powrót
Focus na życie w dobrym stylu
  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie

Focus na życie w dobrym stylu. Lifestyle'owy magazyn o zdrowiu, domu, podróżach, kulturze i relacjach - codziennie o tym, co realnie wpływa na jakość życia.

FacebookPlatforma XYoutubeInstagram

Nasze tematy

  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie
  • Parenting
  • Podróże
  • Kultura
  • Promocje
  • Styl życia
  • Pupile
  • Nauka

Redakcja

  • Polityka prywatności
  • Redakcja
  • Kontakt

© 2026 focus.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.

theprotocol.it
Styl życia

Pułapki ukryte w przyciskach. Tak sieć steruje naszymi wyborami

W internecie niemal każda decyzja zaczyna się od kliknięcia. Akceptujemy regulaminy, wybieramy sposób płatności, zapisujemy się do newsletterów, kupujemy produkty i rezygnujemy z usług. Z pozoru to proste czynności, nad którymi mamy pełną kontrolę, bo przecież myszka jest w naszych rękach i to nasz palec dotyka ekranu. Niby tak, tylko że w rzeczywistości nie zawsze podejmujemy decyzje w warunkach, które pozwalają nam naprawdę wybrać to, czego chcemy. W wielu przypadkach już na etapie projektowania interfejsu twórcy zrobili wszystko tak, byśmy ostatecznie kliknęli tam, gdzie chcą.

J
Joanna Marteklas
43 min temu·14 minut·
Pułapki ukryte w przyciskach. Tak sieć steruje naszymi wyborami
Chcesz czytać więcej treści jak „Pułapki ukryte w przyciskach. Tak sieć steruje naszymi wyborami"?Dodaj Focus.pl do preferowanych źródeł w Google

Tak działają dark patterns, nazywane również zwodniczymi interfejsami lub zwodniczymi wzorcami projektowymi. To rozwiązania stosowane na stronach internetowych, w aplikacjach i grach cyfrowych, które wpływają na zachowanie użytkowników, skłaniając ich do działań sprzecznych z własnymi preferencjami lub interesem. Mogą prowadzić do nieplanowanych zakupów, niechcianych subskrypcji, udostępniania większej ilości danych osobowych czy spędzania kolejnych godzin na platformie.

Nie chodzi przy tym wyłącznie o wyjątkowo nachalne komunikaty czy oczywiste oszustwa, które większość osób rozpozna na pierwszy rzut oka. Jakby to powiedzieć – to działania amatorów. Najskuteczniejsze mechanizmy bywają subtelne. Zmieniają kolejność dostępnych opcji, wyróżniają jeden przycisk, ukrywają istotne informacje albo sprawiają, że rezygnacja z usługi wymaga znacznie więcej wysiłku niż jej zakup. Użytkownik nadal może podjąć inną decyzję, ale droga do niej została celowo utrudniona. Jednocześnie to, czego chcą od nas twórcy osiągnąć można z dziecinną łatwością.

Interfejs, który podejmuje decyzję za nas

Termin dark patterns wprowadził w 2010 roku brytyjski projektant UX i badacz nauk kognitywnych Harry Brignull. Opisywał nim rozwiązania sprawiające, że użytkownicy robią w internecie rzeczy, których wcale nie zamierzali robić. Z czasem sam zaczął preferować określenie deceptive design, czyli zwodnicze projektowanie. W polskiej literaturze prawniczej również spotyka się określenia takie jak zwodnicze interfejsy czy zwodnicze wzorce projektowe i trzeba przyznać, że znacznie lepiej oddają one istotę problemu niż dosłowne tłumaczenie „ciemne wzorce”, które ogółowi raczej nic nie mówi.

Zanim zagłębimy się w tę króliczą norę warto jeszcze odróżnić manipulację od zwykłego projektowania ułatwiającego podejmowanie decyzji. Tu wchodzi pojęcie nudge, czyli impulsu. To sposób zaprojektowania sytuacji decyzyjnej, który przewidywalnie wpływa na zachowanie człowieka, nie odbierając mu możliwości wyboru. Przykładem może być ustawienie zdrowego posiłku na wysokości wzroku w stołówce albo domyślne włączenie opcji, która rzeczywiście służy użytkownikowi i którą łatwo zmienić.  

