PIT-37, PIT-36, PIT-28, PIT-38 czy PIT-39? Jak wybrać właściwy formularz, gdy masz różne źródła dochodów

Zamiast więc omawiać każdy PIT osobno, sprawdźmy najczęstsze kombinacje.

PIT-37, PIT-36, PIT-28, PIT-38 i PIT-39. Od czego zacząć wybór?

Na początek warto znać podstawowe przeznaczenie poszczególnych deklaracji.

PIT-37 dotyczy przede wszystkim dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, które otrzymujesz za pośrednictwem płatnika. To typowy formularz dla osób osiągających przychody z umowy o pracę, umowy zlecenia czy umowy o dzieło, jeśli nie występują dodatkowe okoliczności powodujące konieczność użycia PIT-36.

PIT-36 stosuje się m.in. przy dochodach opodatkowanych skalą, które podatnik musi rozliczyć samodzielnie. Dotyczy to np. działalności gospodarczej opodatkowanej skalą, działalności nierejestrowanej czy określonych dochodów z zagranicy.

PIT-28 służy do rozliczenia przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w tym najmu prywatnego oraz działalności na ryczałcie.

PIT-38 obejmuje m.in. odpłatne zbycie akcji i innych papierów wartościowych oraz rozliczenie określonych przychodów i kosztów dotyczących walut wirtualnych.

PIT-39 jest przeznaczony do rozliczenia określonej sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych przed upływem pięcioletniego okresu przewidzianego w przepisach.

I właśnie dlatego jeden podatnik może potrzebować więcej niż jednego z tych formularzy.

Mam etat i wynajmuję mieszkanie. PIT-37 czy PIT-28?

To jeden z najprostszych przykładów pokazujących, że nie wszystkie przychody można połączyć w jednym zeznaniu.

Jeśli pracujesz na etacie, wynagrodzenie rozliczasz co do zasady w PIT-37. Jeżeli jednocześnie prywatnie wynajmujesz mieszkanie, przychody z najmu wykazujesz w PIT-28.

Od 2023 roku najem prywatny jest opodatkowany wyłącznie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Nie należy więc dopisywać takich przychodów do PIT-37.

W typowej sytuacji:

etat + najem prywatny = PIT-37 + PIT-28.

Nie ma znaczenia, że oba źródła przychodów dotyczą tej samej osoby i tego samego roku. Są rozliczane według innych zasad, dlatego wymagają osobnych zeznań.

Mam etat i sprzedałem akcje. Czy wszystko wpisuję do PIT-37?

Nie. Dochodów z odpowiednich transakcji giełdowych nie dodajesz do wynagrodzenia z pracy w PIT-37.

Przychody ze sprzedaży akcji oraz innych papierów wartościowych objętych tym sposobem rozliczenia wykazuje się w PIT-38. Zeznanie to obejmuje także inne wskazane w przepisach przychody kapitałowe oraz rozliczenie odpłatnego zbycia walut wirtualnych.

Jeżeli więc przez cały rok pracowałeś na etacie i dodatkowo sprzedawałeś akcje, najczęściej będziesz potrzebować:

PIT-37 + PIT-38.

Co ważne, PIT-38 może być potrzebny również wtedy, gdy na sprzedaży akcji poniosłeś stratę. Sam brak podatku do zapłaty nie przesądza o braku obowiązku złożenia zeznania.

Pracuję na etacie i sprzedałem mieszkanie. Kiedy potrzebuję PIT-39?

Sprzedaż mieszkania również nie trafia do PIT-37. Nie oznacza to jednak, że przy każdej sprzedaży nieruchomości trzeba składać dodatkową deklarację.

PIT-39 jest wymagany, gdy sprzedaż nieruchomości lub wskazanych praw nastąpiła poza działalnością gospodarczą przed upływem pięciu lat, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do nabycia lub wybudowania nieruchomości. Po upływie tego okresu sprzedaż nie podlega PIT na tych zasadach i PIT-39 nie jest wymagany. Przy nieruchomościach otrzymanych w spadku obowiązują dodatkowe zasady dotyczące liczenia pięcioletniego terminu.

