Dlaczego jajka miały taki kiepski PR?
Jajka były zawsze demonizowane przez cholesterol i chociaż jego ilość się nie zmieniła, to wiemy już, że ma on raczej marginalny wpływ na poziom cholesterolu we krwi u większości osób, bo nasz organizm jest w stanie sam redukować jego produkcję. Dlatego teraz naukowcy skupiają się bardziej na składnikach, które mogą mieć znacznie większe znaczenie, zwłaszcza dla zdrowia naszego mózgu. Szczególnie interesująca jest cholina – substancja wykorzystywana przez organizm do produkcji acetylocholiny, jednego z najważniejszych neuroprzekaźników odpowiadających za pamięć, koncentrację oraz komunikację między neuronami.
Kolejnym takim dobroczynnym składnikiem są fosfolipidy, stanowiące ważny budulec błon komórkowych. Oprócz tego jajka dostarczają nam luteinę i zeaksantynę. Ta ostatnia to przeciwutleniacz, który z kolei pomaga ograniczać stres oksydacyjny, mocno wpływający na starzenie się naszego układu nerwowego. Nie można też zapominać o białku i kwasach tłuszczowych omega-3. W kontekście tych wszystkich dobroczynnych składników ten cholesterol naprawdę znika.
15 lat obserwacji i tysiące uczestników badania
Jedząc jajka możemy zmniejszyć ryzyko zachorowania na Alzheimera – właśnie takie wnioski płyną z badania przeprowadzonego przez naukowców z Loma Linda University Health w Kalifornii. Pod lupę wzięto dane przeszło 40 tysięcy uczestników długoterminowego projektu Adventist Health Study-2. Co ważne, ich stan zdrowia był monitorowany przez jakieś 15 lat, więc mówimy tutaj o bardzo długim okresie, który może dać solidny wgląd w nawyki oraz ich skutki. Z kolei diagnozy choroby Alzheimera weryfikowano na podstawie danych amerykańskiego systemu Medicare. Wszystko to pozwoliło na pozyskanie naprawdę obszernego materiału badawczego.
Najciekawsze wyniki dotyczyły osób po 65. roku życia. Seniorzy spożywający co najmniej pięć jajek tygodniowo charakteryzowali się o 27 procent niższym ryzykiem diagnozy choroby Alzheimera w porównaniu z osobami, które sięgały po nie sporadycznie lub niemal wcale. Nie tylko takie ilości miały dobroczynny skutek, bo nawet jedzenie jajek kilka razy w miesiącu wiązało się z zauważalnie niższym ryzykiem zachorowania. W dodatku ta zależność utrzymywała się również po uwzględnieniu innych czynników związanych ze stylem życia, a jedzone jajka występowały w przeróżnych postaciach – od gotowanych, przez smażone czy jako jajecznica, a nawet dodawane do wypieków.
Jajko to nie lek, ale może być częścią dobrej diety
Co ważne, chociaż badanie faktycznie skupiało się na chorobie Alzheimera, temat wpływu diety na zdrowie mózgu wykracza daleko poza jedno schorzenie. Badacze coraz częściej mówią, że odpowiednie odżywianie może mieć wpływ na ograniczanie ryzyka wielu chorób neurodegeneracyjnych, w tym także choroby Parkinsona. Oczywiście nie można tutaj mówić o magicznej ochronie przed tymi schorzeniami. Chodzi raczej o wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, co stanowi ważną rolę w profilaktyce chorób związanych ze starzeniem się mózgu.
Zresztą, badań na ten temat tylko przybywa, co skutecznie odczarowuje mit o złych jajkach. Nie ma co jednak popadać w przesadę. Jajka nie są lekiem i to nie tak, że nagle powinniśmy żywić się tylko tym. Po prostu wprowadzenie umiarkowanej ich ilości do diety może być elementem zdrowego stylu życia. Wszystko trzeba robić z umiarem i rozsądkiem, o co też apelują autorzy badania. By osiągać lepsze efekty trzeba też połączyć dietę z innymi zdrowymi nawykami, bo choroba Alzheimera jest schorzeniem niezwykle złożonym, na którego rozwój wpływają między innymi genetyka, aktywność fizyczna, jakość snu, poziom wykształcenia czy ogólny stan zdrowia.
W czasach, gdy jesteśmy bombardowani reklamami drogich suplementów, egzotycznych superfoods i kolejnych cudownych diet, nauka po raz kolejny przypomina, że zdrowie często buduje się na prostych, codziennych wyborach. Jajko nie zagwarantuje nam sprawnego umysłu do późnej starości, ale może być jednym z wielu elementów wspierających zdrowie mózgu – obok ruchu, snu, aktywności społecznej i dobrze zbilansowanej diety.