Jego zdaniem tajemniczy tekst powstał na polecenie Astiru II, jednego z ostatnich królów nowohetyckiego królestwa. Fragmenty kamiennej inskrypcji z Karkemisz ujrzały światło dzienne w 1911 i 1912 roku podczas wykopalisk prowadzonych przez British Museum. Już wtedy było jasne, iż wyróżniał się na tle innych nowohetyckich artefaktów. Zamiast typowych dla tego regionu hieroglifów luwijskich znajdowało się na nim pismo klinowe, kojarzone przede wszystkim z cywilizacjami Mezopotamii.
Czytaj też: Zagadkowe kamienne struktury z Arabii Saudyjskiej tworzą geometryczne kształty. To pradawne obiekty
Marchesi, asyriolog z Uniwersytetu Bolońskiego, zasugerował, że inskrypcja najprawdopodobniej została wykonana na polecenie Astiru II, przedostatniego króla Karkemisz, panującego przed 738 rokiem p.n.e. Dotychczas przypisywano ją innemu władcy, którego imię można było odczytywać na różne sposoby.
Co ciekawe, choć archeolodzy działający na początku XX wieku odnaleźli dziesięć fragmentów bazaltu pokrytych znakami klinowymi, to oryginalne kamienie zaginęły, a badacze musieli opierać się na fotografiach papierowych odcisków wykonanych podczas wykopalisk. Problem polegał na tym, iż osoby przygotowujące dokumentację nie znały pisma klinowego. W rezultacie część znaków odwzorowały niedokładnie, co utrudniało późniejsze odczytanie tekstu.
Przełom nastąpił w 2012 roku. W magazynach Muzeum Cywilizacji Anatolijskich w Ankarze odnaleziono jeden z oryginalnych fragmentów. Niewielki kawałek bazaltu, mierzący zaledwie 15,5 na 12 centymetrów, okazał się niezwykle ważny dla ponownej analizy całego obiektu. Pozostałe dziewięć fragmentów nadal pozostaje zaginionych. Marchesi zakwestionował również wcześniejsze przekonanie, jakoby inskrypcja klinowa i hieroglificzny tekst umieszczony na rzeźbie lwa stanowiły jeden dwujęzyczny monument. Według jego analizy były to dwa niezależne zabytki.
Zachowane znaki pozwalają powiązać inskrypcję z Kubabą, patronką Karkemisz, określaną między innymi mianem królowej Karkemisz. Jej kult odgrywał istotną rolę w religijnym życiu miasta, a przedstawienia bogini należały do charakterystycznych elementów lokalnej sztuki monumentalnej. Badacz zwrócił uwagę na interesujące połączenie tradycji piśmienniczych. Zapis nazwy Karkemisz wykazuje cechy konwencji asyryjskiej, natomiast znak związany z tytułem Kubaby nawiązuje do tradycji hetyckiej. Sugeruje to, iż lokalni skrybowie korzystali z różnych wzorców kulturowych.
Czytaj też:Średniowiecze miało też przyjemną stronę. Znaleziska z irlandzkiej osady świetnie to obrazują
Wybór pisma klinowego może mieć związek z rosnącymi wpływami imperium nowoasyryjskiego. W VIII wieku p.n.e. Karkemisz znajdowało się pod coraz silniejszą presją Asyrii i prawdopodobnie funkcjonowało jako królestwo zależne, zachowujące jednak własną dynastię i część autonomii. Nie znamy rzecz jasna dokładnych powodów decyzji Astiru II. Zachowany tekst nie wyjaśnia, dlaczego zdecydowano się na pismo klinowe. Jest to natomiast obecnie jedyna znana monumentalna inskrypcja klinowa zamówiona przez władcę nowohetyckiego.
Dzięki temu można dokładniej umiejscowić opisywany artefakt w burzliwym okresie historii regionu. Karkemisz pozostawało ważnym ośrodkiem politycznym długo po upadku imperium hetyckiego około 1200 roku p.n.e. Jego niezależność zakończyła się dopiero w 717 roku p.n.e., kiedy miasto zdobyły wojska asyryjskiego króla Sargona II. I nawet jeśli do naszych czasów przetrwał tylko jeden oryginalny fragment, ponowna analiza materiałów archiwalnych pozwoliła przypisać go konkretnemu władcy.
Źródło:Arkeonews
