Projektowanie kompletów szachowych ma długa i bogatą historię, w której rzemiosło tradycyjne od wieków przeplata się z poszukiwaniem nowatorskich form wyrazu. Choć standard Stauntona, opracowany na przełomie XIX i XX wieku, do dziś pozostaje powszechnie uznawanym kanonem na całym świecie, niemal każde pokolenie twórców próbuje zmierzyć się z tą klasyczną formą i zaprezentować własną interpretację.
Taki zestaw szachów to zapragnie każdy, kto nawet jeszcze nie zna zasad
W latach dwudziestych XX wieku modernistyczne podejście zaprezentowali chociażby artyści związani z ruchem Bauhaus, sprowadzając figury do surowych, geometrycznych brył, których kształty nawiązywały do sposobu, w jaki poruszają się po planszy. Współcześnie ta tradycja redefiniowania szachownicy zyskuje zupełnie nowy wymiar dzięki twórczości młodych projektantów wywodzących się ze świata sztuki cyfrowej i nowoczesnego wzornictwa.
Najnowszym przykładem takiego świeżego spojrzenia jest projekt o nazwie CHEKT, stworzony przez dwudziestoczteroletnią brytyjską artystkę 3D, Jess Wiseman. Projektantka ta zdobyła doświadczenie w obszarze animacji trójwymiarowej, efektów wizualnych dla czołowych artystów muzycznych, a także w projektowaniu marek modowych i lifestyle’owych pod szyldem własnej inicjatywy Figuregot. To interdyscyplinarne tło wizualne wyraźnie rzutuje na sposób, w jaki powstał zestaw CHEKT, tworząc przedmiot będący zawieszony na pograniczu klasycznej gry planszowej a swoistego obiektu dekoracyjnego.
Figury szachowe wchodzące w skład zestawu zostały zaprojektowane od podstaw, odrzucając dosłowne naśladowanie wiktoriańskich ornamentów na rzecz czystych, geometrycznych form. Wykonane z precyzyjnie obrabianego materiału w odcieniu głębokiej, matowej czerni z ciepłymi podtonami, które się ujawniają w zależności od kąta padania światła.
Mimo znacznego stopnia abstrakcji, poszczególne elementy zachowują swoją tradycyjną tożsamość archetypiczną. Królowa nadal emanuje dostojnością, siłą i wynikającą z nich dominacją na planszy, skoczek w dość nowoczesny sposób ilustruje coś na wzór mechanicznego konia, zaś pionki reprezentują siłę przełamująca fale wściekłego ataku przeciwnika. Trudno tutaj bowiem nie zauważyć bezpośredniego odniesienia do falochronów spoczywających wytrwale na plażach targanych wodami morza. Szczególną rolę w całej konstrukcji odgrywa świadome wykorzystanie przestrzeni negatywnej, dzięki której każda figura stanowi autonomiczną, rzeźbiarską formę wartą uwagi.
Po rozstawieniu figur na planszy ujawnia się przemyślana logika całej kompozycji. Rytmiczne powtórzenia ostrych krawędzi oraz wyrazistych płaszczyzn sprawiają, że ułożenie szachowe przypomina przestrzenną instalację artystyczną. Projektantce tych szachów udało się osiągnąć trudny balans między chłodnym, geometrycznym minimalizmem a wyczuwalną pod palcami fakturą, która zachęca do fizycznego kontaktu z przedmiotem. Figury tego konceptu nie mają sprawiać wrażenia niedostępnych eksponatów, tylko mają być używane i dostarczać satysfakcjonujące wrażenia w dotyku.
Oprócz przemyślanej warstwy wizualnej zestaw CHEKT wyróżnia się nowatorskimi rozwiązaniami inżynieryjnymi. Jednym z najbardziej interesujących elementów konstrukcyjnych jest wewnętrzny system blokujący, wbudowany bezpośrednio w poszczególne figury. Precyzyjny mechanizm pozwala na stabilne układanie figur i pionków jeden na drugim i kompaktowe przechowywanie bez ryzyka uszkodzenia zewnętrznej formy. Dodatkowo w podstawach umieszczono magnesy, które utrzymują figury na miejscu podczas rozgrywki. Dzięki temu zestaw rozwiązuje dawny dylemat projektowy, łącząc kolekcjonerską estetykę z mobilnością i trwałością.
Czytaj też: Może problemem nie były szachy. Tylko to, że zamknęliśmy je w aplikacjach? Ten robot to rozumie
Dbałości o detale nie mogło zabraknąć w projektowaniu opakowania, które zazwyczaj bywa traktowane jako element wtórny. W tym przypadku opakowanie stanowi pełnoprawną część języka stylistycznego. Główne pudełko w stonowanym, szarym odcieniu ozdobiono ilustrowaną siatką współrzędnych oraz złotymi, liniowymi rysunkami figur. Wewnątrz umieszczono ciemną piankową wkładkę z dopasowanymi wycięciami na figury oraz dodatkowe, kolorowe znaczniki w odcieniach czerwieni, pomarańczu i niebieskiego. Całość uzupełnia osobne, musztardowo-żółte pudełko do przechowywania, ozdobione tłoczonym liternictwem i graficzną ikonografią, co budzi skojarzenia z limitowanymi edycjami odzieży ulicznej. Tak zaprojektowane pudełko postawione na biurku lub regale staje się spójną ozdobą przestrzeni domowej.
Różnorodność widoczna jest także w graficznych oprawach samych szachownic, dostarczanych w opakowaniach z kartonu. Poszczególne warianty wykorzystują motywy pełnej abstrakcji geometrycznej, pop-artowe sylwetki figur w intensywnej czerwieni oraz wiele innych form zabawy z tradycją.
Mimo tej zmienności cała seria zachowuje ścisłą spójność wizualną. Pokazując przede wszystkim, że co zmysł człowieka, to zmysł człowieka. Projektantka widząc mdły charakter zalewającego internet AI, stara się łączyć różne sztuki wizualne w dzieła pełne charakteru, lecz najważniejsze, że intencjonalne, przemyślane od deski do deski lub od królowej do królowej.
Zestaw ma być niebawem dostępny do kupienia.
Źródło: yankodesign, instagram