Pozornie bezwartościowy skrawek papieru, wydobyty z warstwy śmieci w ruinach dawnej stolicy Nubii, okazał się jednym z najważniejszych źródeł do historii regionu w XVII wieku. Nasi rodacy zajmujący się tą sprawą mówią o wielkim odkryciu i nie ma się co dziwić tym słowom. Stara Dongola areną działań polskich archeologów Publikacja opisująca perypetie archeologów została zamieszczona […]

Sześć godzin bezowocnego czatowania w tasmańskim Parku Narodowym Cradle Mountain wystarczyło, by Taylor Jamii Film zaczęła tracić nadzieję. Kolczatka to zwierzę znane z niezwykłej płochliwości – i tym razem nie było inaczej. Gdy już miała rezygnować i opuszczać teren parku, los zgotował jej niezwykłą niespodziankę. Tuż przed wyjazdem dokumentalistka natknęła się na coś wyjątkowego – […]

Globalna cyrkulacja termohalinowa, kluczowy mechanizm dystrybucji energii cieplnej, węgla oraz substancji odżywczych na Ziemi, ulega gwałtownemu spowolnieniu w swoim antarktycznym sektorze. Najnowsze dane paleoklimatyczne i współczesne obserwacje oceanograficzne wskazują, że masowy napływ słodkiej wody z topniejących lądolodów Antarktydy zakłóca proces formowania się Antarktycznych Wód Przydennych (AABW). Zjawisko to ma charakter kaskadowy i prowadzi do stagnacji […]

Dla nas, ludzi, świat jest prosty: góra-dół, lewo-prawo, przód-tył oraz upływający czas. Ta „trójwymiarowa scena” wydaje się kompletnym opisem rzeczywistości, w której żyjemy. Jednak najnowsze badania publikowane w lutym 2026 roku sugerują, że nasz 3D-wszechświat może być zaledwie cienką powłoką na znacznie bardziej złożonej, wielowymiarowej strukturze. Fizycy coraz śmielej twierdzą, że dodatkowe wymiary nie są […]

W świecie nowoczesnych technologii trwa nieustanny wyścig o miniaturyzację. Im mniejszy tranzystor, tym więcej można ich zmieścić w jednym procesorze, co przekłada się na większą moc obliczeniową i mniejsze zużycie energii. Zespół naukowców z Uniwersytetu Tsinghua w Chinach ogłosił właśnie osiągnięcie, które wydawało się fizycznie niemożliwe: stworzyli tranzystor o rekordowo krótkiej bramce, mierzącej zaledwie 0,34 nanometra. […]

Przez ponad sześć dekad językoznawcy korzystali z modelu zaproponowanego w połowie XX wieku przez Charliego Hocketta. Opisana przez niego lista cech, takich jak arbitralność (czyli brak bezpośredniego związku między formą a znaczeniem), dwupoziomowość czy zdolność do mówienia o rzeczach nieistniejących tu i teraz, była traktowana niemal jak definicja języka. Jednak najnowsze badania interdyscyplinarnego zespołu językoznawców […]

Ekspedycja naukowa skoncentrowana na eksploracji wód Morza Bałtyckiego zakończyła się odnalezieniem wraku amerykańskiego bombowca Boeing B-17 Flying Fortress. Jednostka ta, do tej pory uważana za zaginioną bez wieści, zniknęła w 1943 roku. Członkowie zaginionej misji z okresu II wojny światowej Podczas II wojny światowej samoloty B-17 były jednymi z najważniejszych ciężkich bombowców Sił Powietrznych Stanów […]

Nasza skóra codziennie narażona jest na różnego rodzaju uszkodzenia mechaniczne oraz szkodliwe działanie czynników zewnętrznych. Często pamiątką po przebytych urazach są ślady, które wpływają na nasz komfort i pewność siebie. Prawidłowa pielęgnacja uszkodzonego naskórka wymaga czasu, cierpliwości oraz systematycznego stosowania odpowiednich produktów kosmetycznych. Warto wiedzieć, jakie składniki aktywne wspierają procesy naprawcze, przywracają gładkość i poprawiają […]

Transformacja energetyczna bardzo często opisywana jest przez pryzmat gotowych produktów – turbin wiatrowych, paneli fotowoltaicznych czy nowych instalacji przemysłowych. Znacznie rzadziej patrzymy na to, z czego te rozwiązania są faktycznie produkowane, a w tym akurat tkwi paradoks i pewnego rodzaju kłamstwo transformacji energetycznej, która do istnienia potrzebuje “swojego wroga”. Wiele sektorów, które mają obniżać emisje, […]

Międzynarodowy zespół badawczy rozwiązał zagadkę, która od lat intrygowała archeologów badających prehistoryczne pochówki na wyspie Gotlandia. Analiza DNA pobranego z zębów i kości osób pochowanych około 5500 lat temu całkowicie zmieniła dotychczasowe wyobrażenia o strukturze rodzinnej tej społeczności łowców-zbieraczy. Kości, które mówią wiele o prehistorycznych społecznościach Odkrycia dotyczą stanowiska Ajvide, jednego z najważniejszych miejsc archeologicznych […]

W Nowym Orleanie rozegrała się niedawno wyjątkowo intrygująca historia. Właściciele pewnego domu sprzątała zaniedbany, gęsto zarośnięty ogród, kiedy natrafili na duży fragment marmurowej płyty z wyrytym łacińskim napisem. Na pierwszy rzuta oka wyglądał ona jak zwykła ozdoba ogrodowa, lecz szybko okazało się, iż to coś znacznie bardziej niezwykłego: autentyczna rzymska tablica nagrobna sprzed niemal dwóch […]

