Ćwierć wieku później trudno już mówić o Richard Mille jak o zegarkowym ekscentryku. Marka, która w 2001 roku pokazała pierwszy model RM 001 Tourbillon, dziś ma własny alfabet form, materiałów i ambicji. Jej zegarki nadal wyglądają trochę tak, jakby zostały wyjęte z laboratorium Formuły 1, zanim ktoś zdążył je przykryć gablotą. I właśnie dlatego w świecie, który tak chętnie odgrzewa dawne symbole luksusu, Richard Mille wciąż potrafi wyglądać świeżo.
Zegarek, który nie chciał wyglądać jak zegarek
Debiutancki RM 001 był jak wejście na eleganckie przyjęcie w kombinezonie wyścigowym. Tytanowa koperta w kształcie tonneau, otwarty mechanizm, tourbillon i techniczna architektura, której nie dało się pomylić z klasycznym zegarkiem z Genewy. Richard Mille od początku nie budował wrażenia dyskretnej elegancji. Budował raczej przekonanie, że mechanika może być widowiskowa, a luksus nie musi przypominać pamiątki po dziadku.
To był ruch ryzykowny, bo zegarmistrzostwo zwykle premiuje cierpliwość, znajome proporcje i długi rodowód. Richard Mille zaproponował coś bliższego produktowi inżynieryjnemu niż jubilerskiemu artefaktowi. Mechanizmy miały być oglądane, mostki miały przypominać zawieszenie bolidu, a koperty miały sprawiać wrażenie, jakby przeszły serię testów, o których klasyczny zegarek wolałby nie słyszeć.
W tym sensie marka sprzedawała od początku nie tylko czas, ale też techniczną fantazję o świecie, w którym nawet przedmiot na nadgarstku powinien radzić sobie z przeciążeniami, wibracjami i bardzo drogim stylem życia.
Luksus po siłowni, korcie i padoku
Richard Mille szybko zrozumiał, że zegarek za fortunę nie musi być schowany pod mankietem koszuli. Może pojawić się na korcie tenisowym, w samochodzie wyścigowym albo na rowerze. Dziś brzmi to niemal oczywiście, bo sportowi ambasadorzy są wszędzie, ale dwadzieścia lat temu luksusowy tourbillon traktowany jak element aktywnego wyposażenia był czymś znacznie bardziej prowokacyjnym.
Współprace z Felipe Massą, Rafaelem Nadalem czy później kolejnymi sportowcami nadały tej wizji wiarygodność. Zegarek nie był wyłącznie ozdobą dostarczoną po sesji zdjęciowej. Miał być testowany w ruchu, narażany na przeciążenia i noszony tam, gdzie mechaniczne komplikacje zwykle dostają zawrotów głowy.
Model RM 27-04 stworzony dla Rafaela Nadala ważył z paskiem około 30 gramów i miał wytrzymywać przyspieszenia przekraczające 12 000 g. To oczywiście poziom specyfikacji, który dla większości właścicieli pozostanie całkowicie teoretyczny. Trudno mi sobie wyobrazić, by ktoś kupował taki zegarek po to, żeby sprawdzić jego odporność podczas serwisu na basenie albo nerwowego szukania kluczyków w torbie. Ale właśnie w tej przesadzie tkwi siła Richard Mille. Marka konsekwentnie pokazuje, że luksus może być absurdalnie zaawansowany, nawet gdy jego użytkownik jedynym przeciążeniem dnia nazywa korki na Mokotowie.
Materiały, które brzmią jak dział zakupów w przemyśle lotniczym
W katalogu Richard Mille przewijają się Carbon TPT, Quartz TPT, tytan klasy 5, stopy litowo-aluminiowe, szafir wykorzystywany jako konstrukcyjny materiał koperty. Dla części odbiorców brzmi to jak język świata, do którego nie ma się dostępu bez identyfikatora i kasku ochronnego. I bardzo możliwe, że właśnie o to chodzi.
Marka przez lata nauczyła klientów, że zegarek może być jednocześnie skomplikowany mechanicznie, ultralekki i wizualnie agresywny. W klasycznej haute horlogerie perfekcja często oznacza gładką tarczę, szlachetną prostotę i bardzo spokojne emocje. Richard Mille woli pokazać śruby, przekładnie, mostki i warstwy kompozytu. Zamiast ukrywać pracę mechanizmu, robi z niej główną atrakcję.
Mam wrażenie, że to właśnie największy sukces tej marki. Richard Mille przekonał rynek, że w luksusie można pragnąć czegoś, co wygląda bardziej jak miniaturowy silnik niż rodzinny skarb przekazywany w aksamitnym pudełku.
Od ekstremalnej techniki do cukierków i wysokiej biżuterii
Łatwo byłoby uznać Richard Mille za markę przeznaczoną wyłącznie dla ludzi, którzy lubią karbon, motorsport i rozmowy o sile przeciążeń. Tymczasem jej historia jest znacznie mniej jednowymiarowa. Kolekcja Bonbon, pełna kolorów i motywów inspirowanych słodyczami, pokazała, że techniczny zegarek może być też bezczelnie dekoracyjny. Modele wysadzane kamieniami czy projekty rozwijane z domami jubilerskimi przesunęły markę w stronę świata mody i wysokiej biżuterii.
To było sprytne, bo Richard Mille uniknął pułapki własnej estetyki. Zamiast kurczowo trzymać się wizerunku zegarka dla kierowcy wyścigowego, poszerzył swoje uniwersum. Ten sam charakter konstrukcji mógł trafić na nadgarstek tenisisty, kolekcjonerki biżuterii albo kogoś, kto po prostu chce mieć przedmiot, którego nie da się pomylić z niczym innym.
Po 25 latach Richard Mille nie ma jeszcze skarbca pełnego modeli sprzed stu lat. Nie może bez końca wracać do legendy założyciela, opowiadać o zegarku zdobytym na ekspedycji polarnej w 1928 roku ani wyciągać z szuflady kolejnej ikony z połowy XX wieku. Paradoksalnie daje jej to ogromną swobodę.
Kiedy inne marki muszą pilnować, by nowe projekty nie urażały ich własnej historii, Richard Mille może patrzeć dalej. Najnowszy RM 55-01, lekki, ręcznie nakręcany i noszony między innymi przez Mathieu van der Poela, jest kolejnym dowodem, że marka nadal stawia na sport, materiały i otwartą konstrukcję zamiast sentymentalnej dekoracji.