Pierścień Einsteina uchwycony przez Teleskop Webba. Pozwala dostrzec “niewidzialne”

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba uchwycił galaktykę odległą od nas o 12 mld lat świetlnych. Na zdjęciu widać niezwykły obiekt – pierścień Einsteina. Co to takiego?
Pierścień Einsteina

Pierścień Einsteina

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dopiero zaczął swoje obserwacje Wszechświata, a już zaskakuje. Na obrazie galaktyki SPT-S J041839-4751.8 oddalonej od Ziemi o 12 mld lat świetlnych widać okrągłą strukturę, która ją otacza. To tzw. pierścień Einsteina, będący pewnego rodzaju złudzeniem optycznym. W rzeczywistości w pobliżu galaktyki nie ma niczego takiego – widzimy jedynie światło obiektu znajdującego się za galaktyką.

Czytaj też: Jowisz jak z gry komputerowej. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba wykonał niesamowite zdjęcie

Czym jest pierścień Einsteina?

Pierścień Einsteina to nic innego jak obraz dalekiego obiektu powstający w wyniku soczewkowania grawitacyjnego. Powstaje wtedy, gdy obserwator znajduje się dokładnie na linii prostej wyznaczonej przez źródło pola grawitacyjnego i znajdujące się za nim światło. Bez soczewkowania grawitacyjnego galaktyka SPT-S J041839-4751.8 nie byłaby widoczna.

Pierścień Einsteina uchwycony przez JWST /Fot. Spaceguy44/Reddit

Spaceguy44, student astronomii na Reddicie, wzmocnił zdjęcie wykonane przez JWST, a efekt jego pracy można dojrzeć powyżej. Pierścień Einsteina jest dobrze widoczny, ale prawdopodobnie po Kosmicznym Teleskopie Jamesa Webba można spodziewać się jeszcze wyraźniejszych zdjęć.

Pierwszy kompletny pierścień Einsteina odkryli w 1998 r. naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a (galaktyka JVAS B1938+666). 20 lat później odkryto pierwszy podwójny pierścień Einsteina w systemie SDSS J0946+1006.

Warto podkreślić, że pierścienie Einsteina, które wynikają ze zjawiska soczewkowania grawitacyjnego, stanowią potwierdzenie ogólnej teorii względności. Wcześniej możliwości obserwacji grawitacyjnego pierścienia “halo” sugerował Oriest Chwolson.

Marcin PowęskaM
Napisane przez

Marcin Powęska

Biolog, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), dziennikarz popularnonaukowy OKO.press i serwisu Cowzdrowiu.pl. Publikował na łamach portalu Interia, w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy".