Fizycy przesunęli jądro atomu. Obiecujące osiągnięcie fizyków kwantowych

Czy jesteśmy w stanie manipulować pojedynczym atomem? Zdecydowanie tak. Zupełnie innym wyzwaniem jest jednak kontrolowane poruszenie pojedynczym jądrem atomowym. Jak się jednak okazuje, naukowcy znaleźli sposób i na to.
Fizycy przesunęli jądro atomu. Obiecujące osiągnięcie fizyków kwantowych

Wyzwanie, jakie postawili przed sobą naukowcy z Uniwersytetu Technologicznego w Delft w Holandii, wymagało sporo pracy. Przez wiele miesięcy badacze bez ustanku badali pojedynczy atom tytanu. Był to atom tytanu-47, a więc izotopu posiadającego jeden neutron mniej niż naturalnie występujący tytan-48. Naukowcy skupili się właśnie na tym izotopie z prostego powodu: dzięki temu, że w jądrze brakuje jednego neutronu, jest ono nieznacznie magnetyczne.

W najnowszym artykule naukowym opublikowanym w periodyku Nature Communications możemy przeczytać, że w wyniku prowadzonych eksperymentów fizykom udało się wywołać kontrolowany ruch samego jądra atomu. W ten sposób badacze dowiedli, iż jądro atomowe może w przyszłości zostać wykorzystane do przechowywania informacji kwantowych i to w sposób odporny na wszelkie zakłócenia zewnętrzne.

Czytaj także: Grawitacja kwantowa coraz bliżej. Nowy eksperyment przybliżył nas do teorii wszystkiego

Magnetyzm jądra atomu Ti-47, czyli po prostu jego spin naukowcy mogą wykorzystać niczym igłę kompasu, która jest w stanie wskazywać różne kierunku. Kierunek takiego spinu można traktować jako informację kwantową, w której można przechowywać dane.

Warto tutaj przypomnieć, że co do zasady jądro atomowe znajduje się w przerażającej pustce, a krążące wokół niego elektrony znajdują się w dużej od niego (i w porównaniu do jego rozmiarów) odległości. Można zatem założyć, że jądro atomu jest odizolowane od swoich elektronów. Tak jest co do zasady, jednak istnieje coś takiego jak hipersubtelna interakcja, w której na spin jądra może wpływać spin jednego z elektronów krążących wokół niego.

Właśnie wykorzystując tę właściwość, naukowcy doprowadzili do wzruszenia jądra atomowego. W tym celu konieczne było użycie niewielkiego impulsu napięcia, który wytrącił spin elektronu z równowagi. W tym momencie udało się zauważyć, że przez ułamek mikrosekundy doszło do wahania zarówno spinu elektronu, jak i spinu jądra atomowego. Można zatem powiedzieć, że manipulując elektronem znajdującym się na najbardziej zewnętrznej powłoce, naukowcy poruszyli jądrem atomowym, co z kolei udało się odczytać za pomocą skaningowego mikroskopu tunelowego.

Czytaj także: Tlen zaskakuje ponownie. Fizycy zaobserwowali jak rozpada się na cztery cząstki

Na tym jednak sukces naukowców się nie kończy. Badacze byli w stanie bowiem wykonał obliczenia, które wprost zdumiewająco precyzyjnie odtworzyły obserwowany ruch jądra atomowego. Można zatem powiedzieć, że informacje kwantowe nie znikają w trakcie interakcji jądra i elektronów. Według naukowców jest to dowód na to, iż spin jądra atomowego jest wprost idealnym miejscem do przechowywania informacji kwantowej, bowiem owa informacja może tam być skutecznie chroniona przed wpływem otoczenia.

Radek KosarzyckiR
Napisane przez

Radek Kosarzycki

Redaktor NaczelnyRedaktor naczelny Focus.pl. Od 2015 r. codziennie pisze o astronomii, astrofizyce i eksploracji przestrzeni kosmicznej.