Ośmiornica, której łacińska nazwa brzmi Grimpoteuthis imperator, wzięła swoją nazwę zwyczajową od płetw na głowie, które badaczom skojarzyły się z sympatycznym słoniem z bajki, noszącym imię Dumbo. Animowany słonik dzięki swoim wielkim uszom mógł latać, a ośmiornica Dumbo odkryta przez Alexandra Zieglera z Uniwersytetu Friedricha Wilhelma w Bonn pływa w oceanicznych głębinach.
Ośmiornica wyłowiona przez przypadek
Ziegler po raz pierwszy natknął się na Cesarza Dumbo w 2016 roku, gdy brał udział w ekspedycji naukowej w pobliżu Aleutów – wysp na Ocenia Spokojnym. To wtedy przypadkowo w jedną z sieci statku badawczego złapano to dziwne stworzenie.
Ciało ośmiornicy wyłowiono z głębokości ok. 4500 metrów, a co najważniejsze – zostało ono wyciągnięte na pokład statku niemal nienaruszone. Można powiedzieć, że naukowcom sprzyjało szczęście, bo najczęściej sieci uszkadzają ciała zwierząt, szczególnie tych, które – jak ośmiornice – zbudowane są głównie z tkanek miękkich.
Po wyłowieniu nietypowego stworzenia, Ziegler postanowił je zidentyfikować, aby określić, do jakiego gatunku należy. Taka identyfikacja zazwyczaj wymaga technik mocno inwazyjnych, które pozwalają obejrzeć wewnętrzną budowę zwierzęcia i przeprowadzić dokładne badanie.
Przebadali ośmiornicę tomografem
Jednak Ziegler i jego współpracownica Christina Sagorny, zdecydowali się nie ingerować w ciało zwierzęcia, a zamiast tego wykonać obrazowanie z użyciem rezonansu magnetycznego (MRI) i tomografii komputerowej. Tym sposobem mogli nieinwazyjnie zbadać narządy wewnętrzne i budowę ośmiornicy bez jednego cięcia – z wyjątkiem pobrania próbki DNA.
W toku badań Ziegler i Sagorny odkryli, że znaleziony przez nich okaz nie pasuje do żadnego znanego gatunku. Wskazywały na to na m.in. liczba przyssawek na mackach, kształt skrzeli i dzioba. Naukowcy szybko zdali sobie sprawę, że mają niepowtarzalną okazję opisania zupełnie nowego gatunku. Duet zdecydował się nadać nowemu gatunkowi nazwę Grimpteuthis imperator.
Cesarska ośmiornica poluje na robaki
Grimpoteuthis to rodzaj ośmiornic, występujących na głębokości od 1000 do nawet 5000 m. Angielska nazwa zwyczajowa tego rodzaju brzmi Dumbo octopus. Z kolei imperator w nazwie nowo opisanego gatunku nawiązuje do podmorskiego grzbietu oceanicznego na Oceanie Spokojnym, którego angielska nazwa to Emperor seamount chain, a polska – Grzbiet Cesarski. W ten sposób nazwą zwyczajową odkrytej ośmiornicy stał się Emperor Dumbo, czyli Cesarz Dumbo.
Mimo wnikliwych badań znalezionego okazu ośmiornicy, o samym gatunku wciąż wiemy niewiele. Dlatego też zwyczajów Cesarza Dumbo musimy domyślać się na podstawie tego, czego dowiedzieliśmy się o innych ośmiornicach z tego rodzaju. Dumbo zwykle żywią się morskimi robakami i skorupiakami podobnymi do krewetek, które chwytają za pomocą macek.
Co ciekawe, jedne z wcześniejszych badań wykazały, że ponieważ szybko poruszające się drapieżniki są rzadkością w tak ubogich w składniki odżywcze środowiskach, ośmiornice Dumbo w wyniku ewolucji utraciły zdolność uwalniania atramentu, której inne rodzaje używają do obrony przed zagrożeniem.
Źródło: BMC Biology