Analizy poświęcone jednemu z najlepiej zachowanych neandertalskich szkieletów dostarczają mocnych dowodów na to, że nasi wymarli krewni prowadził i zadziwiająco rozległe rytuały już około 40 tysięcy lat temu. Szczątki zostały znalezione w południowo-zachodniej Francji i ponownie zapoczątkowały jedną z najważniejszych debat paleoantropologii: czy neandertalczycy posiadali złożone zachowania dotychczas “zarezerwowane” dla Homo sapiens? Badania koncentrują się […]

Wyobraź sobie miasto, w którym korek omija się nie objazdem, tylko wysokością. Kilka minut w górę, kilka w bok, miękkie lądowanie na dachu parkingu i jesteś po drugiej stronie aglomeracji. Maszyny pionowego startu i lądowania (VTOL) od dekad karmią tę fantazję, ale dopiero dziś – dzięki elektryfikacji, automatyzacji i nowym regulacjom – zaczynają wyglądać jak […]

Europa nie od dziś stanowi arenę działań archeologów, a ci mimo to regularnie utwierdzają się w przekonaniu, że wiedza o przeszłości Starego Kontynentu bardzo niewiele. Tym razem chodzi o niezwykle zagadkowy pochówek: dobrze zachowany szkielet znaleziony w pozycji siedzącej, który dosłownie patrzył w stronę zachodu. Znalezisko to jest kolejnym z serii podobnych odkryć, które od […]

Układ Słoneczny stał się uboższy o jeden z najbardziej obiecujących obiektów ostatnich miesięcy. Kometa MAPS, przez wielu entuzjastów astronomii okrzyknięta mianem „Wielkiej Komety Wielkanocnej”, zakończyła swój żywot w minioną sobotę, 4 kwietnia. Obiekt uległ gwałtownej fragmentacji na zaledwie kilka godzin przed osiągnięciem punktu przyległego do Słońca, zwanego peryhelium. Choć nadzieje na spektakularne widowisko na nocnym niebie […]

Nie jest tajemnicą, że istnieją na Ziemi obszary, do których człowiek jeszcze nie dotarł – a nawet jeśli, to nie poddał ich kompletnemu mapowaniu. Przekonali się o tym odkrywcy pewnej wyspy zlokalizowanej w pobliżu Fidżi. Jakież musiało być ich zdziwienie, gdy dowiedzieli się, że powstała około 1200 lat temu i to w sztuczny sposób? Wyspa […]

Na pierwszy rzut oka to tylko drobny detal na obrazie religijnym z XV wieku. Kamień położony na księdze, trzymanej przez św. Szczepana, nie wygląda jednak jak zwykły kamień. I właśnie od tego drobiazgu zaczyna się historia, która pięknie pokazuje, jak sztuka potrafi przechować rzeczy, których nikt się po niej nie spodziewa. Naukowcy doszli do wniosku, […]

Zanieczyszczenie światłem długo opisywano dość prostym językiem: planeta świeci coraz mocniej, miasta puchną, gwiazd ubywa. Nowe badanie pokazuje jednak, że noc na Ziemi nie staje się po prostu jaśniejsza w równym tempie. Ona raczej pulsuje. W jednych miejscach przybywa światła błyskawicznie, w innych ono gaśnie, a globalny bilans tego całego zamieszania i tak jest jednoznaczny: […]

Saturn od stuleci wygląda tak, jakby ktoś dopisał mu ozdobę już po skończeniu projektu. Pierścienie są tak efektowne, że łatwo uznać je za coś stałego, niemal oczywistego. A tymczasem coraz więcej wskazuje na to, że to raczej kosmiczny ślad po katastrofie niż odwieczny element krajobrazu. Nowe symulacje znów kierują uwagę na Chrysalis – hipotetyczny księżyc, […]

