Czy elektrostatyczność można efektywnie wykorzystać w sferze napędów? Kojarzymy ją przecież z tego, że jest za słaba i zbyt kapryśna w konkretnych zastosowaniach. Tyle tylko, że współczesny świat silników i tak coraz częściej rozbija się o detale, które nie mają nic wspólnego z romantycznym “momentem obrotowym”. Tutaj właśnie pojawił się pomysł, wyglądający jak obejście klasycznej […]

Badania geofizyczne ujawniają, że głęboko we wnętrzu Ziemi istnieją gigantyczne struktury przypominające wyspy lub podziemne góry, które pod względem wysokości wielokrotnie przewyższają najwyższe szczyty naszej planety. Według naukowców mogą one osiągać nawet około 1000 kilometrów wysokości, czyli blisko sto razy więcej niż wysokość Mount Everest. Odkrycie tych ogromnych formacji pomaga lepiej zrozumieć budowę wnętrza Ziemi […]

Azja Centralna stanowiła w ostatnim czasie arenę działań archeologów, którzy analizowali sekrety stanowiska Obi-Rachmat. Zlokalizowane w Uzbekistanie, okazało się źródłem przełomowych ustaleń na temat technologii łowieckich stosowanych przez przedstawicieli naszego własnego gatunku. Chodzi jednak o wyjątkowo odległe czasowo grupy, bo społeczności Homo sapiens sprzed około osiemdziesięciu tysięcy lat.  Tajemnice stanowiska Obi-Rachmat z Uzbekistanie Uczestnicy ekspedycji […]

Po ponad osiemdziesięciu latach od zakończenia II wojny światowej badacze natrafili w stolicy Czech na niezwykłe znalezisko związane z historią kryptografii wojskowej. Właśnie w Pradze odnaleziono komplet zaginionych instrukcji obsługi niemieckiej maszyny szyfrującej znanej jako Schlüsselgerät 41 (SG-41). Było to urządzenie, które w ostatnich latach wojny miało zastąpić słynną Enigmę i znacząco utrudnić aliantom odczytywanie […]

Wyjątkowo ciekawe okazały się efekty badań poświęconych pewnemu pochówkowi. Znaleziony w Szwecji, dostarcza informacji na temat praktyk pogrzebowych społeczności epoki kamienia na północy Starego Kontynentu. Co więcej, okazało się, że groby sprzed 7000 lat zlokalizowane w tym regionie są wyjątkowo bogato wyłożone. W jednym z nich spoczywał chłopiec, którego przyodziano w nakrycie głowy wykonane z […]

W świecie elektroniki istnieją komponenty, które pozostają niewidoczne dla większości użytkowników, choć bez nich nie działałaby znaczna część współczesnych technologii. Jednym z takich elementów są fotodetektory – urządzenia zamieniające światło w sygnał elektryczny. To dzięki nim działają aparaty w smartfonach, kamery w samochodach autonomicznych, teleskopy czy systemy komunikacji optycznej. Problem polega na tym, że przez […]

Potwory wielkości wieżowca zwykle przedstawia się jako problem dla armii, lotnictwa i ewakuacji miasta. Tymczasem ich pierwszym i najgroźniejszym przeciwnikiem byłaby matematyka. Nie trzeba nawet odpalać rakiet, żeby zrozumieć, że organizm w rozmiarze Godzilli miałby kłopot z czymś znacznie bardziej przyziemnym: z własnym ciężarem. Prawo kwadratu i sześcianu mówi bowiem, że jeśli coś zwiększamy “uczciwie”, […]

Wystarczy jeden cieplejszy weekend, żeby połowa znajomych wróciła do ulubionego sportu sezonowego: sprawdzania, gdzie da się uciec od codzienności na tydzień lub dwa. Nagle w głowie pojawia się ta sama mapa co zawsze – Turcja, Grecja, Hiszpania – a obok niej drugie marzenie, bardziej wczesno-wiosenne, ale też jesienno-zimowe: “byle do ciepła”. I właśnie na tę […]

