Jedzenie przetworzone cieszy się złą opinią, ale nie do końca zasłużenie. Zdaniem ewolucjonistów to dzięki niemu staliśmy się ludźmi. Nasi odlegli przodkowie żywili się surowymi roślinami i mięsem – tak jak np. współczesne szympansy. Takie pokarmy są trudne do strawienia, wymagają wielogodzinnego żucia, a mimo to dostarczają niezbyt dużo energii i składników odżywczych. Jednak na sawannach często dochodziło do pożarów. W ten sposób mieszkające tam wczesne hominidy odkryły, że przypalone jedzenie jest bardziej miękkie (a więc nie trzeba go długo żuć), smaczniejsze i bardziej sycące. Dotyczy to zarówno pokarmów bogatych w skrobię, takich jak bulwy, jak i wyjątkowo cennego dla organizmu mięsa.

– Skoro trawienie było łatwiejsze, układ pokarmowy mógł się skurczyć. Energia wcześniej potrzebna na jego funkcjonowanie „zasiliła” inny narząd – mózg. Zmniejszyły się też zęby i szczęki naszych przodków, dzięki czemu ich twarze zaczęły stawać się bardziej ludzkie, takie jak mamy dziś – wyjaśnia prof. Richard
Wrangham z Uniwersytetu Harvarda. Jego zdaniem to opanowanie sztuki kulinarnej przed milionami lat zmieniło podobne do małpy dwunożne stworzenie w człowieka. Od tamtej pory nasza cywilizacja napędzana była metodami przetwarzania żywności. Dzięki jej suszeniu, pieczeniu, mrożeniu itd. możliwe stały się dalekie podróże (co wpłynęło na handel i odkrycia geograficzne), a także trwające wiele miesięcy kampanie wojskowe.

REKOMENDACJE EKSPERTA: JEDZ Z GŁOWĄ

Nie musisz wprowadzać rewolucji w jadłospisie, by jeść zdrowiej. Wystarczy częściej wybierać naturalne, jak najmniej przetworzone produkty i starać się unikać tych, które – zwłaszcza w nadmiarze – szkodzą. Oto propozycje przygotowane przez dr Annę Makowską, autorkę książki „Smart shopping. Poradnik świadomego konsumenta”.

JEDZ JAK NAJCZĘŚCIEJ:

PŁATKI I KASZE OWSIANE – Owies ma mnóstwo zalet, ale nie nabieraj się na płatki obniżające cholesterol, pełne ziarno, milion witamin i Bóg wie co jeszcze. Zamiast tego kup proste płatki owsiane. Kilka ich łyżek zawiera m.in. porządną dawkę betaglukanu, który pomaga obniżyć poziom cholesterolu. Uwaga, wciąż warto spojrzeć na etykietę! Proste płatki owsiane zawierają około 1,5 – 2 g cukru na 100 g produktu. Gotowe owsianki z dodatkami – nawet o 20 g cukru więcej. Domową owsiankę też można łatwo zepsuć, dodając do niej np. dżemu ze sklepu (najczęściej bogatego w dosypany cukier).
 

CZOSNEK – Cenny m.in. ze względu na zawartość fitoncydów – naturalnych środków hamujących rozwój mikrobów. Najbardziej wartościowy jest surowy czosnek, ale sprawdza się też jako dodatek do potraw gotowanych (można dodać go pod koniec, by zachował najwięcej wartości odżywczych). Unikaj natomiast gotowców typu bagietka z czosnkiem – owszem, zawierają czosnek, ale często też wiele niepotrzebnych dodatków spożywczych i szkodliwy tłuszcz częściowo utwardzony.