Najnowsze badania oceanograficzne i geologiczne przyniosły wyjątkowo intrygujące wnioski dotyczące aktywności wulkanicznej na dnie oceanu. Naukowcy wzięli pod lupę podwodny wulkan znany jako Axial Seamount, leżący na grzbiecie Juan de Fuca u wybrzeży północno‑zachodnich Stanów Zjednoczonych. W toku analiz zgromadzonych danych odkryli coś naprawdę imponującego: olbrzymie pola lawowe powstałe w wyniku erupcji pod wodą. Axial […]

Historia wilkowora tasmańskiego jest wyjątkowo smutna, wszak ostatni osobnik żyjący w niewoli doczekał czasów, w których udało się go uwiecznić na nagraniach. Mimo to obecnie cały gatunek jest uznawany za wymarły. Jeśli zaś chodzi o jego przeszłość, to w tym przypadku archeolodzy dotarli do niespodziewanych informacji, wskazujących na scenariusz, w którym wilkowory zamieszkiwały Australię zdecydowanie […]

Naukowe śledztwo poświęcone jednemu z największych prehistorycznych kurhanów w Skandynawii – zlokalizowanej w północnej Norwegii konstrukcji znanej jako Raknehaugen – mogą całkowicie zmienić nasze wyobrażenie o tym monumentalnym grobie. Przez stulecia naukowcy uważali go za miejsce spoczynku potężnego władcy, ale taka interpretacja mogła być zbyt uproszczona. Wydaje się, że prawdziwa historia związana z tą konstrukcją […]

Praca archeologa – nawet jeśli w kontekście wykopaliskowym – nie ogranicza się tylko do “grzebania” w ziemi. Nierzadko równie istotne okazują się działania pod wodą. W ramach takich poszukiwań badacze działający na terenie Grecji odkryli kolejne fragmenty historii, które przez tysiące lat pozostawały ukryte pod powierzchnią morza. Koncentrując się na okolicach starożytnego miasta Asini uczeni […]

Pływająca wyspa z Chin ma sięgnąć dna oceanu. Ambicja jest większa, niż sugeruje nazwa i wbrew intuicji, nie chodzi tylko o naukę, bo nie będzie to ot zwykła platforma badawcza, a coś, co może zmienić układ sił na morzu. Morze od dawna nie jest już tylko tłem dla handlu i rybołówstwa. Coraz wyraźniej staje się […]

Concorde był dowodem na to, że marzenia potrafią latać szybciej niż rachunek ekonomiczny. Gdy wzbijał się w powietrze, wyprzedzał obrót Ziemi i skracał Atlantyk do kilku godzin. Gdy zniknął z nieba, zostawił po sobie pytanie: dlaczego coś tak spektakularnego musiało przegrać z rzeczywistością? Historia Concorde’a zaczęła się nie od technologii, lecz od politycznej ambicji. W […]

Hiszpańska korrida ma konkurentkę. W czasach Jagiellonów polowania na żubry przekształciły się w niebezpieczne widowiska. Bywało bowiem, że skazane na śmierć były nie tylko zwierzęta, ale i stający naprzeciw nich śmiałkowie… Dzieło Marcina Kromera „Kronika polska”, wydane w drugiej połowie XVI w., przynosi opis zadziwiających praktyk z czasów króla Zygmunta Augusta, jako żywo przypominających korridę. […]

Niewyobrażalna masa wody, odpowiadająca objętości trzech milionów basenów olimpijskich, runęła na Hawaje w ciągu zaledwie czternastu marcowych dni. Archipelag, kojarzony zazwyczaj z rajską pogodą, stał się areną jednego z najbardziej ekstremalnych zjawisk meteorologicznych w swojej nowożytnej historii. Eksperci z Uniwersytetu Hawajskiego, analizujący dane z sieci Mesonet oraz Portalu Danych Klimatycznych, potwierdzili, że skumulowane opady w […]

