Gdzie spacerowały mastodonty? Naukowcy odkryli wzorce migracji tych kolosów

Amerykańscy naukowcy dokonali pierwszej w historii analizy kła mastodonta. Ujawniała ona wzorce migracji tego wymarłego kolosa w Ameryce Północnej.
Mastodont z Buesching /Fot. Eric Bronson, Michigan Photography

Mastodont z Buesching /Fot. Eric Bronson, Michigan Photography

Ponad 13 000 lat temu doszło do krwawej bitwy dwóch mastodontów na terenie dzisiejszej Indiany, ponad 160 km od swojego naturalnego terytorium występowania. 8-tonowy osobnik, znany jako mastodont z Buesching, zginął w wieku 34 lat walcząc o samicę, gdy rywal przebił mu czaszkę czubkiem kła. Jego szczątki znaleziono w 1998 r. na farmie w pobliżu Fort Wayne.

Naukowcy z Uniwersytetu Michigan przeprowadzili analizy kła mastodonta, które wykazały, że północno-wschodnia Indiana była jedną z ulubionych lokalizacji letnich godów tych wielkich ssaków. Szczegóły opisane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences wskazują na ich wzorce migracji. Pełnowymiarowy odlew szkieletu z włókna szklanego mastodonta z Buesching można oglądać w Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu Michigan w Ann Arbor.

Joshua Miller, paleoekolog z Uniwersytetu Cincinnati, pierwszy autor badania, mówi:

Wyjątkowym wynikiem tego badania jest to, że po raz pierwszy udało nam się udokumentować coroczną migrację lądową osobnika wymarłego gatunku. Wykorzystując nowe techniki modelowania i potężny zestaw narzędzi geochemicznych, byliśmy w stanie wykazać, że duże samce mastodontów, takie jak Buesching, migrowały co roku na tereny godowe.

Znane i nieznane trasy wędrówek

Naukowcy z Uniwersytetu Michigan pod kierownictwem prof. Daniela Fishera uczestniczyli w wykopaliskach mastodonta z Buesching 24 lata temu. Pobrali próbkę z kła zwierzęcia i przeprowadzili analizy izotopowe, które pozwoliły odtworzyć zmieniające się wzorce klimatyczne w dwóch kluczowych okresach: dorastania i starości. 

Prof. Fisher, który od 40 lat bada szczątki mastodontów i mamutów, dodaje:

W tym kle jest zapisane całe życie. Wzrost i rozwój zwierzęcia, a także historia zmian w użytkowaniu ziemi i zachowania – wszystko to zostało uchwycone i zapisane w strukturze i składzie kłów.

Mastodonty, mamuty i współczesne słonie należące do rzędu trąbowców, mają wydłużone górne siekacze, które wyrastają z ich czaszek w postaci kłów. Każdy rok życia zwierzęcia to dodatkowa warstwa – analogiczna do słojów rocznych drzew, z tą różnicą, że nowe warstwy odkładają się do centrum, a nie na zewnątrz. Pierwiastki chemiczne pobierane przez mastodonty z pożywieniem i wodą były wbudowywane w tkanki ich ciał, w tym stale rosnące kły. 

Pierwotny obszar występowania mastodonta z Buesching obejmował prawdopodobnie środkową część Indiany. Młody samiec trzymał się blisko domu – podobnie jak współczesne słonie – zanim nie odłączył się od stada w wieku młodzieńczym i zaczął podróżować coraz dalej, pokonując nawet 30 km miesięcznie. Dzięki analizom proporcji różnych form strontu i tlenu w starożytnych kłach, naukowcom udało się odkryć, jakie miejsca odwiedzał – były one bardzo różnorodne. Zebrano 36 próbek z okresu młodzieńczego i 30 próbek z ostatnich lat życia.

Na podstawie badań próbek strontu i izotopów tlenu, naukowcy byli w stanie odtworzyć trasy wędrówek mastodonta z Buesching. Oszacowano także pokonywane przez niego odległości.

Joshua Miller podsumowuje:

Dziedzina geochemii izotopów strontu jest naprawdę obiecującym narzędziem dla paleontologii, archeologii, ekologii historycznej, a nawet biologii sądowej. Rozkwita. Ale tak naprawdę dopiero zarysowaliśmy powierzchnię tego, co te informacje mogą nam powiedzieć.

Marcin PowęskaM
Napisane przez

Marcin Powęska

Biolog, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), dziennikarz popularnonaukowy OKO.press i serwisu Cowzdrowiu.pl. Publikował na łamach portalu Interia, w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy".