Czy twardszy materac zawsze oznacza większą wygodę?
Twardość materaca określa opór, jaki jego powierzchnia stawia pod ciężarem ciała. Producenci najczęściej opisują ją symbolami H1, H2, H3 i H4. Oznaczenia te nie tworzą jednak jednolitej skali wspólnej dla wszystkich marek – dwa modele oznaczone jako H3 mogą różnić się odczuwalną twardością. Dlatego symbol należy traktować jako wstępną wskazówkę i sprawdzić, co oznacza w ofercie konkretnego producenta.
Sama twardość nie przesądza też o wygodzie. Znaczenie ma również to, jak materac ugina się pod barkami, biodrami i tułowiem. Miękka warstwa wierzchnia może być połączona z twardszym rdzeniem, dlatego naciśnięcie powierzchni dłonią nie wystarczy do oceny całej konstrukcji. Więcej powie położenie się na materacu w pozycji, w której zwykle śpisz, i sprawdzenie, czy możesz wygodnie leżeć oraz swobodnie się obrócić.
Czy najtwardszy materac jest najlepszy?
Większa twardość nie gwarantuje lepszego snu ani mniejszych dolegliwości pleców. W przeglądzie systematycznym opublikowanym w 2021 r. w „Journal of Orthopaedics and Traumatology”, obejmującym 39 prac, autorzy wskazali na korzyści związane z materacami średnio twardymi w zakresie komfortu, jakości snu i ułożenia kręgosłupa [1].
W praktyce oznacza to, że warto porównać różne twardości, zamiast z góry wybierać najtwardszy dostępny model. Materac średnio twardy jest rozsądnym punktem wyjścia do takich prób, ale nie uniwersalnym wyborem dla każdego.
Dlaczego ten sam materac jednej osobie wydaje się miękki, a innej twardy?
Materac ugina się pod ciężarem ciała, dlatego osoby o różnej masie mogą inaczej odczuwać jego twardość. Lżejsza osoba zwykle zagłębia się w nim mniej, a cięższa – bardziej. Znaczenie ma także budowa ciała i pozycja podczas snu. Gdy leżysz na boku, ciężar skupia się na mniejszej powierzchni, zwłaszcza w okolicy barku i biodra. Na plecach rozkłada się inaczej. Z tego powodu zalecenia producenta dotyczące wagi użytkownika warto traktować jako pomoc w wyborze, a nie gwarancję wygody.
Podczas próby połóż się tak, jak zwykle śpisz. Zwróć uwagę, czy nie czujesz dokuczliwego ucisku pod barkiem lub biodrem i czy tułów nie zapada się na tyle, że trudno Ci się obrócić. Sprawdź też kilka innych pozycji. Materac powinien być wygodny zarówno wtedy, gdy leżysz spokojnie, jak i podczas zmiany ułożenia ciała.
Jak sprawdzić materac przed zakupem?
W sklepie połóż się na materacu w pozycji, w której zwykle zasypiasz. Skorzystaj z poduszki podobnej do tej używanej w domu i daj sobie chwilę na ocenę wygody. Następnie zmień ułożenie ciała, obróć się na drugi bok i sprawdź, czy łatwo Ci wstać. Powtórz te czynności na kilku materacach – dzięki temu lepiej porównasz odczucia niż po samym naciśnięciu powierzchni dłonią.
Podczas próby zwróć uwagę również na ilość miejsca. Dla jednej osoby, która lubi mieć więcej przestrzeni podczas snu, wygodnym wyborem może być materac 120×200. Dla dwóch osób warto rozważyć większą szerokość, np. 140, 160 lub 180 cm, aby każda mogła swobodnie zmieniać pozycję. Długość dobierz do wzrostu, zostawiając zapas miejsca nad głową i przy stopach. Jeśli masz już łóżko, zmierz wnętrze jego ramy i sprawdź, jaki rozmiar materaca przewidział producent.
Przed zakupem upewnij się też, że wybrany materac pasuje do stelaża, i sprawdź jego dopuszczalne obciążenie. Zapytaj o możliwość przetestowania go w domu oraz warunki wymiany lub zwrotu, zwłaszcza po rozpakowaniu i użyciu. Pozwoli Ci to ocenić, jakie masz możliwości, jeśli po kilku nocach materac okaże się niewygodny.
Na sen wpływa więcej niż wyposażenie łóżka
Niewygodny materac może utrudniać wypoczynek, ale problemy ze snem mają też inne przyczyny. NHS wymienia m.in. stres, hałas, nieodpowiednią temperaturę w sypialni i kofeinę. Warto więc przyjrzeć się również godzinom wstawania, wieczornym nawykom oraz warunkom w pokoju [2].
Jeśli trudności ze snem utrzymują się miesiącami albo utrudniają codzienne funkcjonowanie, porozmawiaj z lekarzem. Zakup materaca nie zastępuje rozpoznania przyczyny dolegliwości. Przy wyborze kieruj się konkretnym komfortem leżenia, dopasowaniem do łóżka i własnymi potrzebami – sama etykieta twardości nie daje pełnej odpowiedzi.
Pytania o twardość materaca
Lepiej wybrać jeden duży materac czy dwa osobne?
Jeden duży materac zapewnia wspólną powierzchnię do spania bez szczeliny pośrodku. Dwa osobne pozwalają każdej osobie wybrać inną twardość, co przydaje się przy różnych preferencjach. Jeśli zdecydujecie się na dwa materace, sprawdźcie, czy pasują do ramy łóżka i mają taką samą wysokość.
Czy każdy materac trzeba regularnie odwracać?
Sposób obracania zależy od konstrukcji materaca. Niektóre modele można przekładać na drugą stronę, inne obracać jedynie tak, by zamienić miejscami część pod głową i stopami. Sprawdź zalecenia producenta – materac jednostronny nie jest przeznaczony do spania na spodniej powierzchni.
Źródła
[1] Caggiari G. i wsp., What type of mattress should be chosen to avoid back pain and improve sleep quality? Review of the literature. J Orthop Traumatol. 2021;22:51. DOI: 10.1186/s10195-021-00616-5.
[2] NHS, Insomnia.
