Na czym polega monoteizm?

Istnieją różne formy wierzeń religijnych. Na przykład w politeizmie podstawą jest wiara w wielu bogów. Taką formę wierzeń uznawano m.in. w starożytnej Grecji i Rzymie, była też ona elementem tradycji słowiańskiej sprzed czasów chrześcijaństwa. W panteonie bóstw słowiańskich znajdowali się np. Perun, Chors, Dzaźbog, Radogost, Swarożyc czy Weles. Bogowie ci posiadali liczne atrybuty i według słowiańskich wierzeń pełnili różne funkcje. 

Monoteizm odrzuca tak rozumianą wiarę w wiele bóstw. Wiara monoteistyczna polega bowiem na uznaniu istnienia jednego boga. Z takim przekonaniem mamy do czynienia w chrześcijaństwie, judaizmie i w islamie, które wywodzą się z żydowskiej tradycji abrahamicznej. Monoteista będzie zwykle wierzył w jednego, osobowego boga, który jest stwórcą świata i celem dziejów ludzkości.

Religie monoteistyczne odrzucają nie tylko wielobóstwo, ale także ateizm. Stosunek do tego ostatniego zjawiska bywa jednak w ostatnich dekadach łagodzony. Na przykład w niektórych wyznaniach chrześcijańskich (jak Kościół katolicki) negatywnie ocenia się ateizm, to jednak z szacunkiem odnosi się do ludzkiej wolności, a nawet dostrzega możliwość włączenia ateistów w plan zbawczy. Taki wydźwięk miały m.in. dokumenty duszpasterskiego Soboru Watykańskiego II. 

Monoteizm stał się kluczowym elementem historii tzw. zachodniej cywilizacji. Na przestrzeni wieków to właśnie religia monoteistyczna, jaką jest chrześcijaństwo, spajała w różnych kwestiach kulturę Europy i sprzyjała jej rozwojowi. Choć obecnie znaczenie monoteizmu znacząco zmalało, to wiele znanych nam elementów cywilzacji - np. język, kultura, tradycje, sztuka, oświata - ściśle wiązało się z monoteistyczną wiarą naszych przodków.