Mam wrażenie, że ten trend jest wyjątkowo podstępny, bo nie zaczyna się od niczego złego. Która matka nie chciałaby lepiej zorganizować dnia, zadbać o sen dziecka, znaleźć fajnych zajęć, kupić wygodniejszych ubranek, stworzyć spokojniejszego domu? Problem zaczyna się wtedy, gdy zwykła troska zamienia się w projekt bez końca. Dziecko przestaje być człowiekiem z własnym tempem, humorem i fazami rozwojowego chaosu, a zaczyna przypominać efekt dobrze prowadzonej strategii.
Optymalizacja weszła już nawet do pokoju dziecięcego
Mommymaxxing wyrasta z szerszego trendu maxxing, który zrobił karierę w internecie jako metoda poprawiania siebie w każdym możliwym obszarze. Najpierw chodziło głównie o wygląd, potem o produktywność, zdrowie, relacje i styl życia. W wersji parentingowej ta logika wchodzi do domu przez dziecięcy pokój, plan dnia, śniadaniówkę, zajęcia dodatkowe i wybór przedszkola.
W praktyce wygląda to tak: idealnie urządzony pokój niemowlęcia, najlepiej w kolorach, które pasują do profilu na Instagramie. Harmonogram snu rozpisany jak plan lotów. Zabawki Montessori, ale wyłącznie te ładne. Ubrania dzieci dobrane kolorystycznie, pudełka opisane etykietami, przekąski zdrowe, atrakcyjne i fotogeniczne. Potem dochodzą zajęcia sensoryczne, językowe, sportowe, artystyczne, najlepiej zanim dziecko zdąży porządnie znudzić się własnym klockiem.
Sama organizacja nie jest wrogiem rodzicielstwa. Bez niej wielu rodziców dawno przepadłoby pod stertą prania i nieodpisanych wiadomości ze szkoły. Kłopot w tym, że mommymaxxing miesza dobre intencje z widowiskiem. Dzień rodzinny zaczyna wyglądać jak materiał do publikacji, nawet gdy nikt niczego nie publikuje. W głowie zostaje filtr: czy robimy to wystarczająco dobrze, świadomie i ambitnie?
Matka jako menedżerka projektu pod tytułem idealne dziecko
W tym trendzie wyjątkowo wyraźnie widać, jak łatwo współczesne rodzicielstwo zamienia się w zadanie do zarządzania. Dziecko ma mieć dobrą dietę, właściwy sen, rozwijające aktywności, odporność psychiczną, kompetencje społeczne, piękne wspomnienia, poprawną postawę, dobry angielski i jeszcze czas na nudę, bo przecież nuda też jest dziś zaleceniem ekspertów.
Matka staje się osobą odpowiedzialną za całą tę układankę. Ma przewidywać ryzyka, pilnować emocji, dbać o rozwój, kontrolować ekran, wybierać najlepsze zajęcia, a przy okazji pracować, wyglądać zdrowo i nie narzekać zbyt głośno. Coraz częściej widzę w tym absurd epoki, która z jednej strony mówi kobietom: odpuśćcie perfekcję, a z drugiej codziennie podsuwa im kolejne dowody na to, że ktoś właśnie radzi sobie lepiej.
Mommymaxxing jest szczególnie męczący, bo nie ma wyraźnego końca. Zawsze znajdzie się lepsza rutyna, bardziej wartościowe zajęcia, ciekawsza książka, mądrzejsza metoda wychowawcza, ładniejsza wyprawka i bardziej świadomy sposób reagowania na dziecięcy bunt. Rodzic, który wpada w taki rytm, może mieć poczucie, że odpoczynek jest zaniedbaniem, a przeciętność – porażką.
Internet pokazuje efekt, rzadko pokazuje koszt
Warto uczciwie powiedzieć, że mommymaxxing ma silny klasowy posmak. Łatwo opowiadać o najlepszych zajęciach, ekologicznych materiałach, prywatnych konsultacjach, pięknych wnętrzach i spokojnych porankach, gdy ma się pieniądze, elastyczny czas, pomoc, przestrzeń i energię. Dla wielu rodzin codzienność wygląda zupełnie inaczej. Czasem sukcesem jest wyjście z domu bez awantury o skarpetki, zjedzenie czegokolwiek przed szkołą i ogarnięcie wieczoru bez poczucia, że zaraz pęknie ostatnia żyłka cierpliwości.