Naukowcy ogłosili odkrycie potencjalnie groźnej, rozległej strefy uskoku tektonicznego pod indonezyjską wyspą Sulawesi. Ich zdaniem taka formacja znacząco zwiększa ryzyko silnych trzęsień ziemi i tsunami w regionie, a ten przecież już wcześniej był uważany za wyjątkowo aktywny sejsmicznie. Nowe badania pokazują, że te głębokie pęknięcia skorupy ziemskiej nie tylko przebiegają pod lądem, lecz rozciągają się […]

Archeolodzy odszyfrowali dwie starożytne tabliczki klinowe, co samo w sobie jest sukcesem, a sprawy przybierają nawet ciekawszy obrót. Dlaczego? Bo odczytane w ten sposób informacje ujawniają praktykę rozliczeń stosowaną w starożytnej Mezopotamii i znaną jako jako dāmum. Ta była wyjątkowo osobliwa, wszak miała formę odszkodowania stosowanego około 4 tysięcy lat temu na terenie dzisiejszej Turcji.  Znalezisko […]

Dążenie do sensownego okiełznania wodoru (paliwa przyszłości) trwają w najlepsze. Wszystko sprowadza się do tego samego – sprawienia, żeby wodór był tańszy i powszechniejszy, a to wymaga niczego innego, jak obniżenia ceny jego produkcji. To właśnie udało się kolejnemu zespołowi naukowców. Zielony wodór od lat jest przedstawiany jako paliwo przyszłości. Jego potencjał jako zeroemisyjnego nośnika […]

Przez lata naukowcy snuli czarne scenariusze o potencjalnym przekroczeniu punktu krytycznego przez amazońskie lasy deszczowe. Teraz, jak się okazuje, te ostrzeżenia nie były bezpodstawne. Najnowsze badania wskazują bowiem na fundamentalną zmianę w funkcjonowaniu tego ekosystemu. Zamiast stanowić tarczę pochłaniającą nadmiar dwutlenku węgla, Amazonia zaczęła go netto oddawać do atmosfery. To niezwykle istotne spostrzeżenie, które zmienia […]

Podczas archeologicznych prac ratunkowych prowadzonych w związku z budową autostrady, ich uczestnicy zlokalizowali pozostałości rzymskiego obozu wojskowego. Jak twierdzą sami zainteresowani, może on być bezpośrednio związany z następstwami bitwy pod Pydną. Odkrycie miało miejsce w pobliżu wsi Polenitsa, gdzie zespół archeologów pod kierownictwem przedstawicieli Bułgarskiej Akademii Nauk odsłonił ślady tymczasowego obozu legionistów. Znaleziska są wyjątkowo […]

Rosyjscy archeolodzy poinformowali o odnalezieniu nietypowego pochówku na terenie Jakucji. Przeszukując to, co może skrywać tamtejsza zamarznięta gleba dotarli do dwóch psich pochówków. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, iż szczątki zwierząt zostały przykryte dziecięcymi kołyskami.  Odkrycie, choć dokonane już wcześniej, dopiero teraz zostało szczegółowo opracowane i zaprezentowane szerokiej publiczności. Miało ono […]

Skamieniałość z Illinois przez lata miała status paleontologicznej celebrytki. Pohlsepia mazonensis uchodziła za najstarszą znaną ośmiornicę, a jej sława wyszła daleko poza specjalistyczne publikacje i trafiła nawet do rekordowych zestawień. Teraz ten wizerunek właśnie się rozsypał. Nowe badanie, oparte na obrazowaniu synchrotronowym, wskazuje, że okaz nie jest ośmiornicą, lecz należy do nautiloidów, czyli linii głowonogów […]

Gleba zwykle kojarzy się z czymś oczywistym. Jest pod stopami, przyjmuje deszcz, wysycha, znów nasiąka. Tymczasem w tej niepozornej warstwie rozgrywa się bardzo subtelna chemia, od której zależy kondycja upraw, odporność krajobrazu na suszę, a w skali większej niż lokalna także bezpieczeństwo żywnościowe. Nowe badanie pokazuje, że jednym z kluczowych bohaterów tego procesu są węglowodany […]

