Czy nasze dłonie mogą „widzieć” przez warstwę piasku? Najnowsze badania sugerują, że ludzka percepcja jest nawet bardziej tajemnicza, niż mogłoby się wydawać. Naukowcy z Queen Mary University of London oraz University College London donoszą o odkryciu fascynującej i wcześniej nierozpoznanej zdolności, którą nazwali właśnie „zdalnym dotykiem”. Jak działa zdalny dotyk? Na czym polega ten fenomen? […]

Podczas prac w meksykańskim stanie Oaxaca archeolodzy odnaleźli pod warstwami ziemi kompletny grobowiec, którego wiek szacuje się na niemal 1500 lat. Stan zachowania obiektu jest na tyle dobry, że już teraz wiadomo, iż mamy do czynienia z czymś wyjątkowym. Odkryta komora pochodzi z okresu, w którym w regionie dominowała kultura Zapoteków. Sam fakt, iż grobowiec […]

Miały skrócić świat, zabić korki i sprawić, że transport zacznie wreszcie przypominać science fiction. Ale się nie udało. Oto maszyny, które miały zrewolucjonizować transport, ale ekonomia, fizyka i ludzka niechęć do zmiany okazały się zbyt trudne do pokonania. Każda epoka ma swoje marzenia o przełomie. O pojeździe, który skróci dystanse, zmieni miasta, wywróci logistykę do […]

Przez blisko dwa tysiące lat istniało tylko jako mglista legenda, ulotny ślad w nielicznych przekazach. Jedna z najważniejszych metropolii handlowych starożytności, która przez stulecia spajała świat od Mezopotamii po Indie, zniknęła bezpowrotnie: zarówno z map, jak i z ludzkiej pamięci. Jej historia zdawała się być na zawsze pogrzebana pod piaskami pustyni i w zamęcie dziejów, […]

Plany budowy kolejnej farmy wiatrowej w Saksonii-Anhalt odsłoniły coś znacznie starszego niż turbiny. Podczas rutynowych oględzin terenu archeolodzy trafili na ślad niecodziennej struktury, skrywanej przez ziemię od setek lat. To, co ujrzeli członkowie zespołu badawczego, okazało się fragmentem znacznie większej zagadki, która od dawna intryguje badaczy starych kultur Europy. Pod warstwą gleby i kamieni czaił […]

W mikroskopijnych generatorach energii od lat powtarza się ten sam scenariusz: pomysł jest sprytny, prototyp działa, ale w praktyce brakuje jednego parametru, który rozwiązałby połowę problemów naraz: sensownego napięcia wyjściowego, najlepiej w postaci prądu stałego. Bo jeśli źródło energii daje chaotyczne impulsy i niskie wolty, to kończy się to przetwornicami, prostownikami i stratami, które zjadają […]

Słońce ma w sobie dużo kolorów naraz: od ultrafioletu przez barwy widzialne aż po podczerwień. Problem w tym, że wiele materiałów używanych do pozyskiwania energii z promieniowania działa jak wybredny filtr – chętnie bierze to, co łatwe (część widzialną), a resztę przepuszcza albo zamienia w straty. I to właśnie tu pojawia się pomysł na powłokę, […]

Działania hobbystycznego poszukiwacza skarbów, który eksplorował tereny powiatu Havelland w niemieckiej Brandenburgii doprowadziły do ujawnienia wyjątkowego artefakt. Chodzi o średniowieczny wisiorek z brązowym krzyżem na kole, który okazał się powiązany ze znaleziskiem archeologicznym sprzed 40 lat. Historia odtworzona dzięki ostatnim wydarzeniom pozwala badaczom na lepsze zrozumienie dziejów chrześcijaństwa na Starym Kontynencie.  Brązowy krzyż, który łączy […]

Historia rzymskiej obecności na Balearach wydawała się dobrze poznana i opisana w podręcznikach. Przez dekady uczeni byli przekonani, że na Majorce istniały tylko dwa znaczące ośrodki miejskie założone przez Rzymian. Ostatnie odkrycie dokonane przez archeologów w centralnej części wyspy każę jednak zweryfikować tę opinię. Okazuje się, że dzieje romanizacji tego śródziemnomorskiego skrawka lądu mogą być […]

Archeolodzy pracujący w górach południowo-zachodniej Libii natrafili na coś niezwykłego. W skalnym schronisku Takarkori spoczywały dwie naturalnie zmumifikowane kobiety. Ich wiek szacuje się na siedem tysięcy lat, a sprawy przybrały szczególnie ciekawy obrót, gdy badacze skupili się na zawartym w nich materiale genetycznym. Analiza DNA tych pasterek przyniosła wynik, którego nikt się nie spodziewał. Okazało […]

Wschodnia Afryka to region przechodzący powolną, lecz głęboką metamorfozę. Przez ostatnie pięć tysięcy lat obserwuje się tam postępujące wysychanie, które doprowadziło do dramatycznego obniżenia poziomu jezior nawet o 100-150 metrów w porównaniu z dawnymi epokami. Okazuje się jednak, że zmiany klimatyczne mogą oddziaływać znacznie głębiej, sięgając samej skorupy ziemskiej i wpływając na tempo procesów tektonicznych. […]

Od naszego smartfona po silnik elektrycznego samochodu – współczesna technologia w ogromnym stopniu opiera się na magnesach. Ich produkcja stanowi jednak poważne wyzwanie, ponieważ wymaga użycia metali ziem rzadkich. Są one nie tylko kosztowne, ale też ich wydobycie koncentruje się w kilku krajach, co tworzy wrażliwy łańcuch dostaw i problemy geopolityczne. Grupa badaczy z Georgetown […]

