Językoznawstwo do zmiany. Naukowcy dostrzegli to po 60 latach

Przez ponad sześć dekad językoznawcy korzystali z modelu zaproponowanego w połowie XX wieku przez Charliego Hocketta. Opisana przez niego lista cech, takich jak arbitralność (czyli brak bezpośredniego związku między formą a znaczeniem), dwupoziomowość czy zdolność do mówienia o rzeczach nieistniejących tu i teraz, była traktowana niemal jak definicja języka. Jednak najnowsze badania interdyscyplinarnego zespołu językoznawców i naukowców kognitywistycznych sugerują, że ten model jest dziś zbyt ograniczony, aby uchwycić pełną naturę języka. W świetle najnowszych odkryć naukowych coraz bardziej oczywiste jest, iż język nie jest jedynie zbiorem stałych cech.
...

Językoznawcy na tropie wielkiej zmiany

Naukowcy podkreślają, że to, co dawniej uważało się za unikalne dla ludzkiego języka, w wielu wypadkach nie jest już takie unikalne. Dlaczego? Swoje zdanie argumentują na kilka różnych sposobów, między innymi tym, że znaczące systemy komunikacji istnieją poza mową słowną, czego przykładem są pełnoprawne języki migowe, a nawet systemy dotykowe używane przez osoby głuchoniewidome, które mają swoją wewnętrzną gramatykę i strukturę.

Czytaj też: Enigmatyczne znaki sprzed 40 000 lat. Naukowcy wskazali ich przeznaczenie

Co więcej, Niektóre gatunki zwierząt wykazują elementy językopodobnej komunikacji, na przykład delfiny mają własne sygnały identyfikacyjne, ptaki śpiewają z porządkiem, który przypomina składnię, a naczelne używają gestów w zależny od kontekstu sposób, co wcześniej przypisywano tylko ludziom. Poza tym, sztuczna inteligencja i modele językowe jak te stojące za ChatGPT skłaniają językoznawców do pytań o to, gdzie przebiega granica między biologicznym a nieludzkim językiem i czy w ogóle da się to określić w jednoznaczny sposób. W ostatecznym rozrachunku język jest dziś traktowany bardziej jako system multimodalny, a więc obejmujący mowę, gesty, mimikę, wykorzystanie symboli i nowoczesnych środków komunikacji, takich jak emoji.

Język ewoluuje i nie powinniśmy o tym zapominać

Według autorów najnowszego artykułu, opublikowanego na łamach Trends in Cognitive Sciences, język to nie sztywna lista właściwości, lecz coś, co ewoluuje wraz z ludźmi i ich społecznościami. Przesądza o tym między innymi multimodalność i znaczenie kontekstowe, kontekst społeczny i funkcjonalny oraz ewolucja języka w czasie. Naukowcy nie mają wątpliwości: język nie stoi w miejscu, lecz zmienia się wraz z nami, naszymi narzędziami, technologiami i sposobami życia.

Czytaj też: Zwykły światłowód, niezwykły efekt. Berlin wykonał kwantowy test przyszłości

W świetle najnowszych doniesień możemy mówić o poważnych konsekwencjach, ponieważ nie chodzi jedynie o świat nauki, lecz również szereg innych odniesień. Jak twierdzą sami zainteresowani, ich dokonania wzmacniają uznanie języków migowych i innych form komunikacji jako pełnoprawnych systemów językowych oraz ułatwia nowe podejścia dydaktyczne w nauczaniu lingwistyki, komunikacji i rozwoju językowego.

Źródło: Trends in Cognitive Sciences