Jednak, gdy architektura wyboru przestaje pomagać odbiorcy, a zaczyna realizować interes dostawcy kosztem jego autonomii, wtedy pojawia się właściwy problem. Richard Thaler i Cass Sunstein, opisując koncepcję impulsów, zwracali uwagę na znaczenie prostoty i widoczności alternatyw. Jeśli zmiana decyzji jest trudna, kosztowna lub wymaga przejścia przez długi proces, trudno mówić o rzeczywiście swobodnym wyborze.

Źródło: Pexels

W tym kontekście pojawia się również pojęcie sludge, czyli zbędnego tarcia. Oznacza ono celowe utrudnianie czynności, które są korzystne dla użytkownika. Może to być wieloetapowy formularz usuwania konta, konieczność kontaktowania się z infolinią w celu anulowania subskrypcji albo ukrycie opcji wycofania zgody w rozbudowanym panelu ustawień. Zapewne każdy z nas przynajmniej raz miał z czymś takim do czynienia i dobrze wie, o co mi tu chodzi.

Z kolei dark nudges polegają na usuwaniu przeszkód tam, gdzie użytkownik powinien się zatrzymać i zastanowić, na przykład przy zatwierdzaniu dodatkowego zakupu. Na wielu normalnych stronach czy aplikacjach proces płatności jest kilkuetapowy, natomiast kiedy wchodzi ten mechanizm, nagle jedynym, co trzeba zrobić to podać numer karty. Przez to tracimy czas na odzyskanie przysłowiowego, zdrowego rozsądku.

Niestety, jak to zwykle bywa, granica między użytecznym impulsem a manipulacją nie zawsze jest oczywista. Samo zastosowanie opcji domyślnej czy wyróżnionego przycisku nie musi być nieuczciwe. Świetnym przykładem są wszelkie funkcje związane z bezpieczeństwem w systemach operacyjnych. Twórcy wiele z nich włączają domyślnie i raczej nikt nie uzna tego za coś złego. Dlatego najważniejsze jest uświadomienie sobie,  komu służy taki zabieg i czy my, użytkownicy, nadal możemy łatwo wybrać inną opcję.

Jakie sztuczki wykorzystują zwodnicze interfejsy?

Skoro te podstawy sobie wyjaśniliśmy, czas na poważnie przyjrzeć się tym mechanizmom, a zwłaszcza temu, jak są wykorzystywane. Dark patterns przybierają wiele form, ale większość z nich można przypisać do kilku powtarzających się kategorii. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych jest ingerencja w wygląd interfejsu, która polega na takim rozmieszczeniu i wyróżnieniu elementów, aby jedna decyzja wydawała się naturalna, a pozostałe schodziły na dalszy plan.

Dobrym przykładem są banery cookies, na których przycisk „Akceptuj wszystkie” jest duży i kontrastowy, natomiast odmowa zgód została ukryta pod mało widocznym odnośnikiem „Zarządzaj ustawieniami”, w które nikomu nie chce się zaglądać. Podobnie działa confirmshaming, czyli zawstydzanie użytkownika za odmowę. Zamiast neutralnego komunikatu otrzymuje on na przykład przycisk „Nie, dziękuję, wolę przepłacać” albo „Nie, nie interesuje mnie oszczędzanie”. Formalnie nadal może odmówić, ale interfejs próbuje wywołać poczucie winy lub obawę przed podjęciem nierozsądnej decyzji. Takie zagrywki uwielbiają stosować aplikacje do nauki czy ogólnie pojętego „zdrowego stylu życia”.

Źródło: Pexels

Inną kategorią jest utrudnianie rezygnacji, czyli coś, co mnie osobiście doprowadza do szału. O ile łatwo mi zbyć wzbudzanie poczucia winy, o tyle w tym temacie jest gorzej. Wzorzec określany jako roach motel sprawia, że wejście do usługi jest wyjątkowo łatwe, ale wyjście z niej staje się skomplikowane. Subskrypcję można uruchomić jednym kliknięciem, natomiast jej anulowanie wymaga przejścia przez kilka ekranów, odpowiedzi na kolejne pytania albo kontaktu z obsługą klienta. Podobny mechanizm może dotyczyć usuwania konta czy wycofywania zgody na przetwarzanie danych. Niedawno miałam sytuację z subskrypcją Adobe. Łatwo było ją wziąć, ale kiedy przyszło do anulowania, proces był tak skomplikowany, że po drodze kilka razy już chciałam dać sobie spokój.

