Wskaźnik LD50 to dawka substancji potrzebnej do uśmiercenia połowy grupy jakichś zwierząt - najczęściej chodzi o myszy. Najczęściej LD50 podaje się w przeliczeniu na masę ciała ofiary. Są jednak substancje, w których przypadku ten wskaźnik nie jest miarodajny. Oto one - najgroźniejsze toksyny znane człowiekowi.

 

1. Jad kiełbasiany (toksyna botulinowa)

Botulina, zwana jadem kiełbasianym została odkryta w 1735 r. w zepsutym jedzeniu - a dokładniej w kiełbasie, na co zresztą wskazuje nazwa. Toksynę produkuje bakteria Clostridium botulinum. To najsilniejsza ze znanych trucizn – jest uznawana za broń biologiczną.

Istnieje siedem typów botuliny, oznaczonych literami A, B, C1, D, E, F i G. Wszystkie są białkami zakłócającymi działanie komórek nerwowych. Wartość LD50 dla botuliny to około 5 ng/kg (ng oznacza nanogram, czyli miliardową część grama) przy podaniu dożylnym. Clostridium botulinum to najgroźniejsza bakteria powodująca skażenie żywności, zwłaszcza mrożonej i przechowywanej w lodówkach. Dawka śmiertelna przy podaniu doustnym jest wyższa - wynosi ok. 1 mikrograma na kilogram (mikrogram to milionowa część grama)

Zatrucia botuliną są bardzo poważne – do 25 proc. z nich to przypadki ciężkie. Objawy zatrucia występują od 18 do 36 godzin po spożyciu jedzenia z toksyną. Do typowych symptomów zalicza się podwójne widzenie, uczucie suchości w jamie ustnej spowodowane upośledzeniem wydzielania śliny, porażenie perystaltyki jelit, zaburzenia mowy i połykania oraz porażenie mięśni oddechowych, które może prowadzić do śmierci.

Ale jad kiełbasiany stosuje się również w medycynie estetycznej jako tzw. botox. Wstrzyknięcie niewielkiej jego dawki w mięśnie twarzy paraliżuje je, co powoduje zmniejszanie zmarszczek. Toksyna botulinowa ma też wiele zastosowań medycznych. Pomaga w zmniejszeniu przykurczów mięśni, przewlekłego bólu pleców, bólów migrenowych, zeza, a nawet nadmiernego pocenia się.