Fotony zwykle przedstawia się jak idealnych listonoszy. Niosą informację od punktu A do punktu B i najlepiej, żeby po drodze nikt ich nie zaczepiał. Tyle że to bardzo dwuwymiarowy obraz. Pojedynczy foton może nieść znacznie więcej niż tylko prostą etykietę w rodzaju polaryzacja pozioma albo pionowa. Da się go ukształtować tak, by miał bogatą strukturę […]

Elektron to nie tylko ładunek, który płynie w przewodniku. Ma też wewnętrzną geometrię ruchu wokół jądra atomu, czyli orbitalny moment pędu. Przez długi czas traktowano go jak elegancką ciekawostkę z podręczników, a nie coś, czym da się sterować w urządzeniu. Tymczasem właśnie tam kryje się obietnica nowej elektroniki. Nie dokładać napięcia i tranzystorów, tylko kodować […]

Żegluga stoi dziś w dość niewygodnym miejscu. Z jednej strony ma gigantyczną presję na redukcję emisji, z drugiej – realia długich rejsów, w których “wystarczy podłączyć do gniazdka” jest równie praktyczne jak parasol na sztormie. Dlatego każdy sygnał, że paliwo bez węgla da się spiąć z dużym, komercyjnym silnikiem okrętowym, wywołuje poruszenie większe niż kolejny […]

Mars potrafi udawać, że jest przewidywalny. Pył, skały, wiatr i ta sama, ruda paleta barw. A potem łazik podjeżdża bliżej i nagle krajobraz zaczyna wyglądać jak coś, co ktoś ułożył według wzoru. Tak jest z tzw. boxwork, siatką niskich grzbietów przypominających gigantyczną pajęczynę, która z orbity wygląda efektownie, ale dopiero z bliska pokazuje, że ma […]

Od dłuższego czasu słyszymy o zagrożeniach wynikających z topnienia czap lodowych, co prowadzi do wzrostu poziomu mórz i oceanów na całym świecie. Bez wątpienia stwarza to realne ryzyko, lecz autorzy nowych badań mówią o nawet większym problemie. I to takim, który już teraz daje się we znaki milionom ludzi na całym świecie. Jak podkreślają członkowie […]

Korzystając z możliwości oferowanych przez tomografię komputerową naukowcy byli w stanie lepiej zrozumieć praktyki rytualne związane ze składanymi w ofierze dziećmi. Chodzi o działania prowadzone w imperium Inków około 500 lat temu. Łącznie pod uwagę wzięto cztery mumie, które odkryto w latach 90. ubiegłego wieku na szczytach wulkanów Ampato i Sara Sara w południowym Peru.  […]

Liczący nieco ponad 3300 lat egipski dokument przechowywany dziś w zbiorach British Museum ponownie zapoczątkował debatę na temat możliwego historycznego tła opowieści o biblijnych gigantach. Chodzi o tekst datowany na XIII wiek p.n.e., powstały prawdopodobnie w czasach panowania faraona Ramzesa II. Papirus Anastasi I zawiera opis starożytnych gigantów Wspomniany dokument ma formę satyrycznego listu napisanego […]

Transformacja energetyczna bardzo często opisywana jest przez pryzmat gotowych produktów – turbin wiatrowych, paneli fotowoltaicznych czy nowych instalacji przemysłowych. Znacznie rzadziej patrzymy na to, z czego te rozwiązania są faktycznie produkowane, a w tym akurat tkwi paradoks i pewnego rodzaju kłamstwo transformacji energetycznej, która do istnienia potrzebuje “swojego wroga”. Wiele sektorów, które mają obniżać emisje, […]

Żegluga stoi dziś w dość niewygodnym miejscu. Z jednej strony ma gigantyczną presję na redukcję emisji, z drugiej – realia długich rejsów, w których “wystarczy podłączyć do gniazdka” jest równie praktyczne jak parasol na sztormie. Dlatego każdy sygnał, że paliwo bez węgla da się spiąć z dużym, komercyjnym silnikiem okrętowym, wywołuje poruszenie większe niż kolejny […]

Energetyka coraz częściej przypomina kuchnię, w której jedzenie przychodzi hurtem, ale goście chcą kolacji o konkretnej godzinie. Wiatr i słońce potrafią naraz podać do sieci tyle prądu, że aż trudno go sensownie „przełknąć”, a potem, kiedy przychodzi szczyt zapotrzebowania – nagle robi się ciszej. Dlatego w zachodnich Chinach powstaje projekt, który zamiast dokładać kolejne źródło […]

Ucząc się nowego języka możemy mieć problem ze zrozumieniem faktycznego znaczenia pewnych określeń. Szczególnie, gdy kontekst ich zastosowania odbiega nieco od tego, czego używamy w naszym języku ojczystym. Nic więc dziwnego, że modele pokroju ChatGPT mają jeszcze większe trudności w tym zakresie. Na problem zwrócili uwagę autorzy nowej publikacji.  Różnice między człowiekiem i maszyną Ci […]

Targi Mobile World Congress w Barcelonie od lat są areną, na której producenci prześcigają się w prezentowaniu coraz cieńszych „składaków” i aparatów z rekordową liczbą megapikseli. Jednak w tym roku Honor postanowił wyłamać się z tego schematu. Chiński producent, który jeszcze kilka lat temu walczył o przetrwanie po odłączeniu się od Huawei, teraz zamierza ukraść […]

Eksperci przewidują, że w ciągu najbliższych dekad liczba autonomicznych robotów fizycznych oraz cyfrowych agentów AI nie tylko wzrośnie, ale wręcz prześcignie liczebność pracującej populacji ludzi. Rynek pracy stoi u progu najbardziej radykalnej transformacji od czasów rewolucji przemysłowej. To, co jeszcze dekadę temu wydawało się scenariuszem z pogranicza cyberpunka, dziś nabiera kształtów w raportach największych instytucji […]