Khor Al Mamzar Beach w Dubaju została otwarta jako całodobowa strefa przeznaczona dla kobiet. Mowa o wydzielonym, ogrodzonym fragmencie wybrzeża, z żeńską obsługą, zakazem fotografowania, nocnym pływaniem, ratowniczkami i systemami bezpieczeństwa. W praktyce to nie tyle zwykła plaża z tabliczką przy wejściu, ile zaprojektowany od początku kompleks rekreacyjny, który ma dawać kobietom większy komfort korzystania z morza, sportu i odpoczynku.
Plaża, na której telefon ma zniknąć
W całym pomyśle najbardziej przemawia do mnie zakaz zdjęć i nagrywania. Nie brzmi może jak wakacyjna atrakcja z folderu, ale chyba właśnie dlatego to dobry pomysł. W czasach, gdy każdy kawałek prywatności może przez przypadek trafić na czyjąś relację, grupę, stories albo rolkę, strój kąpielowy przestał być tylko strojem kąpielowym. Stał się sytuacją społeczną, w której nie każda kobieta chce brać udział.
Na Khor Al Mamzar teren ma być odgrodzony i kontrolowany, a zasad pilnuje żeńska ochrona oraz inteligentne systemy monitoringu. Do tego dochodzi wyłącznie żeński personel, od ratowniczek po osoby obsługujące obiekt. Mam tu mieszane uczucia wobec samego sformułowania inteligentny monitoring, bo prywatność chroniona przez kamery brzmi jak kompromis bardzo w stylu XXI wieku. Rozumiem jednak kierunek: chodzi o przestrzeń, w której kobieta nie musi zastanawiać się, czy ktoś ją nagrywa, obserwuje albo ocenia. To dla wielu osób nie jest fanaberia, tylko warunek odpoczynku.
Dubaj robi z plaży infrastrukturę, a nie kawałek piasku
Nowa plaża jest częścią większej przebudowy Al Mamzar. Pierwszy etap inwestycji wyceniono na 500 mln dirhamów, czyli około 510 mln zł, a całość wpisuje się w szerszy program rozwoju dubajskich plaż o wartości 3 mld dirhamów, czyli około 3,05 mld zł. Docelowo zmodernizowany obszar Al Mamzar ma przyciągać ponad 7 mln odwiedzających rocznie.
Liczby są dubajskie w najlepszym i najgorszym sensie tego słowa – duże i ambitne. Sama plaża Khor Al Mamzar ma łącznie 182 tysiące metrów kwadratowych, a linia kąpielowa rozciąga się na 3,6 kilometra. Wydzielono też 300-metrową strefę do nocnego pływania, działającą przez całą dobę pod nadzorem ratowników i z rozbudowaną infrastrukturą bezpieczeństwa.
W tym miejscu Dubaj pokazuje coś, czego wiele wakacyjnych miejsc nadal nie rozumie. Plaża nie kończy się na leżaku i budce z napojami. Coraz więcej osób chce tam biegać, ćwiczyć, spacerować, pływać wieczorem, przyjść z dzieckiem, przebrać się w czystej łazience, zostawić rzeczy w bezpiecznej szafce i wrócić bez poczucia, że przez cały dzień walczyło z przypadkowością. W Khor Al Mamzar są trasy dla biegaczy i rowerzystów, siłownie plenerowe, boiska, sporty wodne, place zabaw i pływający pomost z restauracją.
Tylko dla kobiet, ale nie bez pytań
Warto jednak ostrożnie obchodzić się z określeniem pierwsza na świecie. Plaże i dni tylko dla kobiet istniały wcześniej, także w samym Al Mamzar Beach Park, gdzie wybrane dni były przeznaczone dla kobiet i dzieci. Różnica polega na skali, całodobowym charakterze i zaprojektowaniu osobnej przestrzeni jako stałego elementu publicznej infrastruktury, a nie okazjonalnego wyjątku w grafiku.
I tu pojawia się ciekawsza kwestia niż sam rekord. Czy osobna plaża dla kobiet jest wyrazem wolności, czy raczej dowodem na to, że wspólna przestrzeń publiczna wciąż bywa dla kobiet niewygodna? Myślę, że odpowiedź zależy od miejsca, kultury i osobistego doświadczenia. Dla części kobiet będzie to praktyczne ułatwienie, zwłaszcza jeśli ze względów religijnych, obyczajowych albo po prostu psychicznych nie chcą wypoczywać w mieszanym tłumie. Dla innych taki pomysł może wyglądać jak elegancko opakowana segregacja.
Nie mam ochoty rozstrzygać tego jednym zdaniem, bo rzeczywistość jest bardziej uparta. Jeśli kobieta dzięki takiej plaży może wejść do morza po zmroku, poćwiczyć, odpocząć, zdjąć napięcie z barków i nie oglądać się co chwilę za siebie, to trudno lekceważyć ten zysk. Jednocześnie szkoda, że w ogóle potrzebujemy miejsc, w których komfort musi być zapewniany przez płot, zakaz kamer i osobne wejście.
Wakacje coraz bardziej zależą od poczucia kontroli
Khor Al Mamzar dobrze pokazuje szerszy trend w turystyce. Coraz mniej wystarcza nam ładny widok. Szukamy miejsc, które dają poczucie przewidywalności: bezpieczne wejście do wody, sensowną infrastrukturę, czyste zaplecze, dostępność dla dzieci, osób z niepełnosprawnościami i tych, którzy nie chcą spędzać urlopu w tłumie cudzych telefonów.
Wakacje miały być kiedyś ucieczką od codzienności, ale codzienność sprytnie spakowała się do walizki razem z nami. Mamy te same lęki, te same nawyki, tę samą potrzebę kontroli i tę samą niechęć do bycia przypadkowym tłem dla cudzej treści. Dlatego plaża tylko dla kobiet nie jest wyłącznie ciekawostką z Dubaju. Jest też sygnałem, że turystyka zaczyna sprzedawać nie tylko widoki, ale poczucie spokoju.
Czy chciałabym, żeby takie miejsca były potrzebne? Wolałabym świat, w którym każda plaża jest wystarczająco bezpieczna i kulturalna. Ale dopóki nim nie jest, rozumiem kobiety, które wolą wybrać przestrzeń z jasnymi zasadami. Nawet jeśli powstała w mieście, które potrafi zamienić każdą społeczną potrzebę w imponującą inwestycję.