Węzły to jedna z tych rzeczy, którym zwykle poświęcamy uwagę dopiero wtedy, gdy od nich coś zależy. Sznurowadło, lina, kabel od ładowarki, uprząż wspinaczkowa, żeglarski splot – w każdej z tych sytuacji działa ta sama intuicja: coś da się zaplątać, bo przestrzeń stawia opór. I właśnie ten opór okazuje się kluczowy. Matematycy przypominają, że w […]

Wypoczynek nad polskim morzem coraz częściej nie kończy się wraz z sezonem letnim. Zmieniamy sposób podróżowania – wyjeżdżamy częściej, na krócej, poza wakacyjnym szczytem. Szukamy miejsc, które pozwalają naprawdę odpocząć: zwolnić, złapać oddech i spędzić czas w komfortowych warunkach – niezależnie od pogody czy pory roku. W Jastrzębiej Górze bliskość morza stwarza znakomite warunki do […]

Mars nie był wtedy spokojnym miejscem. W maju 2024 roku nasza gwiazda przypomniała, że potrafi być znacznie bardziej gwałtowna, niż zwykle nam się wydaje. Seria potężnych erupcji słonecznych wywołała tzw. superburzę słoneczną, która uderzyła w Układ Słoneczny z energią zdolną zakłócić satelity, systemy komunikacyjne, a nawet infrastrukturę energetyczną na Ziemi. Jednak szczególnie interesujące okazało się […]

Nowe badania poświęcone pewnej formie życia sugerują, że niektóre mikroorganizmy mogą przetrwać nawet wyjątkowo gwałtowne zjawiska kosmiczne. Wyniki eksperymentów sugerują, że część ekstremofilnych bakterii mogłaby przetrwać taki kataklizm na Marsie, a im dalej w las, tym jest ciekawiej.  Bakteria z gatunku Deinococcus radiodurans jest prawie nie do zdarcia Rezultaty dotychczasowych ekspertyz zostały zamieszczone w czasopiśmie […]

Działania archeologów prowadzone w północnym Meksyku doprowadziły do odnalezienia dawnej osady oraz petroglifów. Te zagadkowe symbole mogą okazać się rozległym źródłem wiedzy na temat społeczności zamieszkujących pustynne obszary obecnego stanu Sonora. Członkowie zespołu badawczego działali w kanionie rzeki Cocóspera, niedaleko granicy ze Stanami Zjednoczonymi, a ich sukces okazał się naprawdę imponujący.  Symbole ze stanu Sonora […]

Egipscy archeolodzy poinformowali o odkryciu wyjątkowego zestawu starożytnych pochówków na zachodnim brzegu Luksoru. W trakcie wykopalisk odsłonięto skrytkę z 22 bogato malowanymi drewnianymi trumnami zawierającymi mumie oraz zestaw rzadkich papirusów. Znalezisko datowane jest na okres od XXI do XXV dynastii, czyli tzw. Trzeci Okres Przejściowy w historii starożytnego Egiptu. Zaskakująca przeszłość egipskich wybranek Amona Odkrycia […]

Emocje po Zimowych Igrzyskach Olimpijskich we Włoszech powoli opadają, ale dla polskich bohaterów z Mediolanu i Cortiny d’Ampezzo to dopiero początek zasłużonych gratulacji. Sieć Plus postanowiła pójść o krok dalej niż tylko wysłanie okolicznościowego tweeta i ufundowała specjalne nagrody finansowe dla naszych medalistów. Operator zdecydował się przekazać środki prosto do rąk sportowców, niezależnie od jakichkolwiek […]

Przedmiot może być starszy niż Homo sapiens. Nie ma na nim liter ani dat, tylko ślady uderzeń i decyzji: ktoś dobrał kamień, nadał mu kształt, użył go w konkretnym celu. Te najdawniejsze artefakty to nie muzealne ciekawostki, lecz pierwsze dowody, że “ludzkość” zaczęła się od technologii – i od myślenia krok do przodu. W archeologii […]

