Przed wynalezieniem druku tak właściwie nieliczni mogli sobie pozwolić na książkę. Te były warte fortunę i mając niewielką biblioteczkę można było zakupić za nią pół wioski. Jednak po tym okresie druk stał się zdecydowanie bardziej powszechny dzięki czemu niemal każdy mógł sobie pozwolić na zakup książki czy w późniejszym czasie również gazet, czasopism itd. Kto w takim razie jest ojcem druku? Jakie konsekwencje przyniósł powszechny dostęp do drukowanych książek?

 

Kto i kiedy wynalazł druk?

Wynalezienie druku trudno jednoznacznie przypisać do jednej osoby. Nawet ciężko jest określić kto jako pierwszy zaczął używać ruchomej czcionki na większą skalę. W zależności od źródeł przyjmuje się trzy wersje – Chińczycy, Holendrzy lub Jan Gutenberg. Według danych najwcześniej podobną technologię stosowali Chińczycy, ale aby zrozumieć proces powstawania druku należy wrócić do nieco wcześniejszych czasów.

Zanim powstał druk pierwszym etapem było wynalezienie papieru. Tutaj bezkonkurencyjni byli Chińczycy, którzy papier wykorzystywali już w 105 roku naszej ery. Dzięki niemu w ogóle była możliwość masowego kopiowania tekstu, tak by był dostępny za niewielkie pieniądze dla każdego. Kilkaset lat później czyli w VII wieku Chińczycy stworzyli system prostego odbijania tekstu poprzez wykonanie drzeworytów. Całość działała na bardzo prostej zasadzie, wyrycia całej strony tekstu, a później jej powielania – odbijania na papierze. Podobne rozwiązania były już wcześniej stosowane, jednak na mniejszą skalę. Jeszcze w starożytnym Egipcie czy Sumerze wykorzystywano stemple, jednak nie były to standardowe odbicia na kartce papieru, a wzory na tkaninach, więc ciężko nazwać to typowym drukiem. Najstarszym zachowanym do tej pory drukowanym tekstem na świecie jest buddyjski zwój z zaklęciami datowany na VIII wiek naszej ery. Tekst ten odkryto w 1966 roku w Gyeongju w jednej z świątyń Bulguksa. Miało to dokładnie miejsce w Korei.

Raptem kilkadziesiąt lat później drukowano już na masową skalę. Według danych historycznych jeden ze zwojów buddyjskich został przygotowany w milionie egzemplarzy. Robi to ogromne wrażenie, zakładając, że mamy rok 764 gdzie dopiero za niespełna 800 lat Gutenberg wymyśli ruchomą czcionkę. Już wtedy na masową skalę ówcześni mieszkańcy Chin, Japonii czy Korei drukowali teksty. Pierwsza w pełni wydrukowana książka to Sutra Diamentowa. Została ona przygotowana już w 868 roku. Książka ta, a właściwie zwój to tłumaczenie chińskie z sanskryckiego tekstu. Ma dokładnie siedemnaście stóp długości oraz dziesięć cali szerokości. Odkryto go w 1907 roku i dokonał tego niejaki Aurel Stein. Można go znaleźć w British Museum.