Gdy na ulicy widzimy reklamę wołowiny, na której pokazane jest nie tylko mięso, ale także krople krwi, większość z nas krzywi się i dochodzi do wniosku, że reklama jest zbyt dosłowna i odpychająca. Są jednak takie osoby, które widzą na plakacie nie tyle nieestetycznie pokazany produkt spożywczy, ile zwierzęta cierpiące w rzeźni. I mogą przeżyć ten widok niezwykle mocno. – Jestem niesamowicie wrażliwa. Całą sobą odbieram bardzo subtelne doznania, niezależnie od tego, czy chodzi o jedzenie, zapachy czy oświetlenie – mówi piosenkarka Alanis Morissette w dokumentalnym filmie „Sensivite – The Untold Story” poświę-conym zjawisku ponadprzeciętnego reagowania na bodźce. Właściwość ta nie manifestuje się na pierwszy rzut oka. Co prawda o niektórych osobach mówimy, że są nadwrażliwe, przesadnie delikatne albo wręcz nieco histeryczne, ale to nie znaczy, że rozumiemy ich sposób postrzegania rzeczywistości.

W latach 90. ubiegłego wieku amerykańska psycholog Elaine Aron wraz z mężem rozpoczęła obserwacje ludzkiego mózgu za pomocą rezonansu magnetycznego. Sprawdzała, w jaki sposób centralny układ nerwowy reaguje na różne bodźce. Okazało się,że w niektórych przypadkach reakcje te są znacznie silniejsze niż przeciętne. Z jej badań wynika, że taką nadwrażliwość wykazuje ok. 15–20 proc. ludzi na świecie. To tzw. Wysoko Wrażliwe Osoby. „Wrażliwi ludzie czują tak głęboko, że często muszą się wycofać ze świata, by w spokoju wykopać się spod warstw bólu i odzyskać na powrót swoją wiarę i odwagę” – twierdzi Shannon Adler, coach, autorka bloga i książek psychologicznych. To głębokie czucie sprawia, że osoby takie częściej niż typowo wrażliwe odnajdują się w dziedzinach wymagających dużej uważności.

Wśród Wysoko Wrażliwych Osób jest wielu artystów: aktorki i aktorzy tacy jak Nicole Kidman, Scarlett Johansson czy Jim Carrey; muzycy – Neil Young, Celine Dion, Elton John; byli też naukowcy – Isaac Newton, Thomas Edison; a nawet politycy – Gandhi, Martin Luther King czy księżna Diana. Na czym polega ich odmienność? Najbardziej obrazowo wytłumaczył to David DiSalvo, autor wielu książek na temat zdolności poznawczych mózgu (u nas opublikowano jego „Mózg na manowcach”). Miliony bitów informacji docierających ze środowiska jest bezustannie przetwarzanych przez nasz pokładowy komputer. To, co trafia do naszej świadomości, przypomina staw retencyjny w porównaniu z całym morzem informacji pozostających w nieświadomości. W przypadku Wysoko Wrażliwych Osób, odwołując się do metafory DiSalvo, staw retencyjny przybiera rozmiary pokaźnego jeziora.

INSTYNKT PRZETRWANIA

WWO nie jest klasyfikowana jako zaburzenie, to naturalna cecha determinowana genetycznie. Łączy się ją z pewną odmianą genu kodującego transport serotoniny, a także innego neuroprzekaźnika – dopaminy. W 2015 roku prof. Rebecca Todd z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej zbadała 39 ochotników, z których część (21 osób) miało szczególny wariant innego genu – ADRA2B wpływającego na poziom noradrenaliny. To hormon mobilizujący mózg i ciało do działania. Osoby wyposażone przez naturę w ten wariant genu były bardziej wrażliwe i reagowały bardziej emocjonalnie niż pozostali uczestnicy badania. Nieznaczne różnice występowały też w funkcjonowaniu ich ciała migdałowatego w mózgu – struktury odpowiedzialnej za negatywne emocje, agresję i obronę.