Odkrycie dokonane w północnej Anglii zmienia dotychczasowe wyobrażenia o epoce żelaza na tych terenach. Archeolodzy badający stanowisko w Melsonby w hrabstwie North Yorkshire uzyskali pierwsze w historii materialne dowody istnienia czterokołowych wozów jeszcze przed czasami rzymskiego podboju. Wskazuje to na konieczność ponownego rozpatrzenia stosowanych przed tysiącami lat technologii o militarnym zabarwieniu.  Historia czterokołowego rydwanu z […]

W archeologii są miejsca, które działają jak kamienie milowe. Monte Verde przez lata było właśnie takim punktem. To stanowisko w południowym Chile uchodziło za jeden z najmocniejszych dowodów na to, że ludzie dotarli do Ameryki Południowej wcześniej, niż pozwalała na to dawna, wygodna i długo dominująca wizja “Clovis first”. Jeśli bowiem w Chile rzeczywiście istniał […]

Rosnąca liczba cyberataków sprawia, że bezpieczeństwo infrastruktury cyfrowej instytucji publicznych staje się jednym z kluczowych wyzwań dla państwa i samorządów. Administracja publiczna, placówki ochrony zdrowia czy instytucje edukacyjne przetwarzają ogromne ilości wrażliwych danych, a jednocześnie coraz więcej procesów funkcjonuje w środowisku cyfrowym. Skala zagrożeń jest dziś wyjątkowo wysoka. Według danych przywoływanych w raporcie Netscout (Arbor […]

Niektóre odkrycia brzmią jak kolejna geologiczna notka, a w praktyce pachną wielką polityką, przemysłem i technologicznym wyścigiem. Tak właśnie jest z nowymi informacjami z chińskiego Syczuanu, gdzie potwierdzono ogromne zasoby tlenków metali ziem rzadkich, a przy okazji także wielkie złoża fluorytu i barytu. W liczbach wygląda to imponująco: około 9,67 mln ton tlenków metali ziem […]

Przez lata dwutlenek węgla był w debacie publicznej przedstawiany głównie jako końcowy produkt spalania, coś w rodzaju rachunku wystawionego cywilizacji przemysłowej. Chemicy patrzą jednak na niego trochę inaczej. Widzą cząsteczkę upartą, stabilną, trudną do ruszenia, ale wciąż użyteczną, jeśli znajdzie się sposób, by namówić ją do kolejnej reakcji i to właśnie tu zaczyna się cała […]

Na powierzchni naszej gwiazdy od dawna widać pewną uporządkowaną grę pozorów. Co około 11 lat pole magnetyczne Słońca odwraca się, a plamy słoneczne pojawiają się na średnich szerokościach i stopniowo przesuwają się ku równikowi. Na wykresach układa się to w charakterystyczny “motylkowy” wzór, dobrze znany fizykom Słońca. Problem polegał na tym, że przez dekady widzieliśmy […]

Mimo ogromnych postępów medycyny, w Polsce wiedza na temat chorób neurologicznych i psychicznych jest wciąż ograniczona, funkcjonuje wiele krzywdzących mitów i uprzedzeń. Ich efektem jest stygmatyzacja, która prowadzi do poważnych konsekwencji – pogłębia problemy zdrowotne chorych, przyczynia się do ich izolacji i wykluczania, powoduje problemy w życiu zawodowym i społecznym. I to w kraju, w którym na te choroby cierpi tak wielu ludzi – na depresję prawie 1,3 miliona osób (1), 385 tysięcy na schizofrenię (2) oraz 400 tysięcy na epilepsję (3).

