Najnowszy przegląd badań przeprowadzony przez naukowców z Chińskiej Akademii Nauk Rolniczych bierze pod lupę tę pozytywną opinię, dając nam kolejny dowód na to, że regularne picie herbaty może wiązać się z niższym ryzykiem chorób serca, cukrzycy, niektórych nowotworów, a nawet spowalniać procesy związane ze starzeniem się mózgu i utratą masy mięśniowej. Jest jednak pewien haczyk. Bo herbata herbacie nierówna, więc warto najpierw wiedzieć, co pić.
Nie tylko na rozgrzanie. Herbata może wspierać organizm na wielu poziomach
W swojej pracy badacze postanowili przeanalizować dziesiątki wcześniejszych prac naukowych dotyczących wpływu herbaty na zdrowie. Najwięcej uwagi poświęcono oczywiści herbacie zielonej, która od lat jest jednym z najlepiej przebadanych napojów na świecie. Wyniki, które uzyskali są naprawdę imponujące, bo regularne spożywanie herbaty może wspierać układ sercowo-naczyniowy poprzez obniżanie ciśnienia krwi i poprawę profilu lipidowego. W wielu badaniach osoby pijące herbatę częściej wykazywały niższe ryzyko chorób serca oraz niższą śmiertelność z różnych przyczyn.
To jednak dopiero początek listy potencjalnych korzyści. Naukowcy zwracają uwagę również na wpływ herbacianych katechin, czyli związków należących do grupy polifenoli. Mogą one wspomagać kontrolę masy ciała, poprawiać parametry metaboliczne i pomagać w utrzymaniu prawidłowego poziomu cukru we krwi. Dlatego herbata coraz częściej pojawia się w dyskusjach dotyczących profilaktyki cukrzycy typu 2 i otyłości.
A jak herbata działa na mózg? W tym obszarze także da się zauważyć pozytywne skutki, bo badania sugerują, że osoby regularnie pijące herbatę rzadziej doświadczają pogorszenia funkcji poznawczych. W niektórych analizach zaobserwowano nawet niższe występowanie biomarkerów związanych z chorobą Alzheimera. Wiele krajów boryka się z problemem starzejącego się społeczeństwa, które nieuchronnie niesie za sobą wyzwania zdrowotne, takie jak demencja. Oczywiście herbata nagle tego nie rozwiąże, to nie magiczny eliksir, ale jeśli może choć trochę pomóc, to na pewno dobrze jest ją pić. Zwłaszcza że ciepła, aromatyczna herbatka raczej nie jest niczym nieprzyjemnym.
Skoro już przy seniorach jesteśmy, to dalej odkryto coś bardzo interesującego. Otóż herbata może mieć również potencjalny wpływ na zachowanie sprawności fizycznej u starszych osób. Wraz z wiekiem naturalnie tracimy masę mięśniową, co przekłada się na gorszą mobilność, mniejszą siłę i większe ryzyko upadków. Natomiast herbaciane katechiny mogą pomagać spowalniać ten proces. Tu również nie chodzi o zastępowanie ćwiczeń kilkoma filiżankami herbaty, a raczej o dodanie kolejnego elementu wspierającego zdrowe starzenie się organizmu.
Nie każda herbata jest równie zdrowa
Skoro już było entuzjastycznie, czas na mały kubeł zimnej wody, bo nie każda herbata będzie miała tak dobroczynny wpływ na nasz organizm. Autorzy badania podkreślają, że korzyści zdrowotne dotyczą przede wszystkim klasycznej herbaty przygotowywanej z liści rośliny Camellia sinensis, czyli herbaty zielonej, czarnej, białej czy oolong.
Jeśli jesteście fanami gotowych napojów sprzedawanych w sklepach, to niestety czas na duże rozczarowanie. Butelkowane herbaty oraz niezwykle popularne bubble tea często zawierają duże ilości cukru, sztucznych słodzików, aromatów i konserwantów. W efekcie produkt reklamowany jako „herbaciany” może mieć niewiele wspólnego z korzyściami obserwowanymi w badaniach naukowych. Chociaż tutaj warto po prostu czytać składy, bo na rynku da się dostać znacznie lepsze jakościowo produkty, ale i one nie będą idealnym zamiennikiem świeżo zaparzonej herbaty z dobrej jakości liści.
Wiecie, to trochę tak samo, jak z sokami owocowymi. Same owoce są wartościowe i warto, by były obecne w naszej diecie. Mogłoby się więc wydawać, że sięgając po sok owocowy wychodzi na to samo. Niestety w rzeczywistości spora ilość dostępnych w sklepach soków zawiera mocno przetworzone owoce z dodatkiem konserwantów, barwników i innych „ulepszaczy”, które mogą wręcz nam szkodzić.
Warto też pamiętać o mniej oczywistych kwestiach. Herbata może utrudniać wchłanianie niektórych składników odżywczych, zwłaszcza żelaza pochodzenia roślinnego. Dlatego osoby stosujące dietę wegetariańską lub wegańską nie powinny popijać nią każdego posiłku. Pojawiają się także pytania dotyczące obecności pozostałości pestycydów, metali ciężkich czy mikroplastiku. Według autorów badania nie stanowią one istotnego zagrożenia przy typowym spożyciu, jednak temat wymaga dalszych analiz, szczególnie w przypadku osób pijących bardzo duże ilości herbaty każdego dnia.
Najważniejszy wniosek pozostaje jednak prosty. Jeśli lubisz herbatę, prawdopodobnie nie musisz szukać wymówki, by sięgnąć po kolejną filiżankę. W przeciwieństwie do wielu modnych suplementów czy żywieniowych trendów, za tym napojem stoi kilkaset lat tradycji i coraz więcej naukowych dowodów. Trzeba tylko pamiętać, że największe korzyści nadal daje zwykły, świeżo zaparzony napar, a nie jego słodzone, przemysłowe wersje udające kuszące kolorową etykietką i pustymi obietnicami zdrowego stylu życia.