Projekt o nazwie Flora – autorskie dzieło projektantki przemysłowej Lucy Aboonour – na początku wydawał mi się czymś właśnie w tym stylu. Bo tylko spójrzcie na te figury, gdzie tu klasyczne pionki, gdzie konie czy wieże? Nie ma. Jednak kiedy się dłużej nad tym pochyliłam, to zrozumiałam, że choć artystka porzuciła klasyczne formy, to zrobiła to z rozmysłem.
Czytaj też: Obrotowa wieża Turner, czyli szachy, na które trzeba patrzeć z każdej strony
Jej zestaw został zaprojektowany z myślą o reakcji na dotyk i biologię ludzkiej dłoni. Inspiracją dla projektantki były cztery lata obserwacji graczy w nowojorskich parkach i klubach szachowych. Skupiono się tu więc nie na tym, jak obiektyw aparatu uchwyci ładny kształt, a na gestach dłoni. Szachy mają przecież mieć sens przede wszystkim w momencie, gdy po nie sięgasz.
Botaniczna kolekcja zamiast średniowiecznego dworu
Wizualnie projekt przypomina botaniczną kolekcję. Piony wyglądają jak pąki roślin, inne figury zyskały smukłe formy z głębokimi wycięciami, a te najwyższe kończą się delikatnymi, strzelistymi wypustkami. Na całej planszy widać wyraźne „pokrewieństwo”, mimo że sylwetki poszczególnych figur mocno się od siebie różnią na pierwszy rzut oka. Potem natomiast odkrywamy wspólny język projektowy, w którym powtarzalne łuki nadają całości spójny charakter, nie robiąc z zestawu nudnych figur, które różnią się wyłącznie wysokością.
Sama nazwa Flora idealnie oddaje ten klimat. Zamiast dworu królewskiego, dostajemy formy kojarzące się z organicznym wzrostem i rozwijającymi się płatkami. Nie da się nie zauważyć, że to zmiękcza surowy, zazwyczaj mocno “męski” klimat szachownicy. To idealna opcja dla kogoś, kto lubi partyjkę szachów, ale niekoniecznie ma ochotę trzymać w salonie dekoracji przypominającej zamkową basztę, która też nie pasuje do każdego wnętrza.
Choć wizualnie całość prezentuje się świetnie, to projektantka nie pominęła aspektu praktycznego. Wręcz przeciwnie, opływowe kształty powstały właśnie w oparciu o praktykę. Aboonour wyprofilowała wypukłe linie figur pod kątem naturalnego chwytu dwoma palcami – kciukiem i palcem wskazującym. Figury mają szerokie, stabilne podstawy i przewężenia w górnej części, co pozwala równomiernie rozłożyć nacisk opuszków i gwarantuje pewny chwyt nawet podczas bardzo szybkich, niemal automatycznych ruchów.
Dodatkowo w podstawie umieszczono obciążniki, które obniżają środek ciężkości i mają chronić figury przed przypadkowym wywróceniem. I choć w oficjalnym opisie brak bezpośrednich badań porównawczych z tradycyjnymi zestawami, to samo postawienie na stabilną bazę brzmi wyjątkowo rozsądnie. Dobra figura szachowa musi w końcu lądować na szachownicy z satysfakcjonującym, pewnym stukotem, a nie tylko wyglądać delikatnie, gdy ktoś trzyma ją do zdjęcia.
Jedyną moją wątpliwość budzą te najwyższe, najbardziej smukłe i cienkie elementy na szczytach najważniejszych figur. Choć dodają całej kolekcji niesamowitej ekspresji, zastanawiam się, jak znoszą przypadkowe potrącenie dłonią w emocjach albo upadek z szachownicy, gdy ją trącimy.
Za zestawem stoją lata pracy
Prace nad zestawem trwały od 2021 do 2025 roku i obejmowały setki prototypów drukowanych w technologii 3D z recyklingowanego PLA oraz kompozytów drewna. Ostateczna, dopracowana wersja została już wyfrezowana w amerykańskim białym dębie oraz amerykańskim orzechu. Ten kontrast jasnego i ciemnego drewna to absolutny klasyk, dzięki któremu komplet wygląda szlachetnie, ale wciąż zachęca do tego, by po niego sięgać, a nie tylko podziwiać z daleka na półce.
Skoro funkcjonalność i strona wizualna zostały omówione, pozostaje jedynie sama gra. I tutaj niektórzy mogą natrafić na lekkie schody, ponieważ trzeba będzie przyzwyczaić się do nowych kształtów. Bardziej zaawansowani szachiści rozpoznają swoje figury na planszy w ułamku sekundy, tu potrzeba będzie większego zastanowienia, zwłaszcza na początku. Tym jednak trzeba będzie się martwić wtedy, kiedy projekt stanie się komercyjny.
Na razie Flora jest jedynie designerskim konceptem, więc nie ma w ogóle pewności, czy kiedykolwiek trafi do masowej sprzedaży. Obecnie to po prostu piękny głos w dyskusji o tym, jak przedmioty codziennego użytku mogą zyskać nowy kształt dzięki przemyśleniu naszych najprostszych nawyków.
Źródło: Lucy Aboonour