Gdzie i kiedy powstała Biblioteka Aleksandryjska?

Biblioteka w Aleksandrii była największą biblioteką epoki hellenistycznej. Powstała w II wieku p.n.e. z inicjatywy Ptolemeusza I Sotera - założyciela dynastii Ptolemeuszy, władcy Egiptu w latach 323 - 283 p.n.e. To właśnie ten władca podjął decyzję o wybudowaniu w Aleksandrii instytutu naukowego (Muzeum Aleksandryjskie), składającego się m.in. z obserwatorium astronomicznego, ogrodu botanicznego i zoologicznego, a także biblioteki.

Aleksandria była jednym z najważniejszych ośrodków starożytności. Miasto miał założyć sam Aleksander Macedoński w 332 roku p.n.e., choć prawdopodobnie ten słynny zdobywca tylko rozbudował już istniejący wcześniej ośrodek. Niebawem Aleksandria zyskała znaczącą pozycję w świecie. W czasie panowania dynastii Ptolemeuszów była stolicą Egiptu, a w okresie Cesarstwa Rzymskiego - siedzibą władz prowincji.

Z Aleksandrią związane są m.in. dzieje nauki i religii (judaizm). W mieście tym powstała Septuaginta, czyli słynne tłumaczenie Starego Testamentu na j. grecki, dokonane przez Żydów aleksandryjskich w III/II wieku p.n.e. Z Muzeum Aleksandryjskim związane były m.in. tak znakomite postaci jak Ptolemeusz (astronom, znany m.in. z teorii geocentrycznej) i Galen (medyk i anatom, obok Hipokratesa jeden z najważniejszych lekarzy starożytności). 

Biblioteka Aleksandryjska powstała więc w szczególnym okresie rozwoju starożytnej nauki i przez długi czas gromadziła cenne zbiory z różnych obszarów wiedzy. Przyjmuje się, że biblioteka działała przy Muzeum Aleksandryjskim do IV wieku n.e.

W istocie biblioteka była podzielona na dwie części. Na terenie pałacu królewskiego, dostępnego oczywiście tylko dla nielicznych, mieścił się główny zbiór. Korzystać z niego mogli przede wszystkim uczeni. Kilka dekad p.n.e. zbiór został zniszczony przez wojska Juliusza Cezara podczas działań wojennych.

Druga część biblioteki była dostępna publicznie i znajdowała się w tak zwanym Serapejonie, czyli w świątyni Serapisa. Na ternie tej biblioteki - dziś moglibyśmy powiedzieć o niej jako o "filii" biblioteki głównej - znajdowały się dzieła ogólnodostępne i zwoje służące celom edukacyjnym. Korzystali z nich mieszkańcy miasta.