Nie chodzi już tylko o to, że nie obejrzę filmu, czy nie sprawdzę maila. W momencie, w którym znika połączenie z siecią, zauważam, jak wiele rzeczy przestaje działać jednocześnie – często tych najbardziej podstawowych. Nawigacja gubi trasę, a aplikacje do płatności przestają odpowiadać. Powiadomienia podejrzanie przestają dawać o sobie znać, bo komunikatory milkną. W moim mieszkaniu nawet sprzęty potrafią nagle stać się mniej „inteligentne”, niż sugerowała ich nazwa, a niektóre z nich po prostu nie działają offline, bo połączenie z Wi-Fi jest im niezbędne do pracy.
Internetu obecnie jest w moim życiu o 100% więcej niż w życiu mojej mamy, gdy była w tym samym wieku. Mam zatem pytanie – czy to swoiste błogosławieństwo, czy początek końca świata, jaki znam?
Świat online zsynchronizowany do granic możliwości
Technologia połączyła niemal wszystkie obszary naszego życia w jeden ekosystem. Smartfon jest wręcz przyklejony do naszej ręki. W tle działają usługi chmurowe, synchronizacja danych i całe warstwy infrastruktury, z których na co dzień nie zdajemy sobie już sprawy.
Praca w wielu branżach opiera się współcześnie na zapleczu cyfrowym. Pracownicy pierwszego dnia pracy wyposażani są w laptopy, bo sam internet jest często głównym narzędziem ich pracy. Nauka? Dzieci w szkole uczą się, korzystając już nie tylko z książek. Treści wyświetlane są multimedialnie, dzieci używają tabletów i komputerów. Tak to wygląda w dzisiejszych czasach i to najpewniej już nie tylko eksperymentalnie w pojedynczych placówkach.
Efekt jest imponujący. Wsiadamy do samochodu i mamy dostęp do aktualnego ruchu drogowego, w tym korków, czy wypadków. Wchodzimy do sklepu i płacimy jednym ruchem. Organizujemy dzień bez kartki papieru, bez długopisu, bez konieczności pamiętania o większości rzeczy, bo to wszystko ogranicza się do smartfonu.
W naszym regionie to już standard, a nie dodatkowa wygoda. A co w momencie, w którym ten standard by zniknął? Co w momencie, w którym bylibyśmy zmuszeni do stałego życia offline?
Postęp, który nie zna słowa offline
Trudno nie docenić tego, jak bardzo technologia usprawniła codzienność. Automatyzacja, dostęp do informacji, możliwość pracy z dowolnego miejsca – to wszystko nie jest dodatkiem, tylko realną zmianą jakości życia. I według mnie wiele wskazuje na to, że jest to zmiana na lepsze.
Dla wielu osób internet skraca procesy, które kiedyś zajmowały godziny, do kilku minut. Pozwala podejmować decyzje szybciej, działać sprawniej i eliminować niepotrzebne przestoje. To daje poczucie, że wiele rzeczy można robić szybciej, sprawniej i z dużo większą swobodą niż kiedyś.
Rozwój technologii to zjawisko, które raczej już nie zamierza zwalniać – przeciwnie. Technologii będzie w naszym życiu więcej, bo zakochaliśmy się w niej jako ludzkość. Może nawet bezpowrotnie.
Czytaj też: Internet kwantowy przestał wyglądać jak odległa fantazja. Padł ważny rekord
Problem zaczyna się tam, gdzie przestajemy mieć alternatywę
A razem z wygodą pojawia się coś jeszcze – uzależnienie od infrastruktury, która musi działać cały czas. Kiedyś brak internetu oznaczał tylko powrót do trybu offline. Dziś często oznacza przerwę w pracy, przerwę w nauce. Gdy wyłączy nam się internet, to czasem… świrujemy.
No bo przecież nie nosimy już ze sobą map, rzadziej wypłacamy gotówkę, czy też nie zapisujemy numerów telefonów. Nawet proste czynności, jak zamówienie transportu czy sprawdzenie godzin otwarcia, są powiązane z dostępem do sieci. Nauczyliśmy się tak żyć, ja też.
To nie jest kwestia lenistwa czy przyzwyczajenia. To naturalna konsekwencja tego, jak projektowane są współczesne usługi. Mają być szybkie, wygodne i zawsze dostępne, a to oznacza, że działają najlepiej w jednym, konkretnym środowisku: online.
I właśnie to – to tempo zmiany mnie od czasu do czasu niepokoi. Myślę, że nie tylko mnie, bo wielu z nas łapie się za głowę, słysząc o technologicznych nowościach, których jest tak dużo. Dziesięć lat temu oglądałam film – o futurystycznych sprzętach, inteligentnych domach i wydawały się one czymś niemożliwym albo odległym. A teraz są elementem mojej codzienności.
