Kulturalny, życzliwy, dobrotliwy i niezwykle pobożny. Zamiast alkoholu pil wodę, nie wdawał się w pozamałżeńskie romanse, a swoje dzieci wykształcił znacznie ponad ówczesne standardy. Kiedy trzeba wytrwały i nieustępliwy, nie pozwalał sobą sterować i potrafił myśleć przyszłościowo. Taki obraz Kazimierza Jagiellończyka przekazali jego współcześni. Choć kiedy się urodził niektórzy poddawali w wątpliwość jego pochodzenie, z wyglądu był nieodrodnym synem swojego ojca.

Kim był Kazimierz Jagiellończyk?

Rodzice

Rodzicami Kazimierza Jagiellończyka byli król Władysław Jagiełło i jego czwarta żona Zofia Holszańska, nazywana Sonką. Narodzinom królewicza towarzyszyła atmosfera skandalu. Jego matka była młodą, piękną kobietą, natomiast ojciec przekroczył już siedemdziesiątkę. Z tego powodu królowej zarzucano niewierność. Okazało się jednak, że to tylko złośliwe plotki.

Dzieciństwo i młodość

Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk urodził się 30 listopada 1427 roku w Krakowie. Wraz z bratem otrzymał staranne wykształcenie. Znał ruski, ćwiczył tężyznę fizyczną, często brał udział w polowaniach. Kiedy miał siedem lat zmarł jego ojciec. Królem został brat Kazimierza, dziesięcioletni wówczas Władysław. Opiekę nad małoletnimi synami Jagiełły sprawował kardynał Zbigniew Oleśnicki i to on realnie rządził w Polsce.

Wielki Książę Litewski

Kiedy zamordowano litewskiego księcia Zygmunta Kiejstutowicza, trzynastoletni Kazimierz Jagiellończyk został wybrany Wielkim Księciem Litewskim. Choć początkowo możne rody wykorzystywały jego małoletniość i obsadzały ważne stanowiska swoimi przedstawicielami, z czasem książę nabierał coraz więcej doświadczenia i uwalniał się spod ich wpływów. Panował na Litwie przez siedem lat odnosząc całkiem spore sukcesy.

Śmierć

Kazimierz Jagiellończyk zmarł 7 czerwca 1492 roku w Grodnie. Pochowano go w kaplicy Świętokrzyskiej, w katedrze na Wawelu. Nagrobek władcy z plamistego, salzburskiego marmuru wyrzeźbił Wit Stwosz. Na wierzchniej płycie artysta umieścił figurę przedstawiająca zmarłego, która ma prawdziwe rysy Kazimierza Jagiellończyka.

Panowanie Kazimierza Jagiellończyka

Objecie tronu

W 1444 roku starszy brat Kazimierza, Władysław III Warneńczyk, zginął w bitwie pod Warną. Naturalnym następcą był Kazimierz, jednak on zwlekał z koronacją pod pretekstem oczekiwania na potwierdzenie śmierci brata, którego ciała nie odnaleziono. W rzeczywistości było to przemyślane działanie, które miało na celu koronację na własnych warunkach. W końcu 25 czerwca 1447 roku Kazimierz Jagiellończyk został koronowany w katedrze na Wawelu.

Wojna trzynastoletnia

Od 1454 Kazimierz Jagiellończyk prowadził wojnę z zakonem krzyżackim, która przeszła do historii jako wojna trzynastoletnia. Zakończył ją pokój podpisany w Toruniu w 1466. Na jego mocy każdy nowo wybrany mistrz krzyżacki musiał złożyć przysięgę wierności królowi Polski. Do Polski powróciło utracone ponad 100 lat wcześniej Pomorze Gdańskie.

Spór z papiestwem

Kazimierz Jagiellończyk był bardzo pobożny, a sprawy duchowe zajmowały sporą część jego czasu. Mimo to był zwolennikiem przewagi władzy świeckiej nad kościelnymi hierarchami. Król chciał mieć realny wpływ na obsadzanie stanowisk biskupich w swoim kraju, przez co popadł nawet w konflikt ze Stolicą Apostolską.

Kazimierz Jagiellończyk – ciekawostki

Horoskop

W chwili narodzin księcia Kazimierza, na dworze królewskim przebywał czeski astrolog Henryk z Pragi. Według niego w momencie narodzin dziecka układ gwiazd na niebie był wyjątkowo niekorzystny. Astrolog stwierdził, że przyszłość małego królewicza nie zapowiada się dobrze i nie wróżył mu żadnych sukcesów.

Małżeństwo

Legenda głosi, że kiedy Kazimierz po raz pierwszy zobaczył wybraną dla niego narzeczoną, tak się przestraszył, że uciekł do swoich komnat. Ile w tym prawdy nie wiadomo, natomiast źródła rzeczywiście sugerują, że Elżbieta Rakuszanka nie mogła pochwalić się urodą. Ostatecznie jednak doszło do zawarcia małżeństwa, które okazało się niezwykle zgodne i udane. Para królewska doczekała się trzynaściorga dzieci.

Klątwa Kazimierza Jagiellończyka

W latach 70. XX wieku otwarto grób Kazimierza Jagiellończyka i ekshumowano zwłoki króla. W przeciągu dekady od tego wydarzenia zmarło aż 15 osób, które miały styczność z otwartym grobowcem. I choć wielu dopatrywało się w tym tajemniczej klątwy, po długich badaniach okazało się, że w krypcie rozwijała się niezwykle groźna dla zdrowia pleśń.

Władysław Jagiełło2

Pomnożyciel Polski

Panowanie Kazimierza Jagiellończyka jest oceniane przez historyków bardzo pozytywnie. Ostateczne pokonanie Krzyżaków, odzyskanie dostępu do morza, które przyczyniło się do rozwoju handlu, a także ugruntowanie znaczenia Jagiellonów jako liczącej się dynastii w Europie, to jego najważniejsze dokonania. Niewątpliwie władca ten należał do najlepszych polskich królów, a jego rządy przyniosły mu zaszczytny tytuł „pomnożyciela Polski”.

Sztuka, kultura, nauka

Kazimierz Jagiellończyk dbał o rozwój sztuki, kultury i nauki. Za jego panowania w Krakowie pracował sprowadzony z Norymbergii Wit Stwosz, twórca wspaniałego ołtarza w kościele Mariackim. Upowszechniał się dostęp do oświaty. W kręgach królewskiego dworu działali wybitni uczeni jak Jan Długosz czy Filip Kallimach.

Jagiellońskie imperium

W momencie śmierci Kazimierza, dynastia Jagiellonów była jedną z dominujących w Europie. Dzięki staraniom króla, Jagiellonowie rządzili nie tylko na terenie Polski i Litwy, ale także Czech i Węgier, gdzie władcą został jego najstarszy syn Władysław Jagiellończyk. Dziećmi Kazimierza byli też kolejni królowie Polski: Jan Olbracht, Aleksander i Zygmunt. Córki zostały wydane za mąż za najwybitniejszych władców europejskich.