Kolejna grupa to ukrywanie informacji i dodatkowych kosztów. Z tym notorycznie walczą urzędy regulacyjne i choć ich działania są skuteczne doraźnie, nie są w stanie całkowicie wyeliminować podobnych działań. W dodatku, nie zawsze korzystamy z usług z naszego kraju, więc nasz UOKiK w takich przypadkach nie ma jak nas chronić. Do takich mechanizmów można zaliczyć drip pricing, który polega na stopniowym ujawnianiu opłat, pojawiających się dopiero w kolejnych etapach zakupów. Widzimy więc atrakcyjną cenę produktu lub biletu, przechodzimy przez formularz, a dopiero pod koniec dowiadujemy się o obowiązkowej opłacie serwisowej. Z kolei sneak into basket oznacza automatyczne dodawanie do koszyka dodatkowego produktu, ubezpieczenia lub usługi, na które klient niekoniecznie chciał się zdecydować.

Manipulacja może też przyjmować formę presji czasu i popularności. Komunikaty o tym, że „zostały tylko dwie sztuki”, liczniki odliczające czas do końca promocji czy powiadomienia o zakupach dokonywanych właśnie przez innych klientów mają skłonić odbiorcę do szybkiego działania. Oczywiście, nie każdy komunikat o ograniczonej dostępności jest nieuczciwy. Czasem faktycznie na stanie została ostatnia sztuka, ale niestety w wielu przypadkach, gdy zajrzymy na stronę po jakimś czasie, ten licznik nadal tam jest i nadal wskazuje tyle samo, nawet po naszym zakupie.

Źródło: Pexels

Do tego dochodzi nagging, czyli uporczywe ponawianie próśb. Odmawiamy włączenia powiadomień? Okej, ale aplikacja wraca do tego pytania, kiedy tylko można. Rezygnujemy z newslettera? Przy następnej możliwej okazji i tak to okienko znów się pojawi. W końcu możemy zaakceptować propozycję nie dlatego, że zmieniliśmy zdanie, ale dlatego, że chcemy mieć zwyczajnie święty spokój.

Są jeszcze takie wzorce, które wymuszają nas działania w określonej kolejności. Może to być konieczność założenia konta przed poznaniem ceny, udostępnienia dodatkowych danych osobowych albo zaproszenia znajomych, by móc kontynuować korzystanie z gry. Wspólny mianownik jest jeden – interfejs wykorzystuje przewagę informacyjną i kontrolę nad przebiegiem procesu, aby skierować użytkownika ku określonemu zachowaniu.

Dlaczego tak łatwo dajemy się zmanipulować?

Łatwo można powiedzieć, że na dark patterns łapią się jedynie osoby naiwne lub takie, które nie są bardzo obeznane z internetem. Problem w tym, że w rzeczywistości tak nie jest. Mechanizmy te wykorzystują bowiem sposób, w jaki ludzki umysł przetwarza informacje i podejmuje decyzje, szczególnie wtedy, gdy działamy szybko, jesteśmy zmęczeni albo chcemy po prostu załatwić sprawę. Każdy z nas zapewne wielokrotnie padł ich ofiarą i może nawet nie zdawać sobie z tego sprawy.

Daniel Kahneman opisywał dwa systemy myślenia. System 1 odpowiada za szybkie, automatyczne reakcje, które nie wymagają dużego wysiłku. System 2 jest wolniejszy, bardziej analityczny i angażuje świadomą ocenę sytuacji. Podczas codziennego korzystania z internetu często polegamy na pierwszym z nich, bo przeglądamy oferty, zamykamy wyskakujące okna, zatwierdzamy koszyk i przechodzimy dalej, nie analizując każdego elementu interfejsu.

Projektanci zwodniczych wzorców mogą wykorzystywać kilka mechanizmów poznawczych, a jednym z nich jest efekt statusu quo, czyli skłonność do pozostawiania istniejącego stanu rzeczy bez zmian. Jeśli dodatkowa usługa jest domyślnie zaznaczona, część użytkowników nie odznaczy jej, ponieważ wymaga to dodatkowej uwagi i działania. W wielu przypadkach zresztą nawet nie mamy pojęcia, że coś może działać inaczej.