W szwajcarskiej dolinie Leimental miało miejsce odkrycie pozwalające na wirtualne przenosiny do epoki brązu. Pod wychodnią skalną Schlossfelsen, niedaleko miejscowości Burg im Leimental przy granicy z Francją, odkryto masywną siekierę z brązu liczącą około 3500 lat. Ale jeszcze ciekawszy obrót sprawy przybrały po tym, jak naukowcy zaczęli dokładnie badać ten artefakt. Wychodnia skalna zawierała przedmioty […]

Na dnie oceanu da się znaleźć formy, które wyglądają jak klasyczna geologia z lądu, tylko że pod wodą brakuje jednego z najważniejszych narzędzi rzeźbiarskich, czyli rzek. Nie ma tam strumienia, który przez miliony lat cierpliwie piłowałby skałę, wyżłabiając kanion. A mimo to, około 1000 km od wybrzeża Portugalii, leży struktura rozciągająca się na mniej więcej […]

Naukowcy wzięli pod lupę “nudny” pierwiastek i pokazali, że przez dekady patrzyliśmy na niego zbyt prosto. Tym razem padło na aluminium, które wprawdzie nie skrywało w sobie jakiejś magicznej właściwości, ale specjaliści odkryli, że można zmusić go do zachowania typowego dla zupełnie innej klasy metali. Spora część nowoczesnego przemysłu chemicznego nadal opiera się na katalizatorach, […]

W naszym kraju hulajnoga elektryczna dawno przestała być gadżetem dla tych, którzy lubią nowinki. Dziś to po prostu narzędzie. Ma skrócić dojazd, uratować spóźniony poranek, pozwolić ominąć korek, a wieczorem dowieźć człowieka do domu bez tej klasycznej, komunikacyjnej zadyszki. I właśnie dlatego coraz częściej wygrywają modele, które są poukładane pod realne warunki. Miejskie ścieżki, zmienną […]

Pod ziemią, w świecie gdzie zwykle królują stal, beton i cierpliwość inżynierów, znów zagrzmiała logistyka. Do nowych tuneli serwisowych przyszłego akceleratora High-Luminosity LHC opuszczono właśnie dwie potężne “cold boxy”, czyli elementy układu chłodzenia, bez którego cała opowieść o zderzeniach cząstek pozostaje tylko piękną prezentacją na slajdach. Na zdjęciach z CERN takie operacje wyglądają jak scena […]

Fizykom z Niemiec udało się właśnie dokonać czegoś, co przybliża nas do świata z ekranami Full HD mieszczącymi się na powierzchniach tak małych, jak np. główki od szpilki. Wszystko przez nowo opracowany najmniejszy znany historii piksel emitujący światło. Zespół badawczy z Julius-Maximilians-Universität Würzburg opracował najmniejszy znany piksel emitujący światło, którego wymiary sięgają zaledwie 300 na […]

Transformacja energetyczna bardzo często opisywana jest przez pryzmat gotowych produktów – turbin wiatrowych, paneli fotowoltaicznych czy nowych instalacji przemysłowych. Znacznie rzadziej patrzymy na to, z czego te rozwiązania są faktycznie produkowane, a w tym akurat tkwi paradoks i pewnego rodzaju kłamstwo transformacji energetycznej, która do istnienia potrzebuje “swojego wroga”. Wiele sektorów, które mają obniżać emisje, […]

Żegluga stoi dziś w dość niewygodnym miejscu. Z jednej strony ma gigantyczną presję na redukcję emisji, z drugiej – realia długich rejsów, w których “wystarczy podłączyć do gniazdka” jest równie praktyczne jak parasol na sztormie. Dlatego każdy sygnał, że paliwo bez węgla da się spiąć z dużym, komercyjnym silnikiem okrętowym, wywołuje poruszenie większe niż kolejny […]