Chyba każdy co jakiś czas doświadcza uczucia, że właśnie przeżywa coś po raz drugi, że był w danym miejscu, że odbył tę samą rozmowę. Eksperyment w Colorado przyniósł interesujące wytłumaczenie tego zjawiska.

Samo wyrażenie déjà vu pochodzi z języka francuskiego i oznacza “już widziałem”. Najnowsze badania przynoszą jednak wyniki rozwiewające nadzieję – nie widziałeś, po prostu czujesz się w tym miejscu podobnie do czegoś co widziałeś wcześniej. To tylko uczucie, przykro nam, nie ma tu  dowodu na duszę, reinkarnację, przewidywanie przyszłości czy podróże między planami rzeczywistości.

Badający ludzką pamięć i mózg często szukali rozwiązania tego fenomenu w interpretacji podobnej do mechanizmu “wyrazu na końcu języka”. 

Anne Cleary, psycholog poznawcza z Uniwersytetu Stanowego Kolorado, opublikowała pracę naukową na łamach Psychological Science, z której wynika, że nasz mózg rozpoznaje podobne do odwiedzonych miejsca i reaguje na nie takim właśnie uczuciem. 

- Nie możemy świadomie pamiętać czegoś, co dopiero nastąpi, natomiast nasze mózgi potrafią rozpoznawać podobieństwa. Pokazuje się to w formie uczucia, ze coś już widzieliśmy, ale nie umiemy przypasować do tego dokładnego wspomnienia – tłumaczy Cleary.

Już w eksperymencie z 1959 donoszono, że stymulacja kory skroniowej mózgu wywołuje u badanych tajemnicze przeczucie. 

W badaniu przeprowadzonym przez Cleary wzięło udział 298 osób. Wykorzystano do niego popularną grę komputerową The Sims. W jej środowisku zaprojektowano kilka przestrzeni o identycznym rozkładzie elementów, ale innym wyglądzie tematycznym: na przykład ogród, ulica, czy złomowisko. 

Uczestnicy oglądali filmiki z przechodzeniem przez te lokacje, każdy z nich otwierał kobiecy głos powtarzający nazwę lokacji: akwarium, ogród itd. Następnie pokazywano tym samym ludziom filmy z lekko zmienionym otoczeniem, w którym jednak około 50% pozostało takie samo.