Oczywiście nie chodzi tutaj o to, że nagle te owoce są złe, albo że w ogóle nie powinnam pić takiego koktajlu. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego Davis (UC Davis) wykazali, że wartość odżywcza naszego posiłku zależy nie tylko od tego, co wrzucimy do szklanki, ale przede wszystkim od wzajemnych, chemicznych interakcji między owocami. A kultowy duet „banan i borówka” może potajemnie wymazywać najbardziej spektakularne korzyści zdrowotne tych drugich.
Czym są flawanol i dlaczego mój organizm ich potrzebuje?
Aby zrozumieć istotę tego kuchennego konfliktu, musimy przyjrzeć się flawanolom. Są to naturalne związki bioaktywne pochodzenia roślinnego, które od lat znajdują się w centrum zainteresowania badaczy zajmujących się długowiecznością i zdrowiem układu krążenia. Akademia Żywienia i Dietetyki wydała swego czasu oficjalne zalecenia lifestylowe, według których spożywanie od 400 do 600 mg flawanolów dziennie drastycznie wspiera zdrowie kardiometaboliczne – reguluje ciśnienie krwi, poprawia elastyczność naczyń krwionośnych, normuje poziom cholesterolu oraz wspiera mikrokrążenie mózgowe, poprawiając pamięć u starszych dorosłych. Zalet jest więc naprawdę sporo. Nie wspominam o tym bez przyczyny, bo najbogatszymi, naturalnymi źródłami flawanolów są m.in. borówki, ale też jagody, jeżyny, maliny, jabłka czy winogrona. Niestety, spektakularne właściwości antyoksydacyjne tych produktów mogą zostać zneutralizowane przez jednego, niepozornego przeciwnika: enzym ukryty w bananie.
Tutaj do akcji wkracza enzym PPO. Każdy, kto choć raz przekroił jabłko lub obrał banana i zostawił go na blacie, zaobserwował jego działanie. Pod wpływem tlenu z powietrza PPO błyskawicznie uruchamia reakcję enzymatycznego brązowienia tkanki owocu. Naukowcy z UC Davis postanowili sprawdzić, czy ten sam proces, który zmienia kolor banana, niszczy również cenne flawanole wewnątrz blendera.
Oczywiście sprawdzono to na ochotnikach. Mieli oni za zadanie pić dwa rodzaje koktajli – jeden na bazie owoców o wysokiej aktywności PPO (banan), a drugi oparty na owocach o niskiej aktywności tego enzymu (miks jagodowy). Jako grupę kontrolną zastosowano czysty flawanol w kapsułce. Wyniki analiz laboratoryjnych krwi i moczu okazały się dla dietetyków potężnym zaskoczeniem.
Byliśmy naprawdę zaskoczeni, widząc, jak szybko dodanie jednego banana obniżyło poziom flawanolów w smoothie oraz poziom flawanolów wchłanianych przez organizm. Oznacza to, że przygotowywanie żywności i odpowiednie łączenie składników ma gigantyczny wpływ na to, jak nasz organizm przyswaja cenne związki dietetyczne — powiedział dr Javier Ottaviani, główny autor badania i pracownik naukowy Departamentu Żywienia UC Davis.
Nie chodzi tutaj o jakieś drobne różnice, bo u osób, które wypiły smoothie z dodatkiem banana, poziom przyswojonych przez organizm flawanolów był aż o 84% niższy w porównaniu z grupą kontrolną. Dla kontrastu, koktajl z samych owoców jagodowych pozwolił na pełną, niczym niezakłóconą absorpcję antyoksydantów. Co ciekawe, dotyczyło to również sytuacji, w której kapsułkę ze związkiem popijano sokiem bananowym. Wygląda więc na to, że destrukcyjna aktywność enzymu PPO trwa nadal w naszym żołądku, gdzie banan bezlitośnie neutralizuje flawnole dostarczane z innych źródeł. Jeśli więc jecie borówki czy maliny, poczekajcie trochę ze zjedzeniem potem banana.
Nowe zasady miksowania
Nie chodzi tutaj, by nagle pozbyć się banana, bo jest niezdrowy. Absolutnie nie. Banany to genialne, ekologiczne źródło potasu, błonnika, witaminy B6 oraz naturalnej energii. Lekcja, jaką daje nam to badanie, ma charakter czysto strategiczny: musimy po prostu inaczej podejść do mieszania składników. Jeśli tak jak ja, lubicie sobie wypić porcję witamin z dodatkiem antyoksydantów z borówek, jeżyn albo malin, wystarczy usunąć z tego przepisu banana. Zamiast tego warto postawić na produkt o zerowej lub bardzo niskiej aktywności enzymu PPO, który zapewni pożądaną gęstość i słodycz, nie szkodząc cennym flawanolom.
Tak, wiem, że banany wychodzą najkorzystniej cenowo, ale w ogólnym rozrachunku lepiej kupić coś innego, bo kiedy łączymy te dwa produkty ze sobą, borówka czy malina sprowadza się głównie do nadania koloru, bo jej największe zalety wyparowują. Pamiętajcie też, że flawnole znajdziemy również w zielonej herbacie, gruszkach oraz surowym kakao. Wszystkich tych produktów lepiej więc ze sobą nie łączyć. Jeśli dodawaliście banana i jagody do porannej owsianki, zastąpcie je mango lub truskawkami, też dadzą naturalną słodycz. Banany z kolei najlepiej jeść solo jako samodzielną, energetyczną przekąskę w ciągu dnia lub łączyć je w koktajlach białkowych z masłem orzechowym, odżywką białkową i owsem, gdzie ochrona flawanolów nie jest głównym priorytetem.
Źródło: Science Daily