Istotną rolę odgrywa również awersja do straty. Perspektywa utraty rabatu, dostępu do funkcji czy rzekomej korzyści może działać silniej niż obietnica uzyskania podobnej wartości. Dlatego komunikaty w rodzaju „Twoja oferta wygaśnie za pięć minut” albo „Nie trać wyjątkowej okazji” potrafią wywołać presję i skłonić do szybkiego zakupu. Z tego samego powodu nie pozbywamy się subskrypcji, z których rzadko korzystamy, bo żal nam tracić rabat dla lojalnych klientów.

Źródło: Unsplash

Społeczny dowód słuszności też ma tu ogromne znacznie. Chodzi tu o sytuacje, w których sami jesteśmy niepewni decyzji, więc sprawdzamy, jak postępują inni. Informacja, że produkt ogląda właśnie kilkadziesiąt osób, albo komunikat o niedawnym zakupie może zwiększyć atrakcyjność oferty. Oczywiście tylko wtedy, gdy takie dane są prawdziwe, w przeciwnym razie mamy do czynienia z próbą stworzenia sztucznego poczucia popularności.

Twórcy równie chętnie korzystają też z efektu efekt zakotwiczenia i efekt przynęty. Pierwszy polega na tym, że porównując ceny, przywiązujemy dużą wagę do pierwszej przedstawionej wartości. Jeśli obok aktualnej ceny widzimy znacznie wyższą cenę wyjściową, oferta może wydawać się wyjątkowo atrakcyjna. Drugi mechanizm wykorzystuje celowo niekorzystny wariant pośredni, aby inna opcja wyglądała na bardziej opłacalną. Obecnie polscy sprzedawcy oraz platformy działające oficjalnie w naszym kraju muszą podawać ceny z ostatnich 30 dni, więc nawet przy promocjach wiemy, czy tuż przed obniżką ktoś sztucznie nie napompował ceny. Jednak ogółem te mechanizmy są wciąż powszechnie stosowane, zwłaszcza na zagranicznych stronach.

To, jak ogromny wpływ mają dark patterns na nasze decyzje, pokazali Jamie Luguri i Lior Jacob Strahilevitz w eksperymentach opublikowanych w 2021 roku. W przeprowadzonym przez nich badaniu uczestnikom przedstawiano możliwość rezygnacji z płatnej usługi ochrony przed kradzieżą tożsamości. W zależności od grupy mogli skorzystać z neutralnego interfejsu albo takiego, który wykorzystywał wyróżnione przyciski, komunikaty zawstydzające, dodatkowe pytania i utrudnienia.

Wyniki okazały się bardzo wymowne. Już łagodne dark patterns ponad dwukrotnie zwiększyły odsetek osób akceptujących niechcianą usługę w porównaniu z grupą kontrolną. Wariant agresywny podniósł ten odsetek niemal czterokrotnie. Najgorszy w tym wszystkim jest chyba fakt, że subtelniejsza forma manipulacji nie wywoływała zauważalnego niezadowolenia badanych, mimo że skutecznie wpływała na ich decyzje. To pokazuje, że najbardziej efektywna pułapka nie musi więc wyglądać jak pułapka.

Od sklepów internetowych po gry i sztuczną inteligencję

Wbrew pozorom dark patterns nie są wyłącznie problemem handlu elektronicznego, choć na pewno właśnie tu są najbardziej widoczne na pierwszy rzut oka. Jeśli jednak zagłębimy się w temat bardziej, to zobaczymy, że gry i media społecznościowe są nimi wypełnione znacznie bardziej. Nie odczuwamy tego tak mocno, bo nie cierpi nasz portfel, ale za czas spędzony w takich aplikacjach płacimy własną uwagą i czasem, a to w sieci bardzo cenna waluta.

W grach manipulacyjne wzorce mogą przyjmować formę mechanizmów czasowych, finansowych i społecznych. Żmudny grinding zachęca do wielokrotnego wykonywania tych samych czynności, a nagrody dostępne tylko po zalogowaniu o określonej porze sprawiają, że gracz czuje presję regularnego powracania. Wiecie, niby można odpuścić, ale… Mechanizmy pay-to-skip pozwalają zapłacić za ominięcie sztucznie wydłużonego etapu rozgrywki, a skrzynki losowe, czyli loot boxes, wykorzystują niepewność nagrody i mechanizmy znane z hazardu.