To nie jest – moim zdaniem – złe, ale czy mnie to przeraża? Owszem, bo zmiana często taka bywa – przerażająca. Biorąc pod uwagę fakt, że kiedyś zwykłe piloty do telewizora wydawały się niewiarygodnym wynalazkiem, to dziś analogicznie – widząc tyle nowinek i nowych technologii – mamy prawo czuć się nieswojo.
Tym bardziej że przejście na stały tryb offline jest dziś wręcz nie do pomyślenia, nie do wyobrażenia. Nie byłby romantycznym odcięciem się od powiadomień, tylko logistycznym chaosem. Musielibyśmy na nowo nauczyć się wielu zapomnianych nawyków i zmienić modele pracy, nauki, funkcjonowania w swoich społecznościach.
Szybciej, niż jesteśmy w stanie to przetworzyć
Transformacja cyfrowa nie dzieje się etapami, które możemy spokojnie obserwować, bo ona zdaje się przyspieszać. Z roku na rok więcej rzeczy przenosi się do sieci, więcej usług wymaga stałego połączenia, więcej urządzeń opiera się na zewnętrznych systemach.
Z perspektywy użytkownika wygląda to jak ciągła aktualizacja świata, w którym żyjemy. Jednego dnia coś jest opcjonalne, a kilka miesięcy później staje się oczywistością. I zanim zdążymy się nad tym zastanowić, przestajemy pamiętać, jak funkcjonowaliśmy wcześniej.
Tak jak wspominałam – pierwszy smartfon dostałam 12 lat temu. Najpierw był Facebook, na którym każdy z mojego otoczenia zakładał sobie konto. YouTuberów zaczęłam śledzić 10 lat temu, a Instagramerów pewnie z dwa lata później. Tak to pamiętam. Po drodze poznawaliśmy Snapchata, a później już każdy scrollował TikToka. Dziś uczę się korzystać z narzędzi jakie daje AI, a ja łapię się na poczuciu, że to coś co do tej pory rozumiem najmniej.
Ale jeśli zrobię sobie szczery rachunek sumienia technologia w moim życiu to też codzienne korzystanie z nawigacji, płatności bezgotówkowych, czytania newsów i artykułów, robienia zakupów, ale też umawiania się do lekarza, do fryzjera, do manicurzystki. Zdalnie obsługuję dziś także telewizor, światło w moim domu, odkurzacz. Naprawdę jest tego dużo, ale mimo wszystko mam świadomość, że nie jest mi to niezbędne do życia.
Czytaj też: Nowa era zakupów online. PayU prezentuje przełomową usługę dla Polaków
Tryb online to fundament, nie dodatek do trybu offline
Do czego zmierzam – internet przestał być narzędziem. Stał się infrastrukturą, czyli czymś, co działa w tle i na czym opiera się cała reszta. Trochę jak prąd czy woda, tylko jeszcze bardziej wszechobecny, bo obejmujący nie tylko fizyczne potrzeby, ale też komunikację, pracę i dostęp do informacji. Wszystko wydaje się być ze sobą powiązane i jedna usługa determinuje drugą.
To ogromne osiągnięcie. Ale też ogromna odpowiedzialność – zarówno po stronie firm, które budują te systemy, jak i nas samych jako użytkowników, bo im bardziej polegamy na technologii, tym bardziej powinniśmy rozumieć, jak działa i gdzie są jej granice.
Czytaj też: ClickMeeting podsumowuje 2024 rok — wciąż chętnie uczestniczymy w spotkaniach online
Między zachwytem a czujnością
Moim zdaniem nie ma sensu udawać, że można się od tego odciąć. Kierunek rozwoju jest jasny i przynosi realne korzyści. Dzięki technologii działamy szybciej, wygodniej i często po prostu lepiej.
Ale jednocześnie warto zachować pewien dystans. Nie po to, żeby się cofać do wszystkiego co offline, tylko żeby świadomie korzystać z tego, co mamy. Sama może częściej powinnam sięgać po to, co offline. Mam tu na myśli książkę, zwykłą rozmowę czy zakupy w tradycyjnym, stacjonarnym sklepie. Mogę uwielbiać rozwiązania online, ale to w gruncie rzeczy nie przeszkadza temu, żeby uwielbiać też to co tradycyjne.
Bo świat, w którym bez internetu dużo rzeczy przestaje działać, nie jest scenariuszem z przyszłości. To rzeczywistość, w której już funkcjonujemy.
I być może najważniejsze pytanie nie brzmi dziś, czy to dobrze – tylko czy jesteśmy na to naprawdę gotowi. Albo jeszcze inaczej – jak ja jako jednostka znoszę fakt, że świat idzie tak szybko do przodu.