To jedna z tych prac, w których fizyka teoretyczna z pełną premedytacją porywa się na dwa wielkie łupy naraz. Z jednej strony mamy paradoks informacji w czarnych dziurach, czyli problem, który od dekad drażni relację między mechaniką kwantową a grawitacją. Z drugiej – pytanie o skalę elektrosłabą i o to, skąd właściwie bierze się wartość […]

Po półtora wieku naukowych hipotez, debat i sprzecznych teorii geolodzy ogłosili przełom w zrozumieniu jednego z najbardziej intrygujących fenomenów w krajobrazie Ameryki Północnej. Kluczowe pytania brzmiały: dlaczego i jak rzeka Green River przecięła masyw górski, płynąc “pod górę” zamiast omijać góry tak, jak wygląda to w innych przypadkach.  Zjawisko to znane było i opisywane już […]

W szwajcarskim porcie nad Jeziorem Bodeńskim, w miejscowości Steckborn, rozegrały się wydarzenia, które (niedosłownie) przeniosły ich uczestników o prawie 5000 lat wstecz. Podczas prac przygotowawczych do pogłębiania dna portu archeolodzy ujrzeli bowiem niemal kompletną neolityczną siekierę, pochodzącą sprzed około 4800 lat. Jak wykazały dalsze ekspertyzy, to jedno z niewielu tak dobrze zachowanych narzędzi pochodzących z epoki […]

Nie każdy przełom zaczyna się od nowego materiału. Tym razem w grę wchodzi wielkie odkrycie w skali nano, bo naukowcy wreszcie zobaczyli coś, co dotąd ukrywało się między światłem a metalem. W nauce o nanoskali często największym problemem nie jest już samo stworzenie egzotycznej struktury, ale zrozumienie, co naprawdę dzieje się w niej wtedy, gdy […]

Opuszczone kopalnie węgla wciąż oddziałują na środowisko w sposób, który dopiero zaczynamy rozumieć. Przez dziesiątki lat po zakończeniu wydobycia mogą one uwalniać do atmosfery znaczne ilości dwutlenku węgla, co stanowi nowe, niedoceniane wyzwanie dla klimatu. Badania prowadzone przez naukowców ujawniają zaskakujące mechanizmy tego zjawiska. Dr Dorothy Vesper z West Virginia University przedstawiła podczas konferencji GSA […]

Przedstawiciele Viking Ship Museum poinformowali o odnalezieniu jednego z najważniejszych wraków w historii Danii. Chodzi o okręt Dannebroge, który zatonął 225 lat temu podczas bitwy pod Kopenhagą z flotą brytyjską dowodzoną przez admirała Horatio Nelsona. Odkrycie ujawniono dokładnie w rocznicę starcia z 2 kwietnia 1801 roku, a prace podwodne dają po raz pierwszy bezpośredni, materialny wgląd w przebieg jednego z kluczowych […]

U wybrzeży greckiej wyspy Karpathos rozegrała się w ostatnim czasie nie lada historia. Naukowcy przeczesujący te okolice zidentyfikowali cmentarzysko wraków, które stanowi bezcenne źródło wiedzy na temat żeglugi w rejonie Morza Egejskiego. Badania prowadzone przez greckie Ministerstwo Kultury oraz międzynarodowe zespoły archeologów podwodnych doprowadziły do odkrycia dziesiątków cennych obiektów. Te rozciągają się na dnie morskim […]

Pewność, że ktoś naprawdę jest tam, gdzie twierdzi, brzmi jak problem z filmu szpiegowskiego, ale w praktyce to bardzo przyziemna bolączka cyfrowego świata. GPS można oszukać, adres IP zamaskować, a klasyczne systemy uwierzytelniania da się przenieść daleko od miejsca, które miały chronić. Właśnie dlatego fizycy i specjaliści od informacji kwantowej coraz uważniej przyglądają się pomysłowi, […]