Wystarczy, że morze odsłoni to, co przez dziesięciolecia skrywał piasek, a naukowcy będą mieli pełne ręce roboty. Na jednej z plaż w stanie New Jersey zdarzyło się właśnie coś takiego: siły natury odegrały tam kluczową rolę. Po tygodniach sztormowej pogody, wiatr i fale zdjęły ochronną warstwę piasku, ujawniając coś, co leżało w ukryciu od niemal […]

Gdzieś na odludziu Półwyspu Synaj skała przechowuje wizerunek, od którego mrowieje skóra. Przez pięć tysięcy lat czekała tam na odkrycie scena, która nie potrzebuje słów, by opowiedzieć swoją ponurą historię. Co właściwie ukazuje ten starożytny obraz i dlaczego w ogóle go stworzono? Odpowiedź przynosi odkrycie egipskiego archeologa, które zmienia nasze rozumienie wczesnej ekspansji faraonów. Jak […]

Wschodnia Anatolia to jeden z tych zakątków świata, w których archeolodzy mają pełne ręce roboty. Przez lata nasza wiedza o tym regionie opierała się głównie na strzępach informacji i domysłach, co sprawiało, że każdy nowy ślad z przeszłości mógł przynieść istotną zmianę perspektywy. Tak też stało się w Twierdzy Rabat, położonej w tureckiej prowincji Tunceli. […]

Dno oceanu wciąż potrafi zaskakiwać naukowców. Na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, pod grubą warstwą osadów morskich, kryje się coś, czego nikt się tam nie spodziewał. To odkrycie zmienia nie tylko naszą wiedzę o geologii regionu, ale też rzuca nowe światło na możliwe źródła wody pitnej dla przyszłych pokoleń. Podczas rutynowych badań dna morskiego natrafiono na […]

Wyobraźcie sobie grudniową noc w 2032 roku, podczas której na Księżycu rozgrywa się kosmiczny spektakl. Skała wielkości kilkudziesięciopiętrowego budynku, zmierzająca w stronę naszego naturalnego satelity, to scenariusz, który przestał być wyłącznie fabułą filmów katastroficznych. Naukowcy naprawdę rozważają taką możliwość i choć prawdopodobieństwo jest niewielkie, konsekwencje byłyby odczuwalne na Ziemi. Dla badaczy kosmosu to marzenie o […]

W całkowitej ciemności, na dnie Pacyfiku, zaobserwowano proces, którego istnienia nikt nie podejrzewał. Zjawisko to wskazuje na konieczność ponownego rozpatrzenia jednego z fundamentalnych założeń dotyczących powstawania tlenu na Ziemi, co ma daleko idące konsekwencje. Przez dziesięciolecia sądzono, że tlen w biosferze naszej planety pochodzi wyłącznie z fotosyntezy, czyli procesu wymagającego światła słonecznego. Tymczasem okazuje się, […]

Dzieła renesansowych mistrzów od wieków skrywają sekrety. Nie inaczej jest w przypadku Rafaela Santiego, ponieważ historycy sztuki od niemal dwóch stuleci mieli co do tego obrazu pewne przeczucia. Dopiero analiza przeprowadzona przez wyspecjalizowany algorytm dostarczyła namacalnych dowodów, które potwierdziły długoletnie domysły. Okazuje się, że nie każdy fragment tego uznanego płótna wyszedł spod ręki samego geniusza […]

Kamczacki wulkan Szywiełucz znów dał o sobie znać, przypominając wszystkim o nieposkromionej energii drzemiącej pod ziemią. Środowa erupcja stworzyła widowiskowy spektakl, który jednak niesie za sobą realne konsekwencje dla bezpieczeństwa w regionie. To kolejny akt w długiej historii geologicznej tego fascynującego zakątka Rosji. Kolumna popiołu i gazów sięgnęła imponującej wysokości, zbliżając się do granic przestrzeni […]

W jednej z jaskiń na Wyspie Północnej Nowej Zelandii paleontolodzy trafili na coś wyjątkowego. Zlokalizowane tam stanowisko okazuje się wyjątkowo cenne w kontekście tego, co wiemy o odległej przeszłości tamtejszych, odizolowanych ekosystemów. Mowa o Moa Eggshell Cave w rejonie Waitomo. Okazała się ona najstarszym znanym stanowiskiem jaskiniowym na Wyspie Północnej, a jej wnętrze skrywało pozostałości […]

Klucz do zrozumienia zapomnianych szlaków handlowych Azji znaleziono nie w starych kronikach, a w archiwach japońskiego wywiadu wojskowego. To tam przechowywane są szczegółowe plany, które powstały z myślą o podboju, a dziś pozwalają odtworzyć gospodarcze połączenia sprzed wielu lat. Badacze, analizując te tajne niegdyś dokumenty, natrafili na ślady rozległej sieci komunikacyjnej. Jej skala i złożoność […]

Co byś powiedział na możliwość przesyłania danych w sposób przypominający kształtem pączka? Brzmi jak pomysł rodem z filmu science-fiction, ale zespół badawczy właśnie pokazał, że takie rozwiązanie jest możliwe. Ich praca może w przyszłości znacząco wpłynąć na sposób działania sieci bezprzewodowych, choć droga od laboratorium do komercyjnego zastosowania jest zwykle długa i kręta. Zamiast standardowych […]

Rozmnażanie to dla większości zwierząt rachunek, który zawsze musi się zgadzać: jeśli inwestujesz w potomstwo, zwykle płacisz za to energią, spadkiem kondycji albo większym ryzykiem dla własnego przetrwania. Właśnie dlatego biolodzy tak chętnie mówią o kosztach reprodukcji – bo w naturze rzadko trafiają się okazje, by dostać coś za darmo. A jednak u wybrzeży północnej […]