Dodatkowym problemem są waluty wirtualne, które potrafią robić człowiekowi prawdziwą wodę z mózgu. Zastąpienie rzeczywistych pieniędzy umownymi punktami lub kryształami potrafi skutecznie utrudniać ocenę, ile naprawdę kosztuje dany zakup. Gracz widzi bowiem atrakcyjną cenę wyrażoną w walucie gry, a niekoniecznie jej rzeczywisty odpowiednik w złotówkach.

Źródło: Pexels

W mediach społecznościowych z kolei manipulacja coraz częściej wiąże się z projektowaniem nastawionym na maksymalizowanie zaangażowania. Autoodtwarzanie kolejnych materiałów, nieskończone przewijanie, powiadomienia i nagrody za regularną aktywność sprawiają, że wchodząc na moment, by odczytać powiadomienie, potrafimy spędzać na platformie nawet kilka godzin. W takich przypadkach architektura wyboru nie kieruje nas już wyłącznie ku pojedynczej decyzji zakupowej, zamiast tego wpływa na to, jak korzystamy z danej usługi.

By jeszcze zwiększyć czas, jaki poświęcamy na social media, ich twórcy sięgają po zaawansowaną personalizację, która dostosowuje interfejs pod nas do takiego stopnia, że cały czas widzimy materiały idealnie wpasowujące się a nasz gust. Jasne, z jednej strony to nie problem, bo otaczamy się treściami, które nas interesują. Jednak ta bańka nie służy nam, a twórcom aplikacji, bo personalizacja połączona z innymi mechanizmami skutecznie zatrzymuje nas w pętli scrollowania.

Oczywiście, nie da się tutaj ominąć tematu sztucznej inteligencji, która idealnie sprawdza się jako narzędzie do uprzykrzania ludziom życia. Chatboty, konwersacyjni asystenci zakupowi i agenci AI mogą wpływać na decyzje nie tylko przez układ przycisków, ale również za pomocą języka, emocji i budowania relacji. Jeśli system symuluje zaufanie, wykorzystuje słabości emocjonalne albo podtrzymuje rozmowę w celu zwiększenia zaangażowania, manipulacja może przybrać znacznie bardziej osobisty charakter.

Co na to prawo?

Wcześniej wspomniałam, że przed wieloma mechanizmami mogą nas chronić urzędy regulacyjne. Przez długi czas przeciwdziałanie dark patterns opierało się w Unii Europejskiej na przepisach dotyczących ochrony konsumentów i danych osobowych. Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych zakazuje działań wprowadzających w błąd oraz agresywnych praktyk rynkowych, natomiast RODO wymaga przejrzystości, rzetelności i dobrowolnej zgody na przetwarzanie danych osobowych.

Potem pojawił się Akt o usługach cyfrowych (DSA), który jako pierwszy akt prawny Unii Europejskiej zakazał dark patterns z nazwy. Artykuł 25 zabrania platformom internetowym projektowania interfejsów w sposób wprowadzający w błąd, manipulujący lub istotnie ograniczający zdolność użytkowników do podejmowania swobodnych i świadomych decyzji. Za naruszenia mogą grozić kary sięgające 6 proc. globalnego rocznego obrotu przedsiębiorstwa. Niestety, przepis ma jednak określony zakres zastosowania i nie obejmuje automatycznie wszystkich samodzielnych sklepów internetowych.

Znaczenie ma również Akt o sztucznej inteligencji (AI Act), którego zakazy obejmują między innymi określone systemy AI wykorzystujące techniki manipulacyjne lub wprowadzające w błąd, a także słabości wynikające z wieku, niepełnosprawności czy sytuacji społeczno-ekonomicznej. Idealnie nie jest, bo nie oznacza to zakazu każdej formy perswazji, a jedynie przypadków, w których takie działanie prowadzi lub może prowadzić do poważnej szkody fizycznej, psychologicznej albo ekonomicznej.

