powrót
Focus na życie w dobrym stylu
  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie

Focus na życie w dobrym stylu. Lifestyle'owy magazyn o zdrowiu, domu, podróżach, kulturze i relacjach - codziennie o tym, co realnie wpływa na jakość życia.

FacebookPlatforma XYoutubeInstagram

Nasze tematy

  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie
  • Parenting
  • Podróże
  • Kultura
  • Promocje
  • Styl życia
  • Pupile

Redakcja

  • Polityka prywatności
  • Redakcja
  • Kontakt

© 2026 focus.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.

theprotocol.it
Nauka

Homo luzonensis coraz mniej “ludzki”? Zaskakujące ustalenia naukowców

W 2007 r. w jednej z filipińskich jaskiń znaleziono szczątki hominida należącego do nieznanego gatunku. Teraz o Homo luzonensis wiemy znacznie więcej. A co to mówi nam o naszym gatunku?

MMarcin Powęska
Marcin Powęska
25.02.2023·3 minuty
Homo luzonensis coraz mniej “ludzki”? Zaskakujące ustalenia naukowców

Jaskinia Callao /Fot. Wikimedia Commons

Homo luzonensis to kopalny gatunek człowieka, którego szczątki znaleziono w jaskini Callao na wyspie Luzon na Filipinach. Była to pojedyncza kość śródstopia o długości 61 mm, której wiek obliczono na 67 000 lat. Przez długi czas klasyfikacja “człowieka z Callao” była niejasna, ale dzięki znalezieniu kolejnych fragmentów kości (m.in. zębów), potwierdzono, że należą one do nieznanego wcześniej gatunku człowieka.

Homo luzonensis – bardziej małpi niż ludzki

Osobnik, którego szczątki znaleziono na wyspie Luzon, miał mniej niż 1,2 m wzrostu, a w momencie śmierci liczył ok. 31 lat. W pełni rozwinięte hominidy mogły dzielić niektóre cechy z współczesnymi szympansami.

Czytaj też:Przez sto lat żyliśmy w błędzie. Te kości szczękowe należą do Homo sapiens?

Do tej pory jedyne ślady Homo luzonensis, jakie udało się nam znaleźć, to kilka kości dłoni i stóp, a także fragmenty zębów zebrane z jaskini Callao. Należały do trzech różnych osobników – najstarsze sięgają 67 tys. lat, podczas gdy najmłodsze datowane zą na ok. 50 tys. lat.

W pracy opublikowanej na serwerze preprintów bioRxiv naukowcy z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium opisują, jak wykorzystali promieniowanie synchrotronowe do policzenia rocznych linii cementu w trzech zębach pochodzących od jednego osobnika. W ten sposób zauważyli, że H. luzonensis miał wzór wyrzynania zębów podobny do tego, który występuje u szympansów, ale który jest również obecny u ok. 5 proc. współczesnej populacji ludzkiej. To z kolei wskazuje, że gatunek ten miał małpi wzorzec rozwoju. Jeżeli tak faktycznie było, to linie cementu w zębach wskazują, że zmarł w wieku 31 lat. Nie wiemy jednak, czy był to zgon z przyczyn naturalnych, czy innych.

Szczątki Homo luzonensis z jaskini Callao /Fot. Genetic Literacy Project, Aaron Favila

Dr Anneke van Heteren z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium wyjaśnia:

Po raz pierwszy wykorzystaliśmy wiele zębów tego samego osobnika, aby dowiedzieć się czegoś o wzorcu rozwoju, w tym przypadku gatunku, o którym nie wiemy zbyt wiele, ponieważ mamy tylko kilka kości palców u rąk i nóg, część młodej kości udowej i kilka zębów. Teraz jesteśmy w stanie więcej zrozumieć o fizjologii tego gatunku. Spodziewalibyśmy się, że wiek pierwszego rozrodu byłby wcześniejszy, że kończyliby wzrost wcześniej niż współcześni ludzie, a także, że umieraliby wcześniej niż współcześni ludzie. Na razie to tylko spekulacje.

Niemożliwe jest odtworzenie historii gatunku na podstawie analiz szczątków jednego osobnika (zwłaszcza fragmentarycznych). Autorzy porównują H. luzonensis do Homo floresiensis – innego zamieszkującego wyspy karłowatego hominidem, który żył w Indonezji do około 50 000 lat temu.

MMarcin Powęska

Marcin Powęska

Biolog, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), dziennikarz popularnonaukowy OKO.press i serwisu Cowzdrowiu.pl. Publikował na łamach portalu Interia, w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy".

Więcej tekstów autora→
Udostępnij
FacebookX