Big endian, czyli  „Podróże Guliwera” w informatyce

Kiedy chcemy zjeść jajko, z której strony powinniśmy rozpocząć jego tłuczenie – od grubszego czy cieńszego końca? W „Podróżach Guliwera” Jonathana Swifta ten spór „był przyczyną sześciu rebelii, w których jeden cesarz stracił życie, a drugi – koronę”. Jajko Swifta jako symbol absurdalnego sporu zainspirowało informatyków, którzy stworzyli dwie formy zapisu danych ze względu na kolejność bajtów. Zapis big endian (od big end – duży koniec) na pierwszym miejscu umieszcza najbardziej znaczący bajt, a little endian (od little end – mały koniec) – najmniej znaczący. Nazwy big endian i little endian pochodzą właśnie z „Podróży Guliwera”. Oznaczały dwie frakcje mieszkańców krainy Liliputów, które spierały się o właściwe podejście do jajka.

A który koniec jaja jest wygodniejszy do rozpoczęcia jedzenia według Guliwera, narratora powieści Swifta?

„And which is the convenient end, seems, in my humble opinion to be left to every man's conscience.

[tłum.: „Podług mojego zdania powinno być każdego sumieniu zostawione, który koniec do tłuczenia jest wygodniejszy”1].

 

Eggnog – amerykański pomysł na drink

Wypijanie wnętrza jajek dla niektórych brzmi wyjątkowo niesmacznie, ale na przykład Amerykanie uwielbiają pić tzw. eggnog – napój alkoholowy z surowych jajek z dodatkiem soku z pomarańczy. W Stanach Zjednoczonych sezon na eggnog rozpoczyna się w Święto Dziękczynienia, a kończy w najbardziej jajeczne święto w roku – Wielkanoc. To ulubiony drink George’a Washingtona, uważanego za ojca narodu amerykańskiego. Lubił pijać eggnog w mocnym wydaniu, z brandy, rumem albo destylowaną we własnej aparaturze żytnią whiskey.

 

Kosmiczne jaja

Dla małego kurczaczka, który jeszcze się nie wykluł, jajo jest całym światem. Jest nim również w wyobraźni naukowców – fizyków i kosmologów, którzy nadają jajeczne nazwy nowym galaktykom i objaśniają na przykładzie jajek skomplikowane procesy fizyczne. Znane z fizyki pojęcie procesów nieodwracalnych oznacza takie działania, w których nie istnieje możliwość powrotu do stanu z przeszłości, ponieważ wymagałoby to ponownego skupienia rozproszonej energii. Przykłady takich procesów to wytworzenie jajka przez kurę, wybicie jajka ze skorupki, ugotowanie jajka, usmażenie jajka.

Entropia jest miarą nieuporządkowania układu fizycznego. Jajo w całości ma niską entropię, a jajo rozbite – wysoką. Wszechświat dąży do coraz większej entropii. Kolejne jaja zostają zniesione, rozbite i usmażone. Entropia stale rośnie. Wszystko dąży ku rozkładowi i śmierci, ale przy okazji wytwarza energię, która podtrzymuje życie. Kosmos rozszerza się, a galaktyki oddalają się od siebie coraz bardziej. Mgławica Zepsute Jajko znajduje się w odległości 5000 lat świetlnych od Ziemi, Mgławica Jajko – 3000 lat świetlnych, a Galaktyka Jajko Sadzone – 70 milionów lat świetlnych. Z każdą sekundą są coraz dalej.

 

Co było pierwsze, jajo czy kura?

Ta filozoficzna wątpliwość została już podobno rozstrzygnięta – oczywiście przez amerykańskich naukowców. Odpowiedź brzmi: kura. Badacze z Sheffield University odkryli, że w kurzych jajnikach wytwarzają się proteiny, które są niezbędnym katalizatorem w procesie formowania się skorupki jajka. Zatem aby powstało jajko, najpierw musiała istnieć kura. Nas jednak to nie przekonuje. Skąd bowiem wzięła się kura razem z proteinami w jej jajnikach, jeśli nie z jaja?