Choć na pierwszy rzut oka w ogóle nie przypomina orchidei, jakie znamy, to jest z nimi spokrewniona. Gastrodia agnicellus jest mała i brązowa, a jej kwiaty ledwie się otwierają. Uznana za najbrzydszą na świecie orchidea jest jednym z gatunków roślin, które zostały odkryte w 2020 roku.
Eksperci z Królewskich Ogrodów Botanicznych w Kew (Kew Gardens w Londynie) opublikowali listę 10 najciekawszych nowych gatunków roślin, które zostały odkryte i opisane w mijającym roku. Wśród nich, obok grzybów znalezionych w okolicach lotniska Heathrow i potencjalnego „superfood” z Peru, znalazła się też najbrzydsza na świecie orchidea. Jej oficjalna nazwa gatunkowa to Gastrodia agnicellus.
Choć kwiat nie zachwyca wyglądem – a zdaniem niektórych w ogóle nie przypomina kwiatu – to jego zapach bardzo przypomina aromat róż i staje się tym intensywniejszy, im wyższa jest temperatura.
G. agnicellus jest jednym z 40 nowych gatunków orchidei, ale dla naukowców jest wyjątkowo fascynującym odkryciem. Znaleziono ją ukrytą w głębokim cieniu wilgotnych, wiecznie zielonych lasów Madagaskaru. Orchidea nie ma liści i wiele wskazuje na to, że odżywia się jak grzyby, a nie przez fotosyntezę.
– Odkrycie tych nowych gatunków było nieoczekiwane. Tak wiele z nich jest dziwnych i cudownych, jak brzydka orchidea. Nie wszystkie mogą być odpowiednie na parapet, ale wszystkie mają swoją rolę do odegrania w przyrodzie, jako część ekosystemów – mówi dr Martin Cheek, botanik z Kew, naukowiec działu identyfikacji i nazewnictwa.
– Niektóre z nich mogą w przyszłości pomóc ludzkości prowadzić nowe uprawy lub leki na przyszłe, jeszcze nieznane choroby. Ważne jest, aby odkryć te gatunki jak najszybciej, ponieważ większość nowo odkrytych gatunków ma naprawdę niewielkie zasięgi w naturalnym środowisku. Są podatne na przykład na przypadkowe wyniszczenia przez wycinkę przygotowującą grunty pod rolnictwo, co jest obecnie największym zagrożeniem – dodał dr Cheek.
10 najciekawszych nowych gatunków wg Kew Gardens:
- Cortinareus heatherae: muchomor odkryty w pobliżu lotniska Heathrow, jeden z sześciu nowych muchomorów w Wielkiej Brytanii
- Tiganophyton karasense: krzew występujący na pustyni w południowej Namibii, potrafiący przetrwać w temperaturze około 36°C, jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa „patelnia”
- 19 nowych orchidei z Nowej Gwinei: niektóre mają kępki czegoś, co wygląda jak zarost
- Dwa nowe gatunki aloesu: jakiekolwiek właściwości lecznicze tych roślin z Madagaskaru nie są jeszcze znane
- Gastrodia agnicellus: mała brązowa orchidea z lasu na Madagaskarze, która może być „najbrzydszą orchideą na świecie”
- Ipomoea noemana: ładna różowa roślina z bulwami jadalnymi o słodkim smaku
- Acanthostachys calcicola: brazylijska bromelia z tej samej rodziny co ananas, zapylana przez kolibry
- Diplycosia puradyatmikai: krzew spokrewniony z borówką, dorastający do 1,5 m wysokości, znaleziony na indonezyjskiej Nowej Gwinei
- Marsdenia chirindensis: zioło z Zimbabwe, stosowane w leczeniu grzybicy i oparzeń skóry
- Hibiscus hareyae: spektakularna roślina o czerwonych kwiatach pochodząca z południowej Tanzanii, która może wytrzymać bardzo suche warunki.