Prenumerata

Focus Historia Ekstra 06/2018

Mroczne ścieżki nauki

Focus Historia Ekstra

Czy postęp wymaga ofiar?

Wielu naukowców bez wahania odpowie, że tak. Siergiej Bruchonienko, twórca pierwszego aparatu do sztucznego krwiobiegu, by go przetestować, odcinał
psom głowy. Jego rodak Władimir Demichow zamęczył dziesiątki, jeśli nie setki, psów, tworząc dwugłowe hybrydy. Choć dziś jego eksperymenty wydają się nieludzkie, kardiochirurg dr Christiaan Barnard, który jako pierwszy wykonał przeszczep serca, uznał Rosjanina za ojca transplantologii. Inni niegdysiejsi pionierzy są dziś zapomniani. Chociażby dr Serge Voronoff, który wierzył, że przeszczepiając mężczyznom fragmenty małpich jąder, jest w stanie ich odmłodzić. Pacjenci w zrujnowanej I wojną Europie walili do niego drzwiami i oknami. I nic dziwnego, w obliczu ówczesnej wiedzy jego teoria wydawała się logiczna. O ile jego zabiegi nikomu krzywdy nie wyrządziły (poza uszczupleniem portfela), o tyle wierzenia pionierów nowej gałęzi nauki, eugeniki, skazały na śmierć i cierpienia setki tysięcy osób. Ludzie uznani za gorszych byli przymusowo sterylizowani, by nie zanieczyszczać rasy. I to nie tylko w III Rzeszy, ale i w Szwecji, i to nawet po horrorze II wojny światowej. Dziś ten temat, jak i wiele innych ślepych zaułków nauki, spowija wstydliwe milczenie. Ale może warto do nich wrócić – ku przestrodze, ale i w ramach lekcji, że czasem z na pozór nic nieznaczącego eksperymentu może powstać wielka idea.

Redaktor prowadząca
Agnieszka Ucińska

 

4 HISTERYCZKI Z NATURY
Hipokrates wierzył, że kobiece chorobywywołuje... wędrująca macica.

10 DIABELSKIE NASIONA
Czy za średniowieczne opętania odpowiada zanieczyszczona grzybem mąka?

14 NA CO CHOROWAŁY WAMPIRY?
Dlaczego szczątki ludzi oskarżanych o przymierze z ciemnymi mocami przygniatano głazami?

18 ALE BEZ JAJ, PANOWIE!
Kastraci robili wielkie kariery na dworach sułtanów i nie tylko.

22 ZARAŻONA ARMADA
Hiszpanie dostarczyli szczepionkę na ospę na drugą stronę Atlantyku w organizmach dzieci!

26 MASZYNKA DO WSKRZESZANIA
Dawne pomysły na resuscytację.

30 WINKO Z KOKAINKĄ
Nawet papież lubił kieliszek napoju z dodatkiem narkotyku.

34 KABARET MŁODSZYCH PANÓW
Sposób na drugą młodość.

38 ON, ONA I TA TRZECIA
Malarz Einar Wegener jako pierwszy zmienił płeć i stał się kobietą.

42 GORZEJ URODZENI
Eugenika skazała setki tysięcy ludzi na poniżenie i cierpienia.

50 OFIARA STAJE SIĘ OPRAWCĄ
W rumuńskim więzieniu strażnicy na nowo programowali umysły osadzonych.

56 PIESKIE ŻYCIE W ZSRR
Dwugłowe hybrydy dr. Demichowa.

62 MAŁPOLUDY WSZYSTKICH KRAJÓW, ŁĄCZCIE SIĘ!
Czy Rosjanie, krzyżując człowieka z małpą, chcieli stworzyć superżołnierzy?

66 GŁÓD WZIĘLI GŁODEM
Post w imię nauki.

70 NAJGŁUPSZE BADANIA NAUKOWE
Na co naukowcy wydają pieniądze z grantów?

Kup e-wydanie

Publio
Nexto
E-kiosk
E-gazety