Opis gwiazdozbioru Barana

Baran to gwiazdozbiór mały, zajmujący raptem 441 stopni kwadratowych powierzchni nieba. Plasuje się zatem na 39 miejscu w rankingu gwiazdozbiorów. Nie jest też zbyt jasny. Dlaczego więc przypisujemy mu tak dużą wagę? Aries (lub w skrócie – Ari) przed około 2000 lat był punktem przecięcia się ekliptyki (drogi Słońca) z równikiem niebieskim.

Po tym fakcie pozostała nazwa – punkt Barana. Gdy przechodzi przez niego Słońce, mówimy o równonocy wiosennej. Z czasem w wyniku precesji punkt Barana przesunął się do gwiazdozbioru Ryb. Astrolodzy przewidują natomiast, że za 600 lat znajdzie się w Wodniku. 

Gwiazdozbiór to baran tylko z nazwy – jego kształt niezbyt przypomina jakiekolwiek zwierzę. Wśród sąsiadów ma jednak innych przedstawicieli świata fauny. Baranowi towarzyszą Ryby, Wieloryb oraz Byk. 

Co ciekawe, gwiazdozbiór za Barana uważano już w czasach Sumerów! Dopatrywano się kształtu rogów zwierzęcia w układzie najjaśniejszych gwiazd konstelacji. Hamal, Sheratan i Mesartim tworzą bowiem rozciągnięty na niebie łuk. Gdy więc nadchodziła równonoc wiosenna, Asyryjczycy składali w ofierze właśnie barana. Niemałą rolę gwiazdozbiór Barana odegrał także w kulturze greckiej.

Starożytni nazywali go „Księciem wszystkich znaków”. Reprezentował znanego z mitów barana ze Złotym Runem. Na jego grzbiecie bliźnięta Fryksos i Helle, dzieci króla Aramasa, uciekły przed złą macochą Ino. Dotarły do położonej u podnóża Kaukazu Kolchidy, gdzie król Ajets zapewnił im schronienie. Barana złożono w ofierze, a jego runo przemieniło się w złoto. To ono później stało się celem wyprawy Argonautów.

Gwiazdozbiór Barana: jak go znaleźć?

Zastanawialiście się, kiedy jest widoczny gwiazdozbiór Barana? W Polsce zobaczymy go jesienią i zimą. I nawet jeśli żadni z nas Argonauci, to podróżując po szerokościach geograficznych pomiędzy 62° S a 90° N z pewnością go odnajdziemy. W gwiazdozbiorze Barana Słońce będzie przebywać między końcem kwietnia i połową maja (w okresie od 19.04 do 14.05). 

Jednak najkorzystniejsze dla potrzeb obserwacji są zwykle miesiące właśnie od listopada do stycznia. Między 22 maja a 2 lipca dostrzeżemy rój meteorów związanych z gwiazdozbiorem Barana. Widać go za dnia! 

Gwiazdozbiór Barana ma licznych sąsiadów. Znajdziemy go na południe od Trójkąta i na zachód od Ryb. Towarzyszą mu również Perseusz, Wieloryb i Byk.