Urke Nachalnik, najsłynniejszy żydowski gangster II RP, buntował się przeciwko własnej religii, rodzinie i normom obyczajowym. Jego książki udowadniają, że i my mieliśmy swoich twardych Żydów. Jak się nazywacie? – magister Stanisław Kowalski zapytał mężczyznę w więziennym szarym drelichu. – Icek Farbarowicz, ale wołają na mnie Nachalnik – usłyszał. Więzień nosił okulary, co było rzadkością […]

Naukowcy rozwiązali zagadkę jednego z najbardziej intrygujących sygnałów sejsmicznych rejestrowanych od lat na zboczach stratowulkanu Etna. Charakterystyczne, niskoczęstotliwościowe buczenie dochodzące z jego okolic przez długi czas pozostawało niewyjaśnione, budząc wątpliwości co do jego źródła i znaczenia dla prognozowania erupcji. Teraz wszystko stało się jednak jasne.  Sygnał ten był szczególnie trudny do interpretacji, ponieważ nie przypominał […]

Dzięki rozwojowi narzędzi badawczych naukowcy mogą coraz dokładniej analizować DNA pochodzące sprzed tysięcy lat. Ekspertyzy poświęcone takim próbkom ujawniły niedawno istnienie nieznanej wcześniej linii ludzkiej, która przetrwała aż do końca ostatniej epoki lodowej. Co więcej, jej funkcjonowanie miało miejsce nawet w okresie dużych przemian kulturowych. Tak sensacyjne wyniki stały się faktem w toku badań szczątków […]

Nowe urządzenie ultradźwiękowe opracowane przez zespół inżynierów z MIT pozwala na ekstremalnie szybkie wyodrębnianie wody z powietrza – zamiast godziny czy dni wystarczy kilka minut, dzięki wibracjom, które “strząsają” wilgoć z materiału adsorbującego. Każdego dnia ponad 2 miliardy osób zmagają się z brakiem dostępu do wody pitnej. Zmiany klimatyczne tylko pogarszają tę sytuację, wydłużając okresy […]

Gdy mówimy o transformacji energetycznej, lit znajduje się w samym centrum tych przemian. Bez tego pierwiastka nie byłoby ani samochodów elektrycznych, ani efektywnych magazynów energii dla OZE, a nasze smartfony i laptopy miałyby znacznie krótszy żywot. Problem w tym, że dotychczasowe sposoby pozyskiwania litu zaczynają być niewystarczające w obliczu galopującego popytu. W tle tych zmagań […]

Dzięki sukcesowi w poszukiwaniach poświęconych starożytnym zapiskom udało się dotrzeć do niezidentyfikowanych wcześniej wersów autorstwa wielkiego filozofa ówczesnej Grecji. W archiwach na terenie Kairu znajdował się bowiem fragment papirusu sprzed około dwóch tysięcy lat. To pierwsza od wieków okazja, by zapoznać się z jego myślą w oryginalnej formie, a nie jedynie poprzez cytaty zachowane w […]

Siedem wieków temu nie wygraliśmy, lecz przegraliśmy z Krzyżakami pod Płowcami. Jednak tego samego dnia, 27 września 1331 r., pobiliśmy ich pod Radziejowem. Tymi bataliami wojska Łokietka uratowały Polskę od rozbioru Bitwa pod Płowcami od wieków jest wykorzystywana propagandowo. Jej mit budowano już za czasów Władysława Łokietka, rozgłaszając po Europie, że Polacy wytłukli pod kujawską […]

Nie byliśmy potęgą morską, nie mieliśmy kolonii. Mimo to na mapach świata nie brakuje nazw, które kojarzą się z naszym krajem! Wiele takich nazw pojawiło się na mapach, gdy Polskę oficjalnie z nich wymazano. Emigranci szukający za morzem pracy i chleba, zesłańcy wywożeni na Syberię, podróżnicy i odkrywcy udowadniali w ten sposób, że „jeszcze nie zginęła”. Gdy w 1918 roku […]

