Przerwany harmonogram budowy
Francuski Narodowy Instytut Badań Archeologii Prewencyjnej rozpoczął prace w 2024 roku na zlecenie regionalnej administracji kultury. Badania pod przyszłą strefę ekonomiczną miały charakter standardowy – do czasu, aż archeolodzy uświadomili sobie skalę znaleziska. Plany deweloperskie musiały zostać zmodyfikowane, a wykopaliska podzielono na dwie fazy między latem 2024 a wiosną 2025 roku. Na obszarze 12 hektarów ukazał się nieprzerwany zapis ludzkiej obecności od późnego neolitu po schyłek Cesarstwa Rzymskiego. Najstarsze znaleziska pochodzą z okresu neolitu. Pozostałości dużego prehistorycznego domu oraz depozyt ceramiczny świadczą o zaawansowanej już wtedy organizacji społecznej. Odkrycia z różnych epok układają się warstwowo, co pozwala prześledzić ewolucję osadnictwa w mikroskali.
Czytaj też: Pradawna osada odkryta na dnie włoskiego jeziora. Narzędzia i ozdoby leżały nietknięte przez tysiąclecia
Najbardziej intrygującym elementem odkrycia okazała się nekropolia z wczesnej epoki brązu. Czterdzieści grobów rozmieszczonych na odcinku 200 metrów układa się w wyraźne skupiska, co może wskazywać na strukturę klanową ówczesnej społeczności. W pobliżu pochówków znaleziono ślady dużych palenisk z nagrzanymi kamieniami. Archeolodzy zastanawiają się, czy nie służyły one wspólnym rytuałom pogrzebowym.
Kilka dużych palenisk z podgrzewanymi kamieniami jest ściśle związanych z grobami. Te paleniska mogły mieć charakter zbiorowy i były na przykład związane z ceremoniami pogrzebowymi – przekazali przedstawiciele Inrap
Codzienne życie w epoce brązu i rzymskie ślady
Około dziesięciu domostw z początków epoki brązu, z których największe miało blisko 20 metrów długości, odsłania organizację przestrzenną prehistorycznej osady. Ślady po słupach i rowach fundamentowych pozwalają odtworzyć układ budynków. Znaleziska narzędzi kamiennych związanych z obróbką metali sugerują, iż metalurgia rozwijała się w tym regionie wcześniej niż dotąd sądzono. To ciekawy przyczynek do dyskusji o tempie rozwoju technologicznego w różnych częściach Europy. Niezwykłym znaleziskiem są także kamienie z wyżłobieniami, których przeznaczenie pozostaje niejasne. Mogły pełnić funkcje rytualne lub stanowić element systemu symboli, co dodaje kolejną warstwę tajemniczości prehistorycznym kulturom tego regionu.
Czytaj też: Tajemnicza śmierć dosięgnęła tysięcy napoleońskich żołnierzy. Wiemy, co było przyczyną
Okres rzymski pozostawił po sobie najbardziej czytelne ślady w krajobrazie. Dobrze zachowana droga łącząca Vorgium (dzisiejsze Carhaix) z Quimperlé stanowiła ważny szlak komunikacyjny Galii Rzymskiej. Odkryty majątek rolny z rozbudowaną infrastrukturą – stodołami, suszarniami zboża, młynami i warsztatami – wskazuje na znaczenie tego miejsca w lokalnej gospodarce. Bliskość starożytnego Vorgium nie była przypadkowa. Ten kompleks rolniczy prawdopodobnie zaopatrywał pobliskie centrum administracyjne. Inrap zapowiada szczegółowe analizy laboratoryjne, w tym datowanie radiowęglowe i badania bioarcheologiczne. Planowana jest także wystawa publiczna po zakończeniu prac. Z drugiej strony, tak rozległe stanowisko wymaga lat badań, zanim poznamy pełny obraz sześciu tysiącleci historii tego miejsca. Na pewno jednak zmienia nasze wyobrażenie o ciągłości osadnictwa w tej części Francji i skłania do rewizji dotychczasowych teorii na temat rozwoju technologicznego w prehistorycznej Bretanii.