Niewielkie, liczące zaledwie kilka milimetrów skamieniałości z północnej Japonii pozwoliły naukowcom odkryć zaskakujący obraz oceanów sprzed około 3 milionów lat. Badania pokazują, że dawne morza i oceany były znacznie bardziej połączone, niż dotąd sądzono. Autorzy najnowszych ustaleń wykazali między innymi, że organizmy morskie mogły przemieszczać się między odległymi regionami Pacyfiku. Milimetrowe skamieniałości wielkim przełomem dla […]

Archeolodzy pracujący w Górnym Egipcie mówią o jednym z najbardziej spektakularnych odkryć ostatnich lat. W starożytnym mieście Athribis udało się bowiem odnaleźć ponad 43 tysiące zapisanych fragmentów ceramiki, czyli tzw. ostrakonów. To największy taki zbiór na świecie, który pozwala zajrzeć w codzienne życie mieszkańców sprzed ponad dwóch tysięcy lat. Ostrakony nośnikiem informacji o codziennym życiu […]

Przez sześć dekad jedno z najważniejszych miejsc w historii eksploracji kosmosu pozostawało ukryte. Gdzie dokładnie spoczął pierwszy obiekt, który miękko wylądował na Księżycu i przesłał nam jego zdjęcia? To pytanie dręczyło historyków i entuzjastów kosmonautyki przez całe dziesięciolecia. Teraz, w dobie zaawansowanych technik analizy obrazu i satelitarnych obserwacji, odpowiedź zdaje się być na wyciągnięcie ręki. […]

Obserwując Arktykę z satelitów, naukowcy dostrzegają coś więcej niż tylko dramatyczne widowisko płonącej tundry. Coraz częstsze i intensywniejsze pożary wywołują łańcuch zdarzeń, których konsekwencje wykraczają daleko poza spalone połacie lasu. Mechanizm ten, choć subtelny w początkowych etapach, może w dłuższej perspektywie stać się jednym z kluczowych czynników przyspieszających zmiany klimatyczne na całej planecie. Badacze z […]

Tzw. kodeks drezdeński, przez dekady będący źródłem sporów wśród badaczy, zaczyna ujawniać nowe informacje o jednej z najbardziej fascynujących cywilizacji prekolumbijskich. Analizy poświęcone jego zapiskom pokazują, że tego typu rękopisy są wyjątkowo ważne w odniesieniu do wiedzy astronomicznej, religii i sposobu postrzegania świata przez Majów. Cztery majańskie kodeksy, które przetrwały zagładę Kodeksy Majów należą do […]

Najpierw zobaczyliśmy komórki. Potem bakterie. Ale długo istniała granica, której nie dało się przeskoczyć żadną lepszą soczewką. Światło było po prostu zbyt “duże”, by pokazać nam wirusy, błony komórkowe czy układ atomów w krysztale. Mikroskop elektronowy nie był więc tylko ulepszeniem starego wynalazku. Pozwolił zajrzeć do świata, którego istnienia nauka była pewna, ale którego nikt […]

Na olimpiadzie w 1936 r . zaimponował samemu Hitlerowi. W czasie wojny przeżył 46 dni, dryfując na tratwie po Pacyfiku. Potem był więźniem najgorszych japońskich obozów jenieckich. Dziś 94-letni Louis Zamperini pomaga innym walczyć ze stresem i własnymi słabościami. 7 sierpnia 1936 r. Stadion Olimpijski w Berlinie. Tysiące ludzi – wśród nich Führer – dopingują […]

Pierwszy akumulator kwantowy stał się faktem. Do smartfonów wciąż mu jednak bardzo daleko, ale już teraz zaskakuje swoim działaniem, bo im jest większy, tym szybciej się ładuje. Co tym razem zadziało się na rynku akumulatorów, które każdego dnia są rewolucjonizowane… ale w laboratorium, a nie liniach produkcyjnych? Akurat tym razem sprawa jest ciekawsza, bo nie […]

Zwierzęta potrafią wygrywać nie siłą, tylko manipulacją: odwracają uwagę rywali, wysyłają mylące sygnały i “kradną” okazje w ostatniej sekundzie. Pytanie brzmi, czy to tylko skuteczny trik, czy już świadome oszustwo oparte na rozumieniu cudzej głowy. U ludzi oszustwo ma zwykle komponent psychologiczny. Kłamię, bo wiem, że ty czegoś nie wiesz. Gram twoim obrazem świata. U […]

