powrót
Focus na życie w dobrym stylu
  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie

Focus na życie w dobrym stylu. Lifestyle'owy magazyn o zdrowiu, domu, podróżach, kulturze i relacjach - codziennie o tym, co realnie wpływa na jakość życia.

FacebookPlatforma XYoutubeInstagram

Nasze tematy

  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie
  • Parenting
  • Podróże
  • Kultura
  • Promocje
  • Styl życia
  • Pupile
  • Nauka

Redakcja

  • Polityka prywatności
  • Redakcja
  • Kontakt

© 2026 focus.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.

theprotocol.it
Nauka

Ten księżyc Jowisza zaskakuje. Skąd się tam wzięło tyle tlenu?

Kallisto to księżyc, który nie pojawia się w mediach zbyt często. Kiedy mowa o księżycach w Układzie Słonecznym, słyszymy głównie o księżycach Marsa (Fobosie i Deimosie), Ganimedesie (największym księżycu w Układzie Słonecznym), Tytanie (jedynym księżycu z gęstą atmosferą) oraz o Enceladusie i Europie, ze względu na ich podpowierzchniowe oceany, które mogą sprzyjać powstawaniu życia. Pozostałe kilkaset księżyców żyje na co dzień w medialnym cieniu tych obiektów.

R
Radek Kosarzycki
17.09.2023·3 minuty·
Ten księżyc Jowisza zaskakuje. Skąd się tam wzięło tyle tlenu?
Chcesz czytać więcej treści jak „Ten księżyc Jowisza zaskakuje. Skąd się tam wzięło tyle tlenu?"?Dodaj Focus.pl do preferowanych źródeł w Google

Kallisto jest jednak księżycem pod wieloma względami fascynującym. Przede wszystkim jest to trzeci (po Ganimedesie i Tytanie) pod względem wielkości księżyc w Układzie Słonecznym. Jest to obiekt zaledwie o 1 procent mniejszy od Merkurego. Krąży on wokół Jowisza w odległości niemal dwóch milionów kilometrów i zawsze jest do niego zwrócony tą samą stroną, tak samo jak Księżyc zwrócony jest tą samą stroną do Ziemi.

Warto zwrócić uwagę, że aktualne szacunki wskazują, że ów lodowo-skalisty księżyc najprawdopodobniej posiada w środku warstwę podpowierzchniowego oceanu. Problem w tym, że ów ocean przykryty jest grubą na 200 kilometrów warstwą lodu, więc na zawsze pozostanie poza naszym zasięgiem. Z drugiej strony, dzięki odległości od Jowisza, jest to jedyny księżyc galileuszowy, na którym potencjalnie, w odległej przyszłości może powstać baza załogowa. W odległości 2 milionów kilometrów od gazowego olbrzyma poziom promieniowania nie jest już dla ludzi niebezpieczny.

Czytaj także: Tu możemy odnaleźć życie w kosmosie. Księżyc Jowisza pokazał, co potrafi

W otoczeniu Jowisza znajduje się jednak więcej niż tylko cztery księżyce galileuszowe. Liczba naturalnych satelitów gazowego olbrzyma bezustannie rośnie, i niedługo przekroczy już magiczne sto. Być może dlatego o Kallisto przesadnie dużo się nie mówi. A to akurat zła decyzja. Naukowcy wskazują bowiem, że powierzchnia tego księżyca jest najstarszą powierzchnią w Układzie Słonecznym. Pokryta mniejszymi i większymi kraterami uderzeniowymi powierzchnia odbija jedynie 17 proc. padającego na nią światła.

Warto też zwrócić uwagę na fakt, że Kallisto posiada śladową atmosferę, w której od dawna astronomowie spodziewali się znaleźć choć trochę tlenu. Pierwszą informacją wskazującą na obecność tego pierwiastka na Kallisto była plazma odkryta w magnetosferze Jowisza przez przelatującą w pobliżu sondę Pioneer 10. Niemal natychmiast naukowcy postanowili sprawdzić, jaki wpływ taka plazma ma na Europę, Ganimedesa i Kallisto. W trakcie badania wykonano pomiary ilości cząsteczek wody wybijanych z pokrywających te księżyce skorup lodowych przez naładowane cząstki. Wnioski tych badań były takie, że wybijane cząsteczki wody pochodziły z procesów wzbudzania elektronicznego i jonizacji zachodzącej wewnątrz lodu, a nie ze zderzeń naładowanych jonów bezpośrednio z cząsteczkami wody. Dalsze badania wykazały także, że wiązania w cząsteczkach lodu wodnego mogą ulec zerwaniu wskutek energii dostarczanej przez naładowane cząstki, powodując powstawanie cząsteczek H2 oraz O2.

Powyższe wnioski przekonały astronomów, że na powierzchni Kallisto będzie można z czasem znaleźć niewielkie ilości tlenu. Problem w tym, że tego tlenu na powierzchni Kallisto jest znacznie więcej, dwa-trzy rzędy wielkości więcej niż można wytłumaczyć tym procesem.

Czytaj także: Lecimy do lodowych księżyców Jowisza. Co nam powie sonda JUICE?

Naukowcy wskazują, że nawet gdyby księżyc pokryty był w 100 proc. lodem wodnym (a nie 10 proc. jak się obecnie przyjmuje), to wciąż nie byłby w stanie w tym procesie wyprodukować całego obserwowanego tam tlenu. Wszystkie inne znane obecnie procesy mogące odpowiadać za powstawanie tlenu na Kallisto także nie są w stanie wyjaśnić jego obserwowanej obfitości. Naukowcy aktualnie analizują możliwość dokładnego zbadania księżyca przez sondę JUICE, która w okolicach 2030 roku znajdzie się w układzie Jowisza. Być może zebrane przez nią dane rzucą światło na ten tajemniczy tlen.

Tematy:kallisto

Spodobał Ci się ten artykuł?

Daj znać autorowi — kliknij wielokrotnie.

Chcesz czytać więcej treści jak „Ten księżyc Jowisza zaskakuje. Skąd się tam wzięło tyle tlenu?"?Dodaj Focus.pl do preferowanych źródeł w Google
Udostępnij
FacebookX