Prenumerata

Focus 05/2019

10 NIEWYJAŚNIONYCH ZJAWISK

Focus 5/19

Co się śni filozofom

Dzięki nauce byliśmy na Księżycu. Odwiedziliśmy najgłębsze otchłanie oceanu. Zaglądamy w serca odległych galaktyk. Wiemy, jak działają organizmy mrówki, człowieka, wieloryba. Potrafimy zajrzeć do mózgu i odczytać rodzące się myśli. Nasza cywilizacja oparta jest na nauce i technologii, bo przecież nauka zawsze przynosi odpowiedzi, a technologia rozwiązania.

Są jednak rzeczy, przed którymi stajemy bezradni. Przy których „naukowa metoda” zawodzi. Ale to jeszcze nie jest najgorsze. Najgorsze jest to, że nie są to wcale problemy wielkie – o fundamentalnym znaczeniu. Nie chodzi o ciemną materię, o rozmiary wszechświata, początek życia czy istotę świadomości. O ironio – kłopot sprawiają nam zjawiska codzienne, powszechne, takie, które są lub będą udziałem nas wszystkich. Dlaczego ziewamy i dlaczego to zaraźliwe? Jak utrzymujemy równowagę na rowerze (też nie mogłem uwierzyć, że rower może stanowić dla fizyków zagadkę)? Dlaczego placebo działa? Są wśród nich również tajemnice, za którymi, jestem przekonany, kryje się coś więcej. Czym jest déjà vu? Jak to możliwe, że istnieje zwierzę, które de facto jest nieśmiertelne? Czego doświadczają ludzie w stanie śmierci klinicznej?

Lista niewyjaśnionych fenomenów nauki, którą za chwilę przeczytacie, to nasz subiektywny wybór. Ale przecież „więcej jest rzeczy na ziemi i w niebie, niż się ich śniło waszym filozofom” – każe mówić Szekspir Hamletowi. Co ciekawe, nie wygląda na to, aby skonfrontowani z tymi zagadkami filozofowie (czytaj: naukowcy) mieli problemy z zaśnięciem. A już sam fakt, że mędrcy uzbrojeni w najdoskonalsze mikroskopy, komputery, równania i bazy danych ciągle nie mogą sobie z tymi fenomenami poradzić, jest zapewne zagadką największą ze wszystkich.

Piotr Kościelniak
redaktor naczelny
piotr.koscielniak@burdamedia.pl

SPIS TREŚCI:

OTWÓRZ OCZY

06 - ZDJĘCIE MIESIĄCA
Jaka dziś pogoda na Plutonie

08 - WYDARZENIA
Sztuczna inteligencja wymierzy sprawiedli- wość, druga galaktyka bez ciemnej materii, dlaczego wydaje nam się, że z wiekiem czas biegnie szybciej

INNOWACJE

12 - MOTORYZACJA
Co ma w środku bolid Kubicy

16 - POLSKA NAUKA
Nowe boisko ze starych opon – o nowej technologii recyklingu opowiada Martyna Sztaba, prezeska startupu Syntoil

TEMAT NUMERU - 18 DZIESIĘĆ ZASKAKUJĄCYCH ZJAWISK

Jakich fenomenów nie umieją jeszcze wyjaśnić naukowcy?

28 - CZY ROBOT MOŻE BYĆ ŚWIADOMY
Felieton Leona Ciechanowskiego

ODKRYCIA

30 - Medycyna: Insulina doustna, drukowanie wysp trzustkowych i podawanie pacjen- towi jego własnych limfocytów to nowe eksperymentalne terapie, które opracowują również Polacy

36 - RAK STARSZY NIŻ LUDZKOŚĆ
Medycyna: Istnieją zwierzęta, które nigdy nie chorują na raka? Niestety to mit

40 - MECHANICZNI ASTRONAUCI
Kosmos: Roboty na Międzynarodo- wej Stacji Kosmicznej miały pomagać ludziom, a na razie im przeszkadzają

44 - PODWODNE KOPALNIE
Technologie: Na dnach oceanów spoczywają przebogate złoża cennych surowców. Jak się do nich dostać?

50 - CZY WIESZ ŻE
Serca kobiet i mężczyzn są różne

52 - ODZYSKAŃCY
Przyroda: Na terenie Polski żyje prawie dwa tysiące żubrów. Czy to oznacza, że tym wielkim ssakom nie grozi już wyginięcie?

56 - LABIRYNT Z PRZESZKODAMI
Felieton Jana Stradowskiego

CZŁOWIEK

58 - GRA W NAPRAWIANIE ŚWIATA
Społeczeństwo: Graczom nie wystarcza już zabawa. Od gier oczekują przeżyć – rozwijających lub pobudzających do myślenia

62 - NIEUBRANI
Psychologia: Nagość pozytywnie wpływa na postrzeganie własnego ciała i ogólne samopoczucie

68 - CZY WIESZ ŻE
W Japonii nie ma centralnego ogrzewania

70 - ZBĘDNE MIŁOSIERDZIE
Felieton Joanny Nikodemskiej

72 - Z MACZETAMI DO GWIAZD
Cywilizacja: Niezwykła historia niemieckiego konstruktora, który chciał budować prywatne rakiety kosmiczne

PRZEWODNIK

78 - KULTURA
Nowości wydawnicze i filmowe

82 - ARMIA POTOMKÓW CZYNGIS-CHANA. NOWA BROŃ W WALCE Z CUKRZYCĄ
Historia: Miliony ludzi na świecie noszą dziś geny garstki osób, które dawno temu sprawowały władzę

WARTO KUPIĆ

88- TESTUJEMY TELEFON MOTOROLA MOTO G7 PLUS

FOCUS ODPOWIADA

92 - WASZE PYTANIA
Czy kwantowe splątanie pomoże przesyłać informacje do obcych cywilizacji?

ZACZYNAJĄC OD KOŃCA

98 - CAŁA PRAWDA O... WIATRACH

Kup e-wydanie

Publio
Nexto
E-kiosk
E-gazety