Ludzkość znalazła się w punkcie krytycznym, którego konsekwencje mogą zdefiniować przetrwanie naszej cywilizacji w nadchodzących stuleciach. Najnowsze badania, których wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Environmental Research Letters rzucają nowe, alarmujące światło na stan naszej planety. Wynika z nich jednoznacznie, że populacja ludzka dawno przekroczyła zdolność Ziemi do zrównoważonego podtrzymywania życia, a obecny model konsumpcji i wzrostu demograficznego […]

W ostatnich dniach media społecznościowe obiegło zdjęcie, które u wielu internautów wywołało dreszcz niepokoju. Fotografia wykonana na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) przedstawia groteskową, fioletową istotę wypuszczającą wijące się „maziste macki”. Obiekt, unoszący się w sterylnym wnętrzu stacji, natychmiast stał się pożywką dla fanów teorii o pozaziemskich formach życia i miłośników kina grozy. Komentarze pod postem […]

Przez długi czas rozmowa o sztucznej inteligencji w matematyce była dość wygodna. Modele mogły pomagać w obliczeniach, porządkować notatki, podpowiadać definicje, czasem rozpisać znany argument. To wszystko było użyteczne, ale wciąż dalekie od miejsca, w którym zaczyna się prawdziwie twórcza matematyka. Nowe badanie z Vrije Universiteit Brussel sugeruje jednak, że ta granica właśnie zaczyna się […]

Zimą dyskusja o elektromobilności w Polsce niemal zawsze schodzi na ten sam tor: “a co, gdy przyjdzie mróz?”. Nie chodzi nawet o rekordowe temperatury poniżej zera, bo nawet kilkustopniowy mróz to problem, jeśli weźmiemy pod uwagę zwykłą codzienność, czyli krótkie trasy, ładowanie czy nawet coś tak prozaicznego w spalinowym odpowiedniku, jak ogrzewanie kabiny. Mróz nie […]

Energia termojądrowa od lat zapisana jest w podręcznikach fizyki jako teoretycznie nieograniczone źródło czystej energii. Niestety jednak w praktyce jej ujarzmienie okazuje się jednym z najtrudniejszych wyzwań, przed jakimi stanęła ludzka nauka. Czy jednak oto właśnie pewien startup skierował nasz gatunek na dobre tory w kwestii jej opanowania? Nowozelandzki startup OpenStar Technologies właśnie przeprowadził eksperyment, […]

Wiosenne ocieplenie w świecie technologii zwykle oznacza wysyp gorących ofert, które pozwalają na zakup sprzętu w korzystniejszych cenach. W tym tygodniu na pierwszy plan wysuwają się urządzenia, które stawiają na ścisłą współpracę ze sztuczną inteligencją Gemini oraz najnowszymi systemami operacyjnymi. Niezależnie od tego, czy Twoim celem jest opanowanie chaosu w rodzinnym grafiku, czy potrzebujesz potężnej […]

Nie każda premiera laptopa oznacza realną zmianę. Czasem dostajemy po prostu nowy procesor, trochę lepszy ekran i kolejną obudowę, która ma wyglądać nowocześniej od poprzedniej. Są jednak też takie momenty, w których sprzęt zaczyna sugerować, że zmienia się coś więcej niż sama specyfikacja. Nowe Zenbooki A14 i A16 firmy ASUS dobrze wpisują się właśnie w […]

Są materiały, które same w sobie wyglądają jak obietnica przyszłości. Jednak nie dlatego, że błyszczą na wizualizacjach, a dlatego, że w praktyce potrafią zrobić coś, co kłóci się z intuicją. Tym razem w grę wchodzi metal, który nie chce zachowywać się jak metal, ale naukowcy właśnie “zmusili” go do posłuszeństwa. Wyobraź sobie element metalowy, który […]