Jaskinia grobowa pochodzi z czasów Ramzesa II, faraona związanego z biblijnym wyjściem Izraelitów z Egiptu. Natrafiono na nią przypadkiem, kiedy koparka naruszyła sklepienie jaskini w Parku Narodowym Palmahim Beach podczas prac zleconych przez Zarząd Ochrony Przyrody i Parków Narodowych Izraela.
Dror Sitron, inspektor z Izraelskiego Urzędu Starożytności był pierwszym, który trafił na jaskinię. Kiedy historycy zeszli do jaskini, ich oczom ukazała się przestrzeń dosłownie “zamrożona w czasie”. Jaskinia o kształcie kwadratu z centralnym filarem podtrzymującym wypełniona była nienaruszonymi artefaktami z ceramiki i brązu. Leżały one dokładnie tak, jak ułożono je podczas ceremonii pogrzebowej ok. 3300 lat temu. Wszystkie naczynia były darami, które miały towarzyszyć zmarłym w życiu pozagrobowym.
Dr Eli Yannai z Izraelskiego Urzędu Starożytności mówi:
Takie odkrycie trafia się raz w życiu. Niezwykle rzadko można natknąć się na plan filmowy “Indiany Jonesa” – podłogę jaskini ułożoną z naczyń nietkniętych przez 3300 lat, od późnej epoki brązu, mniej więcej od czasów faraona Ramzesa II. Fakt, że jaskinia została zapieczętowana, a nie splądrowana w późniejszych okresach, pozwoli nam zastosować nowoczesne metody naukowe dostępne dzisiaj, aby uzyskać wiele informacji z artefaktów i z pozostałości zachowanych na naczyniach, np. szczątków organicznych, które nie są widoczne gołym okiem. Jaskinia może dostarczyć pełnego obrazu obyczajów pogrzebowych późnej epoki brązu. W jaskini przeważają dziesiątki naczyń ceramicznych o różnych formach i rozmiarach, w tym głębokie i płytkie misy, niektóre malowane na czerwono, kielichy ze stopą, garnki do gotowania, dzbany do przechowywania i lampy oświetleniowe.
Niektóre z naczyń zostały wyprodukowane wzdłuż wybrzeża Syrii i Libanu. W jaskini znaleziono także groty strzał lub włóczni z brązu – na podstawie sposobu, w jaki leżały, naukowcy wnioskują, że znajdowały się w kołczanie wykonanym z nieistniejącego już materiału organicznego. Znaleziska w jaskini datowane są na XIII wiek p.n.e.
Dr Eli Yannai dodaje:
W tym okresie, w czasie długiego panowania faraona Ramzesa II z dziewiętnastej dynastii egipskiej, Imperium Egipskie kontrolowało Kanaan, a egipska administracja zapewniała bezpieczne warunki dla rozległego handlu międzynarodowego. Te procesy gospodarcze i społeczne znajdują odzwierciedlenie w jaskini grobowej, która zawiera naczynia garncarskie importowane z Cypru i z Ugarit na północnym wybrzeżu Syrii, a także z pobliskich miast nadmorskich, w tym Jafy, Aszdod, Aszkelon, Gaza i Tel Ajjul, wyraźnie pokazując, że ludność Palmahim odgrywała integralną rolę w ożywionej działalności handlowej, która miała miejsce wzdłuż wybrzeża.
Jaskinia w niemal nienaruszonym stanie dotrwała do naszych czasów. Eksperci twierdzą, że co najmniej jeden szabrownik ukradł kilka naczyń.