Hormony płciowe wpływają na rozwój mózgu

Hormony płciowe odgrywają ważną rolę w kształtowaniu zachowania ludzi – zaczynają działać wcześniej niż mogłoby się wydawać. Jeszcze przed okresem dojrzewania wpływają na rozwijający się mózg, tworząc połączenia nerwowe, które zostają na całe życie.
Ważne odkrycie dotyczące mózgu
Ważne odkrycie dotyczące mózgu

Estrogeny to grupa hormonów płciowych, do których zaliczamy: estron (E1), stradiol (E2) i estriol (E3), a także estetrol (E4) wytwarzany podczas ciąży. Estrogeny największą rolę odgrywają w organizmie kobiety, ale występują również u mężczyzn, spełniając przy tym kluczowe role. Ich niedobór w jądrach może być przyczyną bezpłodności.

W mózgu są setki genów, które znajdują się pod kontrolą estrogenów. Naukowcy z Cold Spring Harbor Laboratory odkryli, że wahania ich poziomu powodują zmiany w nastroju, równowadze energetycznej i zachowaniu przez całe życie – nie tylko u kobiet. Efekty pojawiają się, gdy receptory estrogenowe włączają lub wyłączają odpowiednie geny.

Zespół adiunkt Jessiki Tollkuhn dokładnie prześledził miejsca, w których receptory estrogenowe przyłączają się do DNA w komórkach nerwowych myszy. Naukowcy zbadali zarówno samce, jak i samice, porównując mózgi dorosłych osobników z narządami młodych zwierząt. Praca opublikowana w Nature wskazuje na fizyczne różnice powodowane przez receptory hormonalne w mózgu w trakcie rozwoju.

Jessica Tollkuhn wyjaśniła:

Istnieje krytyczny okres, w którym mózg się rozwija i przekształca, w którym musi otrzymać dane wejściowe, aby dokonać trwałych zmian w unerwieniu mózgu. Jest to przejściowy przypływ, ale wydaje się mieć bardzo długotrwały wpływ na rozwój mózgu.

Estrogen występuje w mózgach zarówno samców, jak i samic. U samców myszy estrogeny powstałe w wyniku gwałtownego wzrostu testosteronu, który jest uwalniany wkrótce po urodzeniu, kształtują rozwijające się obwody nerwowe. W związku z tym niektóre regiony mózgu są większe i zawierają więcej komórek u samców niż u samic – różnica ta wpływa na szereg zachowań w wieku dorosłym, w tym na kojarzenie, rodzicielstwo i agresję.

Naukowcy odkryli, że receptory estrogenowe koncentrują się na regionie mózgu zwanym jądrem łożyskowym prążka krańcowego (BNST), który u samców gryzoni jest o 75% większe niż u samic. Podobne różnice obserwujemy w mózgach ludzi. Zespół dr Tollkuhn znalazł wiele genów, które są pod kontrolą estrogenów, w tym takie zaangażowane w rozwój mózgu i sygnalizację neuronalną. Choć same estrogeny pozostają w mózgu tylko przez kilka godzin, geny przez nie kontrolowane są aktywne wiele tygodni, a nawet miesięcy.