Te komórki macierzyste to kamień milowy. Teraz możemy “podejrzeć”, co się dzieje z embrionem na samym początku

Komórki macierzyste umożliwiły stworzenie nowego typu ludzkich komórek. Są one bardzo podobne do ich naturalnych odpowiedników występujących na wczesnych etapach rozwoju zarodkowego. Dzięki temu osiągnięciu, naukowcy będą w stanie badać w warunkach laboratoryjnych, co dzieje się tu po zagnieżdżeniu embrionu w macicy.
Zdjęcie nowych komórek – komórek mezodermy pozazarodkowej (czerwone) i komórek macierzystych łożyska (zielone) /Fot. KU Leuven
Zdjęcie nowych komórek – komórek mezodermy pozazarodkowej (czerwone) i komórek macierzystych łożyska (zielone) /Fot. KU Leuven

Niezwykłego osiągnięcia dokonał zespół prof. Vincenta Pasque z KU Leuven, który ma duże doświadczenie w pracach z komórkami macierzystymi. Najnowsze badania opisane w czasopiśmie Cell Stem Cell są swoistym kamieniem milowym, bo pozwolą na modelowanie zjawisk zachodzących na najwcześniejszych etapach życia, które w normalnych okolicznościach są trudne do podglądania.

Czytaj też: Już wiadomo, jak zamienić komórki macierzyste w kardiomiocyty. Ludzie nie będą umierać z powodu zawału serca?

Jak zagnieżdża się embrion w macicy?

Podczas normalnego rozwoju zarodkowego, ludzki embrion zagnieżdża się w macicy około siedem dni po zapłodnieniu. W tym momencie staje się on “niedostępny” dla naukowców, gdyż wszelkie badania na zarodkach są zabronione (nawet nieinwazyjne). Dlatego właśnie naukowcy opracowali modele komórek macierzystych dla różnych typów komórek embrionalnych i pozazarodkowych, aby badać rozwój człowieka w warunkach laboratoryjnych.

Teraz zespół prof. Vincenta Pasque’a z KU Leuven opracował pierwszy model specyficznego rodzaju komórek ludzkiego zarodka – komórek mezodermy pozazarodkowej. Wchodzą one w skład błon płodowych: owodni, kosmówki i pęcherzyka żółtkowego oraz tworzą omocznię.

Prof. Vincent Pasque mówi:

Komórki te wytwarzają pierwszą krew w zarodku, pomagają przymocować zarodek do przyszłego łożyska i odgrywają rolę w tworzeniu prymitywnej pępowiny. U ludzi ten typ komórek pojawia się na wcześniejszym etapie rozwoju niż u embrionów mysich, a ponadto mogą istnieć inne ważne różnice między gatunkami. To czyni nasz model szczególnie ważnym: badania na myszach mogą nie dać nam odpowiedzi, które odnoszą się również do ludzi.

Nowe komórki zostały wytworzone z ludzkich komórek totipotencjalnych, które mogą rozwijać się we wszystkie typy komórek zarodka. Pod względem morfologicznym nie różniły się one niczym od komórek naturalnie występujących w organizmie rozwijającego się człowieka.

Czytaj też: Komórki macierzyste przeszczepione pacjentom wyprodukowały insulinę. To nadzieja dla chorych na cukrzycę

Prof. Vincent Pasque dodaje:

Nie tworzy się nowego typu ludzkich komórek każdego dnia. Jesteśmy bardzo podekscytowani, ponieważ teraz możemy badać procesy, które normalnie pozostają niedostępne podczas rozwoju. W rzeczywistości model pozwolił nam już dowiedzieć się, skąd pochodzą komórki mezodermy pozazarodkowej. Mamy nadzieję, że w dłuższej perspektywie nasz model rzuci więcej światła na wyzwania medyczne, takie jak problemy z płodnością, poronienia i zaburzenia rozwojowe.