Archeologia lubi aurę pewności. Problem w tym, że ziemia bardzo rzadko mówi pełnymi zdaniami. Zostawia ślady, fragmenty, układy kości, odpryski ceramiki, plamy po słupach i resztki pyłków. Resztę trzeba dopowiedzieć. I właśnie tam zaczyna się największa siła archeologii, ale też jej największe ryzyko. Bo archeolodzy mylą się częściej, niż wielu ludzi sądzi. Tyle że nie […]

Zespół badaczy z pekińskiego Uniwersytetu Tsinghua opracował strukturę, która w przyszłości mogłaby znacząco wpłynąć na walkę ze zmianami klimatu. Mowa o stabilnym superatomie złożonym z 45 atomów miedzi, oznaczonym jako Cu45. Brzmi to może jak wyjęte z zaawansowanego podręcznika chemii kwantowej, ale naukowcy widzą w tym bardzo praktyczne zastosowanie: konwersję dwutlenku węgla – głównego sprawcy […]

Rosnąca liczba cyberataków sprawia, że bezpieczeństwo infrastruktury cyfrowej instytucji publicznych staje się jednym z kluczowych wyzwań dla państwa i samorządów. Administracja publiczna, placówki ochrony zdrowia czy instytucje edukacyjne przetwarzają ogromne ilości wrażliwych danych, a jednocześnie coraz więcej procesów funkcjonuje w środowisku cyfrowym. Skala zagrożeń jest dziś wyjątkowo wysoka. Według danych przywoływanych w raporcie Netscout (Arbor […]

Pierwszy akumulator kwantowy stał się faktem. Do smartfonów wciąż mu jednak bardzo daleko, ale już teraz zaskakuje swoim działaniem, bo im jest większy, tym szybciej się ładuje. Co tym razem zadziało się na rynku akumulatorów, które każdego dnia są rewolucjonizowane… ale w laboratorium, a nie liniach produkcyjnych? Akurat tym razem sprawa jest ciekawsza, bo nie […]

Chiny pokazały światu swoją nową latającą maszynę. Nie jest to zwykły dron dostawczy, a platforma, która ma zrewolucjonizować sposób myślenia o transporcie ładunków na duże odległości. Tianma-1000, ciężki bezzałogowy samolot transportowy, pomyślnie odbył swój pierwszy lot, potwierdzając kluczowe założenia projektowe. Ten projekt, nad którym pracuje państwowy gigant AVIC, ma w założeniu wypełnić istotną lukę między […]

Inżynierowie zrobili z ciepła coś, co dotąd potrafił tylko prąd i swoim dziełem mogą zrewolucjonizować elektronikę, a w tym akumulatory. To nie jest kolejne “lepsze chłodzenie”, a próba sterowania ciepłem tak jak sygnałem. Ciepło to ten typ problemu, który przez większość czasu udaje, że go nie ma. Telefon działa, laptop działa, samochód elektryczny przyspiesza bez […]

Wielkie ośrodki badawcze, takie jak CERN pod Genewą, od lat kojarzą się z ogromnym apetytem na energię. Okazuje się jednak, że nawet najbardziej skomplikowane eksperymenty fizyczne mogą przynosić zupełnie przyziemne korzyści. Wielkie ośrodki badawcze to ostatnie, o czym możemy pomyśleć, kiedy myślimy o elementach zwykłej, miejskiej infrastruktury, takiej jak wodociąg czy sieć ciepłownicza. Tymczasem setki […]

Liczba π ma w sobie coś z matematycznej gwiazdy rocka. Wszyscy ją znają, prawie nikt nie potrafi jej domknąć, a mimo to co jakiś czas ktoś znów próbuje pobić rekord w dopisywaniu kolejnych cyfr po przecinku. Tym razem nie skończyło się na symbolicznym poprawieniu wyniku. Nowy rekord dosłownie przeorał poprzedni: zespół StorageReview obliczył π do […]