Jeżeli więc zachodzi obowiązek rozliczenia sprzedaży:

etat + sprzedaż mieszkania = PIT-37 + PIT-39.

PIT-39 składasz także wtedy, gdy zamierzasz skorzystać ze zwolnienia związanego z przeznaczeniem przychodu na własne cele mieszkaniowe. W zeznaniu wykazujesz wówczas odpowiednie wartości dotyczące dochodu i zwolnienia.

Mam działalność i umowę o pracę. Jeden PIT czy dwa?

Tutaj odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, jak opodatkowana jest działalność gospodarcza.

Działalność na skali podatkowej i etat

Jeśli działalność rozliczasz według skali podatkowej, właściwym formularzem jest PIT-36. W takim przypadku dochody z działalności oraz wynagrodzenie z etatu rozliczane według skali wykazujesz w PIT-36.

Nie musisz dodatkowo składać PIT-37 tylko po to, aby wpisać w nim pensję z pracy. Ministerstwo Finansów wprost wskazuje, że przy działalności na skali i przychodach z pracy oba źródła rozlicza się w PIT-36.

Czyli:

etat + działalność na skali = PIT-36.

Działalność na ryczałcie i etat

Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorcy korzystającego z ryczałtu.

Działalność rozlicza wtedy w PIT-28, natomiast dochody z umowy o pracę w PIT-37.

Czyli:

etat + działalność na ryczałcie = PIT-37 + PIT-28.

Działalność liniowa i etat

Przy podatku liniowym pojawia się jeszcze inny formularz, czyli PIT-36L. Działalność trafia do PIT-36L, a dochody z etatu do PIT-37.

Czyli:

etat + działalność liniowa = PIT-37 + PIT-36L.

To dobry przykład pokazujący, dlaczego sama informacja „prowadzę firmę i pracuję” nie wystarcza do wybrania deklaracji. Trzeba jeszcze znać formę opodatkowania działalności.

Mam etat i dochód, który rozliczam samodzielnie. PIT-37 czy PIT-36?

PIT-36 nie jest formularzem przeznaczonym wyłącznie dla przedsiębiorców.

Może być potrzebny również wtedy, gdy osiągasz dochody opodatkowane skalą, od których podatek rozliczasz samodzielnie. Przykładem może być określony dochód z zagranicy bez polskiego płatnika. PIT-36 służy również m.in. do rozliczenia działalności nierejestrowanej.

Jeżeli jednocześnie otrzymujesz wynagrodzenie z etatu, nie oznacza to automatycznie konieczności złożenia PIT-37 obok PIT-36. Jeśli dochody opodatkowane skalą wymagają PIT-36, odpowiednie przychody z pracy również mogą zostać wykazane w tym formularzu.

W efekcie może być tak, że masz kilka źródeł dochodu, ale składasz jeden PIT-36.

Jeden czy kilka PIT-ów? Sprawdź swoją sytuację

Najłatwiej zobaczyć tę zasadę na konkretnych przykładach:

Możliwe są oczywiście bardziej rozbudowane kombinacje. Jeśli w jednym roku pracowałeś na etacie, prywatnie wynajmowałeś lokal, sprzedawałeś akcje i sprzedałeś nieruchomość objętą obowiązkiem rozliczenia, możesz potrzebować PIT-37, PIT-28, PIT-38 i PIT-39.

Dlatego nie warto kierować się zasadą „jedna osoba = jeden PIT” albo „jeden PIT-11 = jedno zeznanie”.

Nie wiesz, jaki formularz PIT wybrać? PIT Pro może pomóc go dobrać

Im więcej źródeł przychodów, tym łatwiej pomylić nie tylko kwoty, ale już sam formularz. Właśnie w takiej sytuacji przydaje się PIT Pro od Podatnik.info.

Nie musisz rozpoczynać rozliczenia od samodzielnego rozstrzygania, czy potrzebujesz PIT-37, PIT-36, PIT-28 czy jeszcze innej deklaracji. W PIT Pro można odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań, na podstawie których kreator dobiera i uzupełnia właściwą deklarację. Dostępna jest również możliwość samodzielnego wyboru formularza i sprawdzenia poprawności wpisanych informacji.

