tym razem dla wszystkich.

Agnieszka Ucińska, redaktor prowadząca

Spis treści:

4 MARSZ, MARSZ DĄBROWSKI
Polacy zaciągając się do napoleońskiej armii wierzyli, że będą bić się o odzyskanie ojczyzny. Cesarz miał jednak inne plany.

10 ŚMIERĆ PO NAPOLEOŃSKU
Jak naprawdę zginął książę Poniatowski?

14 SEN NOCY LISTOPADOWEJ
Pierwszej nocy powstania Polacy strzelali do Polaków.

18 AGENCI Z HOTELU LAMBERT
Polska emigracja nie próżnowała. Po Europie krążyli szpiedzy sondujący możliwości odzyskania niepodległości.

22 LUDWIK ZAWODOWIEC
Walka o wolność narodów stała się jego zawodem. Niestety Ludwik Mierosławski poniósł klęskę na wszystkich frontach.

28 LEGIONY MICKIEWICZA
Wieszcz nie tylko pisał ku pokrzepieniu serc. Próbował również walczyć zbrojnie.

32 ZATRUTY SZTYLET POLSKI PODZIEMNEJ
Powstańcy styczniowi stworzyli specjalny oddział wykonujący wyroki śmierci.

36 ECH, KATORŻNIKIEM BYĆ!
Jak naprawdę wyglądało życie na zesłaniu?

39 ŻONY BOHATERÓW, NIEWOLNICE MITU
Co robiły kobiety podczas powstań?

42 EMIGRANT Z WYBORU
Paweł Strzelecki jest bardziej fetowany za granicą niż w ojczyźnie. Dlaczego?

46 BOMBOWA REWOLUCJA
Terroryzując Rosjan, socjaliści walczyli i o wolność, i o prawa robotników.

52 SUSHI W POLSKIEJ SPRAWIE
Józef Piłsudski i Roman Dmowski zabiegali o pomoc Japończyków przeciwko Rosji.

56 „CYSORSCY” NIE POLACY
Dlaczego chłopi w Galicji kochali cesarza?

60 ZA KAJZERA, CARA I CESARZA... ZA POLSKĘ!
Polacy na frontach I wojny światowej.

68 POLSKA NIECHCIANA
Walka o odzyskanie niepodległości na dyplomatycznych salonach była nie mniej zażarta niż w okopach.

Kup e-wydanie

Publio
Nexto
E-kiosk
E-gazety