Rewolucja goździków: kiedy i gdzie wybuchła?

Rewolucja goździków jest określeniem na przewrót, jaki dokonał się w polityce Portugalii w 1974 roku. W efekcie przeprowadzonych wówczas działań obalono dyktatorski system, realizowany przed i po drugiej wojnie światowej przez Antonio Salazara, a następnie kontynuowany przez jego następcę - Marcelo Caetano. 

Salazar jest jedną z kluczowych postaci przedwojennej Portugalii. Przed 1938 rokiem był twórcą tzw. Nowego Państwa (Estado Novo), czyli Republiki Portugalskiej, którą opisuje się zwykle jako kraj autorytarny i monopartyjny. To właśnie Salazar przez najdłuższy okres kierował tym państwem. Przyjmuje się, że Nowe Państwo funkcjonowało od 1933 roku, aż do czasu rewolucji goździków. Rządy autorytarne zapoczątkowała konstytucja z 1933 roku, która wprowadzała wiele rozwiązań kontrowersyjnych z punktu widzenia obywateli, np. odgórnie regulowała kwestie stosunku pracy czy zakazywała strajków. Okres Nowego Państwa to również działania cenzorskie i tłamszenie opozycji. 

Salazar był też przeciwnikiem dekolonizacji. Od lat 60. prowadził działania wojenne m.in. na terenie Angoli, usiłując spacyfikować tamtejsze ruchy niepodległościowe.  Dekolonizację zakończyła dopiero rewolucja goździków, która początkowo była właśnie ukierunkowana na przerwanie wojskowych potyczek w portugalskich koloniach. 

W tym czasie władzę w kraju sprawował następca Marcelo Caetano, który został premierem Portugalii w 1968 roku. Caetano prowadził łagodniejsze rządy niż poprzednik i udzielał społeczeństwu różnych przywilejów, np. przyznał rentę rolnikom. Wieloletnie wojny kolonialne na tyle jednak okazały się wyczerpujące dla Portugalczyków, że ci stanowczo zaprotestowali i obalili jego rządy w 1974 roku.