Program obsługuje podstawowe formularze potrzebne przy opisanych wyżej sytuacjach, w tym PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39, a także odpowiednie załączniki.

To szczególnie wygodne, gdy Twoje rozliczenie nie kończy się na przepisaniu jednego PIT-11. Kreator prowadzi przez kolejne kroki, pomaga uwzględnić właściwe informacje, posiada system monitorowania i korekty błędów oraz pozwala rozliczyć dostępne ulgi i odliczenia. Po przygotowaniu deklaracji możesz ją wysłać elektronicznie i uzyskać UPO.

PIT Pro nie zmienia oczywiście zasad podatkowych ani nie sprawia, że kilka wymaganych prawem deklaracji zamienia się w jedną. Jego zaleta polega na tym, że ułatwia przełożenie Twojej rzeczywistej sytuacji na właściwe formularze. Podatnik.info to nie tylko dostawca programu do rozliczeń – to przede wszystkim portal gromadzący wiedzę podatkową. Znajdziesz na nim m.in. szczegółowe informacje o poszczególnych formularzach PIT, ulgach czy podatkach. Co więcej, możesz liczyć na bezpośrednią pomoc ekspertów podatkowych, gdy tego potrzebujesz.

Najczęstszy błąd: próba wpisania wszystkiego do jednego PIT

PIT-37 jest najbardziej znanym formularzem, dlatego podatnicy czasem próbują dopisać do niego wszystkie pozostałe przychody. To błędne podejście.

Najem prywatny na ryczałcie powinien trafić do PIT-28. Odpowiednie transakcje giełdowe rozlicza się w PIT-38. Sprzedaż nieruchomości spełniająca ustawowe warunki wymaga PIT-39. Z kolei gdy podatnik uzyskuje dochody opodatkowane skalą wymagające samodzielnego rozliczenia w PIT-36, dochody z pracy nie muszą być dodatkowo wykazywane w osobnym PIT-37.

Dlatego przed rozpoczęciem wypełniania formularzy najpierw wypisz wszystkie źródła swoich przychodów i ustal sposób ich opodatkowania.

Dopiero wtedy można odpowiedzieć na pytanie, czy potrzebujesz jednego zeznania, czy kilku.

Najpierw źródła dochodu, potem właściwy PIT

Przy prostym rozliczeniu wybór formularza zwykle nie sprawia większego problemu. Trudniej robi się wtedy, gdy w jednym roku łączysz etat z najmem, inwestowaniem, działalnością lub sprzedażą nieruchomości.

Najbezpieczniejsza kolejność to:

źródła przychodów → sposób ich opodatkowania → właściwe formularze → ulgi i załączniki → sprawdzenie danych → wysyłka.

Jeśli nie chcesz samodzielnie ustalać formularza na początku rozliczenia, możesz skorzystać z PIT Pro na Podatnik.info. Odpowiadasz na pytania kreatora, a program pomaga dobrać właściwe zeznanie, prowadzi przez jego uzupełnienie i sprawdza dane przed wysyłką.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można jednocześnie złożyć PIT-37 i PIT-28?

Tak. Typowym przykładem jest osoba pracująca na etacie i jednocześnie uzyskująca przychody z najmu prywatnego. Etat rozlicza wtedy w PIT-37, a najem w PIT-28.

Czy etat i giełdę rozlicza się na jednym PIT?

Co do zasady nie. Wynagrodzenie z etatu może być rozliczane w PIT-37, natomiast odpowiednie przychody kapitałowe, np. ze sprzedaży akcji, wykazuje się w PIT-38.

Czy przy działalności na skali trzeba dodatkowo składać PIT-37 za etat?

Nie. Jeśli działalność gospodarcza jest opodatkowana skalą, przychody z działalności i pracy rozlicza się w PIT-36.

Czy PIT-39 zastępuje PIT-37?

Nie. PIT-39 służy do odrębnego rozliczenia wskazanej w przepisach sprzedaży nieruchomości lub praw. Jeśli oprócz tego masz dochody z pracy wymagające PIT-37, składasz oba formularze.