Social media rzadko pokazują pełną cenę takich obrazków. Za piękną rutyną może stać niania, sprzątaczka, partner pracujący z domu, praca na własnych zasadach, budżet na zajęcia i mieszkanie z dużą ilością światła. Nie piszę tego z zazdrością. Piszę to raczej z irytacją, bo udawanie, że każdy może tak żyć, jest zwyczajnie nieuczciwe.
Jeszcze gorzej, gdy ten wyidealizowany obraz zaczyna uchodzić za normę. Wtedy zwykłe macierzyństwo – zmęczone, pogubione, czasem nieestetyczne i pełne kompromisów – zaczyna wyglądać jak wersja gorsza. A przecież większość rodzin funkcjonuje właśnie w tej mniej efektownej rzeczywistości.
Dzieci też płacą za wyścig dorosłych
Najbardziej niepokoi mnie w mommymaxxingu to, że presja nie kończy się na matkach. Ona bardzo łatwo przechodzi na dzieci. Jeśli wygląd, zachowanie, osiągnięcia i aktywności dziecka stają się częścią rodzicielskiej autoprezentacji, dziecko może zacząć czuć, że jego wartość zależy od tego, jak dobrze wypada.
Nie każde dziecko chce mieć grafik jak mały dyrektor kreatywny. Nie każde potrzebuje kolejnych zajęć po szkole. Nie każde będzie czyste, elokwentne, towarzyskie, sportowe, muzykalne i gotowe do występu wtedy, gdy dorosły akurat chce uchwycić ładny moment. Dzieciństwo potrzebuje przestrzeni na bałagan, głupawkę, nudę, niezgrabność i zwykłe nicnierobienie. Bez tego robi się duszno, nawet jeśli wszystko wokół wygląda pięknie.
Myślę, że wiele matek doskonale to czuje, ale trudno im się zatrzymać. Porównywanie działa po cichu. Wystarczy kilka rolek obejrzanych wieczorem, gdy dziecko już śpi, a w zlewie czeka kubek po kakao. Nagle cudza kuchnia, cudze dzieci i cudzy spokój zaczynają pracować przeciwko własnemu poczuciu kompetencji.
Wystarczająco dobra matka brzmi dziś niemal buntowniczo
W odpowiedzi na takie trendy coraz rozsądniej brzmi stara idea wystarczająco dobrego rodzicielstwa. Nie chodzi o obojętność ani bylejakość. Raczej o zgodę na to, że dzieci nie potrzebują idealnego domu, idealnego planu i idealnej matki. Potrzebują dorosłych, którzy są obecni, przewidywalni, zdolni do naprawiania błędów i na tyle spokojni, by nie zamieniać każdego dnia w egzamin.
Macierzyństwo naprawdę nie musi być stale podkręcane. Dziecko nie musi być zoptymalizowane. Dom nie musi wyglądać jak tło do kampanii o świadomym życiu. Czasem bardziej wartościowy bywa wieczór z kanapką, kreskówką i rozmową bez planu niż perfekcyjnie rozpisana rutyna z trzema celami rozwojowymi.
Mommymaxxing pokazuje, jak bardzo nauczyliśmy się mierzyć nawet intymne obszary życia skalą efektywności. A rodzicielstwo źle znosi taki pomiar. Jest za chaotyczne, za żywe i za zależne od ludzi, którzy dopiero uczą się świata. I może właśnie dlatego warto od czasu do czasu odłożyć telefon, zamknąć ranking cudzych poranków i przypomnieć sobie, że dziecko nie jest projektem do maksymalizacji. Jest kimś, kto ma prawo rosnąć w domu, w którym nie wszystko musi wyglądać jak dowód na rodzicielski sukces.