Od powstania, po dzień dzisiejszy. Oto największa i najdokładniejsza mapa wszechświata w 3D

Po 20 latach badań i analizie 4 milionów galaktyk i kwazarów astrofizycy z 30 różnych instytucji naukowych stworzyli trójwymiarową mapę znanego wszechświata.
Od powstania, po dzień dzisiejszy. Oto największa i najdokładniejsza mapa wszechświata w 3D

Według Willa Percivala z uniwersytetu Waterloo w Ontario, to kompletna i najdokładniej policzona historia rozszerzania się naszego świata. Mapa 3D bazuje na najnowszych, trwających 6 lat przeglądów SDSS/eBOSS (Spektroskopowy Przegląd Oscylacji Barionowych Cyfrowego Przeglądu Nieba Sloana), a prowadzonych z pomocą optycznego teleskopu w stanie Nowy Meksyk.

Opisywane tu pomiary dotyczą zmian gęstości w rozkładzie galaktyk. Zaburzenia gęstości, znane jako barionowe oscylacje akustyczne, są typowe dla wczesnego wszechświata. Pomagają studiować ten początkowy okres na bazie modeli teoretycznych i obserwacji tła mikrofalowego (elektromagnetycznego promieniowania nowonarodzonego kosmosu).

Zosia Rostomian / Lawrence Berkeley National Laboratory

Z 13,8 mld lat wszechświata udało się nam dość dobrze poznać jego początek po Wielkim Wybuchu i ostatnie setki milionów lat. – Środkowe 11 mld lat stanowiło kłopotliwą lukę – twierdzi Kyle Dawson z uniwersytetu stanowego w Utah, człowiek, który 20 lipca ogłosił światu stworzenie trójwymiarowej mapy.

– Przez ponad 5 lat nieprzerwanych obserwacji zdołaliśmy wypełnić tę lukę i zdobyte przez nas dane są niezwykłym postępem wiedzy kosmologicznej w tej dekadzie – stwierdził w informacji dla prasy.

Wtóruje mu astrofizyk Jean-Paul Kneib ze Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Technologii (EPFL) w Lozannie, odpowiedzialny za uruchomienie w 2012 roku przeglądu eBOSS. – Naszym celem było stworzenie najdokładniejszej trójwymiarowej mapy pokazującej wszechświat od początku jego istnienia.

Anand Raichoor (EPFL) / Ashley Ross (Ohio State University) / SDSS Collaboration

Po raz pierwszy badacze posłużyli się ”ciałami niebieskimi wskazującymi rozłożenie materii w odległych częściach wszechświata, galaktykach aktywnie tworzących gwiazdy i kwazary”. Pokazana tu mapa pokazuje włókna materii i puste przestrzenie definiujące wszechświat w jego początkach, gdy miał tylko 380 tys. lat.

Część mapy odpowiadająca za wszechświat jakim był 6 mld lat temu naukowcy wykorzystali najstarsze i najbardziej czerwone (na grafice) galaktyki. By zilustrować późniejsze czasy astrofizycy skoncentrowali się na najmłodszych galaktykach (na mapie w kolorze niebieskim). Idąc jeszcze dalej, wykorzystali kwazary, galaktyki ze szczególnie jasnym sercem.

Co jeszcze pokazuje mapa, to fakt, że rozszerzanie się wszechświata w którymś momencie zaczęło przyśpieszać i nadal utrzymuje swoje duże tempo (najpewniej ze względu na oddziaływanie ciemnej energii).

Porównanie obserwacji eBOSS z wcześniejszymi badaniami pozwoliło dostrzec rozbieżności w naszej wiedzy o prędkości rozszerzania się wszechświata. Obecnie akceptowane tempo, tzw. stała Hubble’a, jest 10 proc. wolniejsza niż wartość bazująca na kalkulacjach odległości między galaktykami położonymi najbliżej Ziemi.

Jan SochaczewskiJ
Napisane przez

Jan Sochaczewski

Dziennikarz, fotoreporter i zapalony obserwator polskiej kuchni dyplomatycznej. Żyje z pisania, choć wolałby z robienia zdjęć.