Sama lubię oglądać takie pomysły, bo pozwalają zobaczyć, co producent robi po zdjęciu części ograniczeń. Mniej chętnie przyjmuję założenie, że najbardziej niezwykły but automatycznie będzie najrozsądniejszym wyborem do biegania. W nowej Pumie rozdzielenie tych dwóch spraw jest szczególnie potrzebne. FAST-RB warto od początku rozpatrywać jako osobny eksperyment.
Pod stopą znalazło się aż 55 mm
Podeszwa ma 55 mm pod piętą i 47 mm pod przodostopiem. Różnica wynosi więc 8 mm. To bardzo wysoka konstrukcja, a jej tylna część wyraźnie przekracza limit 40 mm stosowany w regulaminie World Athletics dla startowych butów szosowych. W rywalizacji objętej tymi przepisami taka para nie spełnia wymagań.
Nie wynika z tego zakaz używania jej podczas treningu. Powstaje jednak dość nietypowa sytuacja: wygląd i nazewnictwo sugerują maksymalną sportową ambicję, podczas gdy ograniczenia regulaminowe odsuwają model od części oficjalnych startów. FAST-RB jest przestrzenią eksperymentu, której zwykła startówka nie ma. To trzeba wiedzieć przed planowaniem zakupu na konkretny bieg.
Wysoka podeszwa zwiększa też odległość stopy od podłoża. O tym, jak but zachowuje się w zakręcie czy przy zmęczeniu, decydują wówczas również geometria i stabilność całego układu. Samą ilością pianki nie da się opisać poczucia kontroli. Z fotografii szczególnie trudno ocenić ten element, choć robi ona ogromne wrażenie.
Dwie płytki i pianka o różnej charakterystyce
W środku zastosowano dwie połączone płytki z włókna węglowego PWRPLATE. Widoczne fragmenty konstrukcji podkreślają nietypową budowę podeszwy. Towarzyszy im NITROFOAM Elite, z miększym rdzeniem i twardszą częścią zewnętrzną. Projekt zakłada zatem połączenie podatności na ugięcie z elementami kontrolującymi pracę całego układu.
Płytka węglowa nie jest dodatkowym silnikiem. Wpływa na sztywność i sposób przetaczania stopy, a efekt zależy od jej współpracy z pianką oraz geometrią buta. Znaczenie ma też sam biegacz. Ta sama konstrukcja może być inaczej odczuwana przy różnym tempie, masie ciała i sposobie lądowania.
Dlatego obietnice poprawy ekonomii biegu trzeba czytać z warunkami, w których zostały uzyskane. Puma przedstawia FAST-RB NITRO Elite 2 jako swój najbardziej efektywny projekt w wewnętrznych badaniach. Bez pełnego protokołu i niezależnego porównania nie można zamienić tej deklaracji w przewidywany wynik konkretnej osoby. Liczba płytek również niczego takiego nie gwarantuje.
Zwróciłabym uwagę na jeszcze jeden szczegół: amortyzacja i zwrot energii opisują różne właściwości. Miękkie odczucie pod stopą nie musi oznaczać, że łatwiej utrzymać szybkie tempo. Konstrukcja może być sprężysta, a jednocześnie wymagać przyzwyczajenia. Właśnie dlatego doświadczenie kilku kilometrów daje tutaj inny rodzaj wiedzy niż sama tabela parametrów.
Góra buta pozostała podporządkowana bieganiu
Cholewkę wykonano z lekkiego materiału ULTRAWEAVE, a za przyczepność odpowiada podeszwa PUMAGRIP. Producent podaje masę 250 g w brytyjskim rozmiarze 8. Przy tak rozbudowanym spodzie wynik zasługuje na odnotowanie, ale nie opisuje rozkładu ciężaru ani wygody dopasowania. Liczba na wadze jest tylko jednym elementem konstrukcji.
Szczególnie w tak wysokim modelu ważne staje się trzymanie stopy przez cholewkę. Kiedy podeszwa pracuje dynamicznie, luźna pięta albo zbyt duża przestrzeń w śródstopiu mogą zepsuć całe odczucie. Nie da się przewidzieć dopasowania na podstawie technicznej nazwy materiału. Nawet bardzo zaawansowany but pozostaje przedmiotem kontaktującym się z konkretną stopą.
Cena w brytyjskiej ofercie wynosi 310 funtów, czyli około 1 630 zł. To poziom, przy którym trudno traktować zakup jako niewinny eksperyment. Płacimy za odważną konstrukcję i wykorzystane materiały, ale nadal trzeba świadomie zaakceptować jej przeznaczenie. Osoba szukająca jednej pary do treningów i zawodów może napotkać regulaminowe ograniczenie już przy pierwszym starcie.
Trening daje inną przestrzeń do sprawdzania pomysłów
Regulamin wyznacza wspólne warunki rywalizacji. Gdyby dowolnie powiększano podeszwę i mnożono usztywnienia, porównywanie wyników obejmowałoby coraz więcej różnic sprzętowych. Producent może jednak badać takie rozwiązania poza startową normą. Powstaje wtedy produkt z pogranicza sportowego narzędzia i demonstracji możliwości, który wymaga własnego, jasno określonego zastosowania.
W treningu nie każda sesja ma ten sam cel. Spokojne kilometry, szybkie odcinki i praca nad rytmem stawiają inne wymagania. But o bardzo wyraźnej geometrii może pasować do części z nich, ale trudno oczekiwać uniwersalności wyłącznie na podstawie zaawansowania materiałów. Złożona konstrukcja zwiększa liczbę rzeczy do oceny, zamiast zamykać dyskusję jednym słowem Elite.
Interesujące będzie również to, czy rozwiązania z FAST-RB znajdą później łagodniejsze zastosowanie w innych modelach. Projekt przekraczający normę może służyć poznaniu nowych kombinacji pianki i sztywności. To sensowny rezultat rozwoju, nawet jeśli sam eksperymentalny but pozostanie wyborem stosunkowo niewielkiej grupy biegaczy.
Eksperyment ma prawo istnieć poza linią startu
Nie mam problemu z tym, że producent tworzy but wykraczający poza sportowe przepisy. Takie projekty mogą służyć poznawaniu nowych rozwiązań i dawać biegaczom zupełnie inne odczucia. Ważne, żeby nietypowość nie została opisana jako uniwersalna przewaga. Zwłaszcza gdy wysoka cena zachęca do szukania równie wysokich obietnic.
FAST-RB NITRO Elite 2 pozwala obejrzeć współczesny wyścig technologiczny w bardzo dosłownej postaci. Pod stopą zgromadzono mnóstwo materiału i ambitnych założeń. O ich sensie ostatecznie zdecyduje jednak ruch człowieka. Regulamin już postawił swoją granicę. Biegacz musi jeszcze wyznaczyć własną, między ciekawością a potrzebą konkretnego treningu.