Dla wielu piłka nożna to znacznie więcej niż tylko 22 ludzi biegających za piłką. To tożsamość, rytuał, a przede wszystkim potężny ładunek emocjonalny skondensowany w 90 minutach, jeżeli się uda wygranej, gry. Okazuje się jednak, że to, co dzieje się na boisku, odciska brutalne piętno na ciele widza. Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu w Bielefeld w Niemczech dowodzą, że podczas kluczowych meczy organizm kibica wchodzi w stan głębokiego kryzysu fizjologicznego, porównywalnego z walką o przetrwanie.
Serce na trybunach bije w rytm rzutów karnych
Niemieccy badacze przez trzy miesiące monitorowali 229 kibiców klubu Arminia Bielefeld. Uczestnicy badania nosili smartwatche, które rejestrowały ich tętno. Pozwoliło to na precyzyjne porównanie danych z normalnych dni z pomiarami wykonanymi podczas finału Pucharu Niemiec w 2025 roku (pomiędzy VfB Stuttgart z pierwszej Bundesligi przeciwko właśnie Bielefeld z dwóch lig niżej).
Wyniki można ze spokojem nazwać alarmującymi. W dniu meczu finałowego fizjologiczny stres kibiców wzrósł średnio aż o 41 procent w porównaniu do standardowego dnia. Średnie tętno fanów podskoczyło z poziomu 70,9 do 78,7 uderzeń na minutę. Co ciekawe, reakcja organizmu zaczynała się na długo przed pierwszym gwizdkiem sędziego, gdyż poziom stresu systematycznie piął się w górę już od godzin porannych, osiągając apogeum tuż przed rozpoczęciem spotkania i utrzymywał się na podwyższonym poziomie nawet po zakończeniu gry.
Okazało się również, że miejsce, w którym oglądamy mecz, diametralnie zmienia reakcję naszego ciała. Kibice zgromadzeni na stadionie odnotowali średnie tętno na poziomie 94,2 uderzeń na minutę, podczas gdy widzowie przed telewizorami “jedynie” 79,4 uderzeń. Po zdobyciu pierwszego gola przez ich drużynę, tętno fanów na trybunach wystrzeliło do średnio 108 uderzeń. Chociaż ktoś mógłby tutaj również wtrącić, że warto wziąć pod uwagę, że sytuacja była nieprawdopodobna, drużyna Bielefeld dostawała w momencie pierwszej bramki 4:0 i nie pokazywali chęci oddania meczu.
Oczywiście jednym z istotnych czynników jest i czarny charakter wydarzeń sportowych
Oliwy do ognia dolewa nawyk, bez którego wielu nie wyobraża sobie meczu, czyli niestety alkohol. Z analizy naukowców z Bielefeld wynika, że uczestnicy spożywający napoje procentowe podczas meczu mieli tętno o około 5 procent wyższe niż abstynenci, a po zdobyciu gola różnica ta wzrastała do niemal 12 procent, czyli bardziej niż dwukrotnie.
Choć autorzy badania bezpośrednio nie oceniali ryzyka medycznego, to naturalnie wskazali, że alkohol spożywany w stanie skrajnego pobudzenia emocjonalnego drastycznie zwiększa obciążenie układu sercowo-naczyniowego, ale też nie musieli nawet tego specjalnie zaznaczać. Przecież nie jest niczym nowym, że się pewne połączenia odradza, a już szczególnie często się mówi o szkodliwości mieszania tłustych, słonych przekąsek, alkoholu i potężnego poziomu stresu. Naczynia krwionośne mogą się kurczyć, co w krytycznym momencie drastycznie zmniejsza dopływ tlenu do serca.
Czytaj też: Boisko piłkarskie w łyżeczce: rewolucyjny materiał z rekordową powierzchnią!
Najbardziej fascynujące w niemieckich badaniach jest to, jak serca reagują na boiskowe scenariusze. Najwyższe tętno u kibiców odnotowano w pierwszych minutach meczu, gdy wynik był jeszcze sprawą otwartą. Kiedy losy spotkania wydawały się rozstrzygnięte, tętno spadało. Jednak dwa gole zdobyte w samej końcówce sprawiły, że parametry znów gwałtownie poszybowały w górę, mimo że szanse na odwrócenie losów spotkania były czysto matematyczne.
Piłka nożna to nie jest sport dla osób o słabych nerwach
Osobiście trudno jest mi się nie zgodzić z analizą niemieckiego zespołu naukowców. Sam lubię śledzić moje ulubione drużyny, lecz stres rzeczywiście jest tak wysoki, że w momencie pierwszego gwizdka to najchętniej… Usłyszałbym już dźwięk zakończenia meczu! Wyczekiwanie w napięciu ponad przecież 90 minut jest szalenie męczące i nie ma innego sposobu, na zakończenie cierpienia, jak zakończenie meczu.
Czytaj też: Boisko piłkarskie, a pod nim portal do odległej epoki. Niesamowite prehistoryczne znalezisko
To uczucie zresztą opisano i w podobnych badaniach sprzed dziesięciu lat i chyba każdy fan piłki się zgodzi, że doktor Matt Butler z King’s London College, ma po prostu rację:
Bramki padają w niedużej ilości, co oznacza, że gole mogą być niezwykle znaczące i szczególnie euforyczne, gdy się pojawią. Ponadto, ponieważ bramki są rzadkie, właściwa okazja odgrywa większą rolę niż w wielu sportach, gdzie zdobywa się więcej punktów. Faworyci mogą przegrać, a ich przeciwnicy zwyciężyć pomimo przeciwności losu. To sprawia, że oglądanie meczy jest niezwykle ekscytujące, stresujące i satysfakcjonujące