powrót
Focus na życie w dobrym stylu
  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie

Focus na życie w dobrym stylu. Lifestyle'owy magazyn o zdrowiu, domu, podróżach, kulturze i relacjach - codziennie o tym, co realnie wpływa na jakość życia.

FacebookPlatforma XYoutubeInstagram

Nasze tematy

  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie
  • Parenting
  • Podróże
  • Kultura
  • Promocje
  • Styl życia
  • Pupile

Redakcja

  • Polityka prywatności
  • Redakcja
  • Kontakt

© 2026 focus.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.

theprotocol.it
Nauka

Prehistoryczna pieczęć z Turcji ujawnia tajemnice pierwszych społeczeństw świata

Wydaje się, że o początkach ludzkiej cywilizacji wiemy już sporo. Tymczasem każde nowe odkrycie dodaje nowych informacji w tym zakresie. Właśnie taka sytuacja ma miejsce we wschodniej Turcji, gdzie archeolodzy trafili na niepozorny przedmiot, mogący wiele powiedzieć o naszych neolitycznych przodkach. Na stanowisku Tadım Höyük w regionie Elazığ zespół badawczy natknął się na niewielką kamienną pieczęć. Jej wiek szacuje się na około 7500 lat. Choć wygląda niepozornie, może być kluczem do zrozumienia, jak kształtowały się pierwsze zorganizowane społeczności na długo przed wynalezieniem pisma.

AAleksander Kowal
Aleksander Kowal
04.01.2026·2 minuty
Prehistoryczna pieczęć z Turcji ujawnia tajemnice pierwszych społeczeństw świata

Centrum życia na Górnym Eufracie

Tadım Höyük to miejsce, które archeolodzy odsłaniają warstwa po warstwie. Położone w Basenie Górnego Eufratu, przez tysiąclecia służyło jako ważny punkt osadniczy. Prace pod kierunkiem Numana Hatipoğlu ujawniły ślady aktywności od neolitu, przez epokę brązu, aż po czasy Seldżuków i Osmanów.

Czytaj też:Tajemnicze cmentarzysko kobiet w Walii. Ten pochówek ujawnia sekrety wczesnego chrześcijaństwa

Wśród znalezisk wydobytych w wiosce Tadım odkryliśmy kamienną pieczęć niepodobną do niczego wcześniej widzianego w naszym mieście. Uważa się, że ta pieczęć mogła być związana z własnością, znakowaniem mienia lub wczesną formą tożsamości – tłumaczy Hatipoğlu

Sama pieczęć mogła pełnić funkcje identyfikacyjne lub służyć do oznaczania własności, lecz to nie jedyne znaczące znalezisko. Na stanowisku odkopano również imponujący ołtarz z wizerunkiem głowy byka, mierzący 160 na 130 centymetrów. W kulturach starożytnego Bliskiego Wschodu byk był silnym symbolem władzy i płodności. Jego obecność sugeruje, iż Tadım Höyük mogło być ośrodkiem o znaczeniu rytualnym, a nie tylko zwykłą osadą.

Ślady gospodarki i dalekosiężnych kontaktów


Wykopaliska przyniosły cały zestaw przedmiotów codziennego użytku, który pozwala zrekonstruować życie sprzed tysięcy lat. Archeolodzy wydobyli charakterystyczną ceramikę typu Karaz, stylizowane figurki, narzędzia kamienne, groty strzał oraz piece rytualne. Szczególnie interesujące są tzw. pieczęcie do zboża, czyli przedmioty używane do znakowania pojemników z płodami rolnymi, które wskazują na istnienie zorganizowanego systemu przechowywania żywności. Obecność ceramiki Karaz, której styl jest znany z odległych regionów, to wyraźny sygnał, iż społeczność utrzymywała kontakty handlowe lub kulturowe z innymi obszarami. Nie żyła w izolacji. Ołtarz z głową byka pochodzący z przełomu chalkolitu i epoki brązu dodatkowo potwierdza, że była to społeczność o rozwiniętej sferze symbolicznej i wierzeń.

Czytaj też: Bezgłowy szkielet dowodem na najstarszą znaną kremację. Ten rytuał organizowano już tysiące lat temu

Dla badaczy starożytnej Anatolii znalezisko z Elazığ ma spore znaczenie. Region od dawna uznawany jest za jedną z kolebek osadnictwa, choć konkretnych materialnych dowodów na złożone struktury społeczne z tak wczesnego okresu brakowało. Kamienna pieczęć zapełnia tę lukę, oferując namacalny dowód na to, że już w neolicie istniały podstawy zarządzania własnością i zasobami. Artefakt jest teraz badany w Muzeum Archeologii i Etnografii w Elazığ. Prace na stanowisku trwają cały rok i obejmują zarówno dalsze wykopaliska, jak i konserwację znalezionych obiektów. Warto przy tym pamiętać, że Tadım Höyük to tylko jedno z wielu aktywnych stanowisk w regionie; równolegle prowadzone są badania w Zamku Harput, Zamku Palu czy wiosce Salkaya.

O autorze
AAleksander Kowal

Aleksander Kowal

Redaktor

Z wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów. Obecnie publikuję zdecydowanie częściej na tematy związane z nauką oraz technologią. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, śledzić kinowe i książkowe nowości, a także uprawiać oraz oglądać sport.

Więcej tekstów autora→
Udostępnij artykuł
FacebookX