W naszym kraju prężnie w temacie działa też Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ostatnich latach kwestionował praktyki związane z ukrywaniem informacji o zawarciu umowy, presją czasu, prezentowaniem cen i rabatów czy dodatkowymi opłatami. Wśród spraw dotyczących zwodniczych wzorców znalazły się postępowania wobec takich firm jak Amazon, Zalando, Temu, Wakacje.pl czy eBilet.pl, choć nie wszystkie decyzje są jeszcze prawomocne.

W ostatnich dniach Komisja Europejska podjęła kolejną próbę uporządkowania regulacji, a to za sprawą przedstawionego 11 listopada 2026 roku projektu Digital Fairness Act (DFA). Proponowane rozporządzenie ma między innymi wprowadzić ogólny zakaz manipulacyjnych interfejsów oraz czarną listę dziesięciu praktyk zakazanych w każdych okolicznościach. Projekt obejmuje również rozwiązania dotyczące subskrypcji, zakupów w aplikacjach, wirtualnych walut, skrzynek losowych, projektowania sprzyjającego kompulsywnemu korzystaniu z usług oraz zakupów dokonywanych przez agentów AI.

Jak na razie DFA jest tylko projektem, ale kiedy już przejdzie proces legislacyjny i zostanie uzgodniony przez Parlament Europejski oraz Radę Unii Europejskiej, ma szansę naprawdę zmienić to, jak wygląda internet. Ogólnie UE mocno pokazuje, że chce chronić użytkowników internetu i konsumentów, wymuszając na firmach odpowiedzialność za uczciwość cyfrowego środowiska.

Czy można projektować uczciwie? Można, ale trzeba chcieć

Żeby nie było tak negatywnie, na koniec przytoczę jeszcze coś z zupełnie przeciwnego podwórka, bo są również twórcy i firmy, które stosują koncepcje bright patterns i fair patterns, czyli po prostu przeciwieństwo dark patterns. Ich założeniem jest projektowanie interfejsów, które wspierają długofalowy dobrostan i rzeczywiste cele użytkownika, zamiast koncentrować się wyłącznie na krótkoterminowym wzroście konwersji. W wielu przypadkach stosowanie podobnych mechanizmów wymusza na big techach UE.

Chodzi tu m.in. o takie działania, jak symetryczne przyciski zgody i odmowy, przejrzyste przedstawianie cen, łatwą rezygnację z subskrypcji i możliwość ustawienia limitów czasu ekranowego. Czasami pomocne może być również tak zwane konstruktywne tarcie, czyli dodatkowy moment na zastanowienie się przed wykonaniem pochopnej lub potencjalnie szkodliwej czynności. Taki moment na zastanowienie bywa bardzo pomocny i pozwala uniknąć zakupu podejmowanego pod wpływem chwili.

A co możemy zrobić my, czyli użytkownicy? Nie napiszę tu niczego odkrywczego, bo tak naprawdę, najlepszym sposobem na unikanie łapania się na dark patterns jest zachowywanie ostrożności. Jeśli strona internetowa krzyczy o kończących się promocjach i rzekomych ostatnich sztukach, warto kilka razy odświeżyć witrynę albo wejść w nią z innej przeglądarki. Przed dokonaniem płatności warto dokładnie sprawdzić końcowe kwoty, a przy sięganiu po kolejną subskrypcję, przeczytać regulamin, zwłaszcza sekcję dotyczącą opłat i anulowania usługi.

Nie istnieje jednak prosty sposób, który całkowicie uchroni nas przed manipulacją. Smutna prawda jest taka, że nawet świadomość istnienia dark patterns nie sprawia, że przestajemy reagować na presję czasu, wyróżnione przyciski czy pozornie atrakcyjne oferty. Właśnie dlatego odpowiedzialność za uczciwe projektowanie nie może być przerzucana wyłącznie na odbiorców, zwłaszcza gdy w tym samym czasie ktoś z drugiej strony robi wszystko, by utrudnić nam świadome decyzje.

Spodobał Ci się ten artykuł?

Daj znać autorowi — kliknij wielokrotnie.

Chcesz czytać więcej treści jak „Pułapki ukryte w przyciskach. Tak sieć steruje naszymi wyborami"?Dodaj Focus.pl do preferowanych źródeł w Google
Udostępnij
FacebookX